IV SA 1745/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-27
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Anna Szymańska, Otylia Wierzbicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, wynikające z opóźnionego przyznania statusu strony i braku doręczenia istotnych postanowień, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeśli nie dotyczyło meritum sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opóźnione przyznanie Stowarzyszeniu statusu strony w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwiające mu czynny udział w jego kluczowych etapach (w tym w postępowaniach uzgodnieniowych), stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych (art. 10 KPA). Takie naruszenie, mające wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, niezależnie od merytorycznej zasadności rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia [...] oraz państwa K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. o warunkach zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Stowarzyszenie zarzuciło organom uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu, mimo złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału na prawach strony z dużym wyprzedzeniem. Skarżący państwo K. podnosili kwestie szkodliwości inwestycji dla zdrowia i wartości ich nieruchomości. Sąd uchylił obie decyzje z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania, orzekł o braku wykonalności decyzji do czasu uprawomocnienia i odrzucił skargę H. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Asesor WSA Otylia Wierzbicka, Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. , H. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Stowarzyszenia [...] w W. i J. K. kwoty po 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. odrzuca skargę H. K.
Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2002 r. ([...]) Burmistrz Gminy W. po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. w W. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania ternu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] składającej się z wieży z zespołem anten i dwóch kontenerów technicznych oraz przyłącza elektroenergetycznego na działce położonej przy ul. [...] / [...] w W..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że planowana lokalizacja inwestycji nie jest sprzeczna z treścią oraz rysunkiem Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego, zaś z "Raportu oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] Nr [...]" wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie kolidować z funkcjami preferowanymi w obszarze [...] planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie będzie naruszać wymagań właściwych przepisów wykonawczych.
Wskutek wniesionego przez Stowarzyszenie [...] w W. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...].01.2003 r. ([...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji stwierdził, że podnoszona przez Stowarzyszenie kwestia nakładania się wielu pól oddziaływania od przedmiotowej stacji z polami występującymi już i planowanymi, została wyjaśniona w "Raporcie oddziaływania..." sporządzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Jak wynika bowiem z Raportu, oddziaływanie stacji (chodzi o pola elektromagnetyczne o wartościach przekraczających 0,1 W/m kw.) przekroczy co prawda granice terenu inwestycji, ale zmieści się w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi, przy czym obszary o przekroczonej wartości granicznej nie będą kolidowały z obecnym, jak i przyszłym stanem zagospodarowania terenu. W konsekwencji zatem, ponieważ uciążliwości i szkodliwości dla środowiska nie będą wykraczać poza granice terenu inwestycji, możliwa będzie zabudowa siedliskowa i jednorodzinna na działkach sąsiednich.
Podnoszona zaś przez Stowarzyszenie w odwołaniu kwestia nie brania przez nie udziału w postępowaniu przed Starostą Powiatu W. i Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż Raport wyjaśnia wszystkie kwestie podnoszone przez Stowarzyszenie.
Do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały wniesione dwie skargi na w/w decyzję SKO w W..
W jednej z nich skarżący H. i J. K. sprzeciwili się planowanej inwestycji twierdząc, że posadowienie takiego przedsięwzięcia na działce sąsiedniej w stosunku do ich własnej będzie szkodliwe dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin. Nadto wskutek umieszczenia stacji bazowej telefonii komórkowej działka stanowiąca ich własność stanie się bezwartościowa. Proponują, aby inwestycję zlokalizować na "pustych terenach".
Natomiast Stowarzyszenie P. w swojej skardze podniosło, że organy prowadzące postępowanie uniemożliwiły udział Stowarzyszeniu w postępowaniu, albowiem postanowienie dopuszczające je do udziału w postępowaniu zostało wydane [...].10.2002 r. (doręczone 16.10.2002 r.) tj. na 6 dni przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, podczas gdy wniosek o "włączenie do postępowania" został złożony 14 miesięcy wcześniej. Pomimo, że Stowarzyszenie zostało uznane za stronę postępowania, uniemożliwiono mu udział w postępowaniu przed Starostą oraz Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, jak również nie doręczono mu postanowień tych organów. Postanowienia te natomiast były istotne ze względu na obowiązki statutowe Stowarzyszenia. W konsekwencji organy naruszyły przepisy art. 107 § 3,7-12 i 10 kpa i z tego powodu skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonych do niego aktów (decyzji, postanowień) i czynności z zakresu administracji publicznej – pod względem zgodności z prawem i uchyla zaskarżony akt wówczas, gdy stwierdzi istotne naruszenie prawa materialnego, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania oraz inne naruszenie przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ) powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zarówno ona, jak i poprzedzająca je decyzja Burmistrza Gminy, naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 8, 9, 10, 12 kpa.
Bezspornym jest, iż Stowarzyszenie [...] pismem z dnia 13 sierpnia 2001 r. wniosło o dopuszczenie na prawach strony do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dopiero zaś postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2002 r. i doręczonym 16.10.2002 r. Burmistrz Gminy W. nadał Stowarzyszeniu ten przymiot w przedmiotowym postępowaniu.
W międzyczasie natomiast [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...].06.2001r. uzgodnił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji, jak również Starosta Powiatu W. wydał postanowienie pozytywnie uzgadniając zamierzone przedsięwzięcie, co nastąpiło [...].09.2002 r.
Obydwa wyżej wymienione postanowienia nie zostały doręczone Stowarzyszeniu, albowiem Stowarzyszenie nie miało wówczas uprawnień strony postępowania. Dopiero uzyskało je 08.10.2002 r., a zatem jak trafnie wskazuje skarżący na 6 dni przed wydaniem decyzji, ale jeszcze przed uzyskaniem przezeń wiedzy o przyznaniu mu statusu na prawach strony (postanowienie o dopuszczeniu Stowarzyszenia z dn. 08.10.2002 r.). W konsekwencji zatem Stowarzyszenie zostało pozbawione możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, co w sposób oczywisty naruszyło dyspozycję art. 10 kpa. Przepis ten przyznaje stronie prawo czynnego udziału w postępowaniu, które przejawia się m.in. w prawie dostępu do akt, do zgłoszenia dowodów, prawie do otrzymania informacji o terminie i miejscu przeprowadzenia tych dowodów, obowiązku organu doręczenia orzeczeń wydanych w sprawie, jak również obowiązku organu do umożliwienia wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Przepis ten jednakże nadaje takie uprawnienie stronie postępowania oraz odpowiednio organizacji uczestniczącej w postępowaniu na prawach strony. Rozpoznanie zatem przez organ wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu tuż przed wydaniem decyzji, a zatem na sam koniec postępowania, niewątpliwie pozbawiło Stowarzyszenie możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Dopóty bowiem nie uzyskało ono przymiotu analogicznego do strony, nie mogło korzystać z procesowych uprawnień realizujących zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Gwarantowana zasada wynikająca z art. 10 § 1 kpa obliguje organ prowadzący postępowanie również do stworzenia stronie realnych możliwości podejmowania czynności procesowych (vide wyrok NSA z 19.06.1998 r., I SA /Lu 652/97), a taką czynnością organu winno być niezwłoczne rozpoznanie złożonego przez Stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie do udziału na prawach strony.
Uprawnienie nadane przepisem art. 10 kpa ma zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym również na etapie postępowań toczących się w trybie art. 106 kpa. W niniejszej sprawie jest to o tyle argument ważki, że postępowanie prowadzone przez Starostę i Inspektora Sanitarnego dotyczyło materii mieszczącej się w zadaniach statutowych Stowarzyszenia. Zatem pozbawienie go możliwości wypowiedzenia się w kwestii ochrony środowiska osłabiło w sposób istotny funkcję i zadania Stowarzyszenia w toczącym się postępowaniu.
Bezczynność Burmistrza w przedmiocie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia kłóci się również z zasadą praworządności określoną w art. 7 kpa, organy bowiem mają obowiązek prawidłowo stosować przepisy i dbać o to, aby były one przestrzegane nie tylko przez obywateli, lecz również przez nie same.
Działanie Burmistrza naruszyło także dyspozycje art. 8 i 9 kpa, nie można bowiem przyjąć, iż wykazana opieszałość nie wpływa na zaufanie obywateli i organizacji do organów Państwa.
Mając te wszystkie okoliczności na uwadze, tylko z tego powodu zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Burmistrza winny być uchylone.
Rozpoznając ponownie sprawę organy wydające orzeczenie w sprawie winny umożliwić przede wszystkim czynny udział skarżącego Stowarzyszenia w całym toczącym się postępowaniu, zwłaszcza poprzez doręczenie mu postanowień wydanych w trybie art. 106 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt c i art. 135 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ H.K. nie jest współwłaścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, również na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej, skargę wniesioną przez nią należy uznać za niedopuszczalną i wobec powyższego Sąd w pkt IV wyroku odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Natomiast orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 i 209 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło