IV SA 1833/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska (spr.), WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2004 r. sprawy ze skargi W.G., J.G. oraz T.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania oceny technicznej robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. G. kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r., działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał E. P. i T. K. oraz G. i W. G. – właścicielom i inwestorom budowanej ściany budynku gospodarczego, na działce nr ew. [...] położonej w S., w granicy z działką nr ew. [...], wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie: – wykonanie oceny technicznej wykonywanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowej ściany obejmującej rozwiązanie opisowe i graficzne robót koniecznych do zakończenia budowy, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane – w terminie 1-go miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestorzy przystąpili do budowy ściany w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r., nakazującej właścicielom budynku gospodarczego wykonanie robót budowlanych polegających na wybudowaniu brakującej ściany w budynku gospodarczym, spełniającej wymagania określone w § 270 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Roboty winny być poprzedzone geodezyjnym wytyczeniem fundamentu na gruncie i prowadzone pod nadzorem osoby uprawnionej. Powyższa decyzja w toku postępowania odwoławczego została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], a jej legalność potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12.06.2002 r. w sprawie sygn. akt IV SA 2904/01. W związku z tym, iż inwestorzy przystąpili do wykonywania robót budowlanych nie zapewniając nadzoru osoby uprawnionej, odstępując tym samym od warunków decyzji nr [...], organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...].07.2002 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie dalszych robót przy budowie przedmiotowej ściany. Wobec treści art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego w terminie 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót organ wydał decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 cytowanej ustawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W.G., T.K. oraz J. G. i I. K., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, iż wstrzymanie robót było uzasadnione w świetle art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem w trakcie prowadzenia robót budowlanych doszło do wypadku, a więc doszło do zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż roboty prowadzone były pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia, poprzedzone wytyczeniem geodezyjnym, a organ I instancji prawidłowo nałożył obowiązek wykonania określonych czynności w celu uzyskania decyzji zezwalającej na wznowienie robót. W odpowiedzi na zarzuty odwołania, organ odwoławczy wskazał, iż inwestorzy nie byli zobligowani do występowania o pozwolenie na budowę przedmiotowej ściany, a konieczność jej wzniesienia wynika z obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Skargi na powyższą decyzję wnieśli: – J.G. zarzucając, iż działania organów nadzoru budowlanego zmierzają do zalegalizowania "samowoli budowlanej", bowiem na wybudowanie przedmiotowej ściany inwestorzy winni uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę oraz nierzetelność ustaleń dokonanych w trakcie oględzin. – W. G. i T.K. podnosząc, iż decyzja rozszerza obowiązki inwestorów wynikające z decyzji nr [...], co stanowi rażące naruszenie prawa. Skarżący wniosek skargi zmodyfikowali na rozprawie w dniu 26.10.2004 r. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, całkowicie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są zasadne, choć nie z przyczyn w nich podniesionych, które jednak Sąd bierze pod uwagę z urzędu w toku rozpoznawanej sprawy. Na wstępie należy zauważyć, iż zarzut skarżącego J. G. o "legalizacji samowoli" budowlanej należy uznać za całkowicie chybiony. Podstawa wykonania robót związanych z budową przedmiotowej ściany wynika z obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną wydaną w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego. Cytowana norma prawna przewiduje rodzaj sankcji nałożonej na użytkownika w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości w utrzymaniu obiektu budowlanego. Wobec tego, wykonanie nałożonego obowiązku nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, która w swej istocie ma na celu realizację konkretnego uprawnienia inwestora. Nietrafnym jest także zarzut skarżących W. G. i T. K., dotyczący spełnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, bowiem o tożsamości sprawy w rozumieniu przywołanego przepisu można mówić w sytuacji, gdy występują te same podmioty, decyzje dotyczą tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w określonym stanie faktycznym. Tymczasem zaskarżona decyzja oraz decyzja nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła zarówno w odmiennym stanie faktycznym, jak i oparte zostały na różnych podstawach prawnych. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż decyzja wydana na podstawie cytowanego przepisu nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedstawienia określonej dokumentacji, ale winna wskazywać przede wszystkim konkretne czynności faktyczne, mające na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 51 Prawa budowlanego nie przewiduje bowiem możliwości wydania kolejnej decyzji określającej, w oparciu o złożoną dokumentację, czynności faktyczne, które winien wykonać inwestor aby doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami. Błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 (zamiast art. 81c Prawa budowlanego) może więc prowadzić do sytuacji, w której po wykonaniu obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji, niezależnie od jej treści i wniosków, które z niej wynikają, organ nadzoru budowlanego zmuszony byłby do wydania decyzji pozwalającej na wznowienie robót nawet w wypadku stwierdzenia ich sprzeczności z przepisami prawa budowlanego, czy warunków technicznych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru winien prawidłowo w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego zająć merytoryczne stanowisko, co do możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, a w przypadku braku takiej możliwości orzec rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1. Ujawniona wada naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, obligowała Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na przepisach art. 152 i 200 cytowanej ustawy.