IV SA 1791/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-02
Skład orzekający: Anna Żak, Leszek Kamiński, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu bezprzedmiotowości postępowania inwestycyjnego, podczas gdy bezprzedmiotowość dotyczy całego postępowania, a nie tylko odwołania, jest wadliwa w stopniu rażącym i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu zakończenia inwestycji, podczas gdy bezprzedmiotowość dotyczyła całego postępowania, a nie tylko odwołania, stanowi rażące naruszenie prawa i wypełnia przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, sprzeczność rozstrzygnięcia z uzasadnieniem również stanowi wadę nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę sieci elektroenergetycznej. Polski Związek Działkowców wniósł odwołanie, kwestionując brak zapoznania z przebiegiem sieci. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając PZD za stronę, a następnie ponownie umorzył postępowanie odwoławcze z powodu zakończenia inwestycji. Stowarzyszenie [...] wniosło skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestię nieostateczności decyzji organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] października 2000r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany sieci elektroenergetycznej dla osiedla mieszkaniowego "[...] " w [...] przy ulicy [...] i wydał w tym przedmiocie pozwolenie na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w [...] podnosząc, iż nie został zapoznany z przebiegiem sieci.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, iż Polski Związek Działkowców, nie jest stroną postępowania, ponieważ teren inwestycji nie graniczy z terenem stanowiącym własność odwołującego się .
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł Polski Związek Działkowców, podnosząc, iż nie godzi się z decyzją umarzającą postępowanie odwoławcze i tym samym odmawiającą przymiotu strony skarżącemu.
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2003r. sygn.akt IV SA 1419/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku postępowania inwestor przedłożył dokumenty z których wynika, iż inwestycja została zrealizowana. Z uwagi na zakończenie inwestycji orzekanie merytoryczne w przedmiocie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie [...]. Skarżący podniósł, iż wyrokiem z dnia 3 października 2002r. sygn.akt IV SA 651/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 1999r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co oznacza, iż decyzja organu I instancji Prezydenta [...] nie jest ostateczna, a obejmuje ona całe zamierzenie inwestycyjne.
I
-
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazywał skarżący.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji organu I instancji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy uznał, iż w związku z tym, iż przedmiotowa budowa została zakończona, zbędne jest rozstrzyganie merytoryczne w sprawie, a postępowanie odwoławcze w tej sytuacji należało umorzyć.
Z przytoczonej przez organ podstawy prawnej decyzji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) i samego rozstrzygnięcia, którego podstawę prawną stanowił, jak należy przypuszczać, art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., wynika, iż Wojewoda [...] pomylił w sposób niedopuszczalny obie instytucje prawne.
Rozstrzygnięcie oparte na podstawie prawnej określonej w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. stosuje się jedynie w sytuacji, gdy rozpoznanie samego odwołania przed organem II instancji, stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość może wiązać się bądź z cofnięciem odwołania, bądź z brakiem interesu prawnego osoby wnoszącej odwołanie. W takiej sytuacji pozostaje w obrocie prawnym rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji.
Z innym stanem faktycznym i prawnym mamy do czynienia, gdy z jakiejkolwiek przyczyny rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej stało się bezprzedmiotowe, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Trafnie organ wskazał, iż w wyniku zakończenia prac budowlanych, prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. Organ nie zauważył jednak różnicy pomiędzy umorzeniem sprawy a umorzeniem postępowania odwoławczego. Instytucje te nie mogą być stosowane zamiennie, zaś umorzenie postępowania odwoławczego w
sytuacji, gdy bezprzedmiotowym stało się całe postępowanie w sprawie należy ocenić jako rażąco naruszające prawo, a więc wypełniające przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wskazać ponadto należy , iż nie tylko te przyczyny legły u podstaw uznania Sądu, iż decyzja zaskarżona jest wadliwa w stopniu rażącym.
Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest sprzeczne jej uzasadnieniem. W wyroku NSA z dnia 13 maja 1999r. Sygn.akt SA 935/98, Lex 47268, sąd uznał, iż uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Jeśli zatem rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji nie tylko nie koresponduje z treścią uzasadnienia, ale jest diametralnie różne od motywów zawartych w uzasadnieniu, taka decyzja rażąco narusza art. 107 kpa i jako dotknięta wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa podlega stwierdzeniu nieważności. Sąd w obecnym składzie podziela ten pogląd.
W tak podstawowej kwestii, jak zakres rozstrzygania organu II instancji nie mogą zachodzić niejasności. Decyzja administracyjna stosownie do art. 107 k.p.a. składa się z osnowy i uzasadnienia. Żadna z tych części nie może funkcjonować oddzielnie w obrocie prawnym. Nie można akceptować sytuacji, w której rozstrzygnięcie dotyczy innego stanu prawnego i faktycznego niż opisano w uzasadnieniu.
W konsekwencji powyższych uchybień prawnych, wobec rażącego naruszenia art. 107 § 3 i 138 § 1 pkt 3 k.p.a stwierdzić należy, iż decyzja Wojewody [...] dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło