IV SA 1840/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-27
Skład orzekający: Anna Żak, Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę ogrodzenia, czy też powinien był zastosować art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób należyty podstawy prawnej nakazu rozbiórki ogrodzenia. Brak było ustaleń faktycznych pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, czy zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego było prawidłowe, czy też należało zastosować art. 48 Prawa budowlanego, co ma istotne znaczenie dla sytuacji prawnej inwestora. Naruszono tym samym przepisy KPA dotyczące wyjaśnienia podstawy prawnej i ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T.C. rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego od strony ulicy, uznając to za samowolę budowlaną, ponieważ zgłoszenie zamiaru budowy nastąpiło po jej zakończeniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. T.C. złożył skargę do WSA, twierdząc, że dokonał zgłoszenia wcześniej, ale nie zostało ono przyjęte. WSA rozpoznał również skargę J.J., który był wykonawcą ogrodzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w stosunku do skargi T.C. oraz oddalił skargę J.J. Stwierdzono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Bożena Więch-Baranowska, As. WSA Bogusław Cieśla ( spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skarg T.C., J.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję ze skargi T. C.; II. oddala skargę J. J.; III. stwierdza ,że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7/IV SA 1840-1841/03
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106 , poz. 1126 ze zm. ) " nałożył " na T.C. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki ogrodzenia o łącznej długości ok. 9 ,15 m wybudowanego od strony ulicy [...] na działce nr [...] w K.
W toku przeprowadzonych w dniu 24 października 2002 r. oględzin ustalono , że działka nr ew. [...] jest ogrodzona od strony ulicy . Ogrodzenie ma długość 9,15 m składa się z furtki stalowej o wymiarach 105 x 160 cm , bramy stalowej przesuwanej o wymiarach 460 x 160 cm , słupków stalowych i dwóch przęseł . Zgodnie z oświadczeniem inwestora T. C. dokonał on zgłoszenia budowy ogrodzenia .
Organ I instancji ustalił , że istotnie w dniu 11 października 2002 r. T.C. zgłosił w Starostwie Powiatowym w [...] zamiar budowy ogrodzenia działki nr [...] od strony ulicy [...] . Jednak w dniu oględzin przeprowadzonych 24 października 2002 r. ogrodzenie było już wybudowane . Organ uznał ,że roboty przeprowadzono w warunkach samowoli gdyż zgodnie z art. 30 ust 2 Prawa budowlanego do wykonania robót można było przystąpić jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organ nie wniesie sprzeciwu . Stan faktyczny sprawy wypełnił dyspozycję art. 51 ust 1 Prawa budowlanego .
T.C. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji podnosząc ,że ogrodzenie w jego imieniu wykonał J.J., który dokonał zgłoszenia gdy dowiedział się o takiej konieczności, jednak było to już pod koniec budowy ogrodzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy .
Organ odwoławczy uznał ,że prawidłowe były ustalenia co do faktu samowoli budowlanej gdyż zgłoszenia budowy ogrodzenia działki od strony ulicy dokonano faktycznie po wybudowaniu ogrodzenia .
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki ogrodzenia złożył T.C. W skardze podniósł , że decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca . Twierdził , że zgłoszenia dokonał w dniu 4 września 2002 r. do Starosty [...] . Zgłoszenia jednak nie przyjęto z uwagi na brak opinii z Urzędu Gminy w [...] . Z tego wywodzi iż od daty " pierwszego" zgłoszenia upłynął okres 30 dni w dniu 4 października 2002 r. czyli przed oględzinami z dnia 24 października 2002 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skargę T.C. należało uwzględnić ale z innych przyczyn niż zostały wskazane w jej motywach . Organ nadzoru prowadził w istocie sprawę w aspekcie oceny czy wymagane było zgłoszenie na wybudowanie przedmiotowego ogrodzenia oraz czy inwestor dokonał go w sposób prawidłowy . Materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do tego , że T.C. wybudował ogrodzenie od strony drogi publicznej . Nadto , że nie dokonał przed rozpoczęciem prac zgłoszenia tych robót wymaganego stosownie do art. 30 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego . Za takie bowiem nie może być uznane zgłoszenie z dnia 11 października 2002 r. kiedy roboty były faktycznie zakończone co wynika nawet z treści odwołania inwestora od decyzji I instancji.
Podstawą prawną decyzji organu I instancji nakazującej rozbiórkę był przepis art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego . Zastosowanie właśnie tego przepisu nie zostało bliżej przez organ uzasadnione poza stwierdzeniem ,że "stan faktyczny sprawy wypełnia dyspozycję art. 51 ust 1 Prawa budowlanego".
Tymczasem orzeczenie rozbiórki ogrodzenia możliwe jest także na podstawie art. 48 Prawa budowlanego . Wprawdzie sankcje tych przepisów są takie same i jednakowo pozwalają nałożyć obowiązek rozbiórki ale orzeczone na ich podstawie rozbiórki nie są tożsame . Dotyczy to na zwłaszcza funkcjonowania tych decyzji w postępowaniu egzekucyjnym oraz niektórych rozwiązań prawnych które dotyczą tylko nakazów rozbiórki orzekanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego .
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2002 r. w sprawie SA /Bk 1416/01 który Sąd w niniejszym składzie w całości podziela stwierdzono , że "ogrodzenie działki już zabudowanej niewątpliwie jest urządzeniem technicznym związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami zgodnie z definicja urządzenia zawartą w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ale jest też budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 - prawa budowlanego wchodzącą w zakres szerokiego pojęcia obiektu budowlanego. Aby urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, podlegało regulacjom tego prawa, musi ono stanowić bądź to część obiektu budowlanego, z którym jest związane, bądź stanowić samodzielny obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 -Prawa budowlanego."
W przedmiotowej sprawie organ nie poczynił ustaleń które pozwoliłyby na skontrolowanie decyzji rozbiórkowej pod tym właśnie kontem . Nie można zatem stwierdzić czy zastosowany przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest prawidłowy czy też należało zastosować przepis art. 48 Prawa budowlanego . Jak już wyżej wskazano nie jest to obojętne dla sytuacji prawnej inwestora zwłaszcza w przyszłości.
Skoro organy nie wyjaśniły podstawy prawnej wydanego nakazu rozbiórki oraz brak było ustaleń faktycznych które dla tej podstawy mają znaczenie to stanowi , że zostały naruszone przepisy art. 7 kpa , 77 kpa i 107 § 3 kpa w stopniu mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.
Skargę J.J. należała oddalić albowiem skarżący nie posiadał w tym postępowaniu indywidualnie określonego interesu prawnego. Był jedynie pełnomocnikiem T.C. dokonującym na jego podstawie czynności faktycznych związanych z przedmiotowym ogrodzeniem . Na własne uprawnienia lub obowiązki związane z zaskarżoną decyzją nigdy nie powoływał się . Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu ( np. faktycznego ) ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. W niniejszej sprawie taka norma prawna w stosunku do J.J. nie istnieje dlatego jego skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło