IV SA 1847/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-08
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie umorzyć postępowanie, jeśli strona wnioskuje o merytoryczne rozpoznanie sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji, nie ma podstaw do jednoczesnego umorzenia postępowania przed tą instancją, jeśli strona nadal domaga się merytorycznego rozpoznania sprawy. Brak ustawowej przesłanki do uwzględnienia żądania nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, a jedynie oznacza jego bezzasadność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i pozwalającą na budowę pawilonu handlowego. Organ pierwszej instancji ustalił, że inwestor dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i projektem budowlanym. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że inwestor nie wykazał się w pełni prawem do dysponowania nieruchomością, ponieważ nie uzyskał zgody spółdzielni, która władała sąsiednią nieruchomością. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak ustalenia prawa spółdzielni do terenu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie (WSA, As. WSA Mirosława Kowalska ( spr. ), Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej E. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej K.M. na budowę pawilonu handlowego typu Ruch przy ul. [...] w W., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Organ I instancji orzekając jak w wyżej powołanej decyzji ustalił, że inwestor K.M. dysponuje: ostateczna decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] maja 2002 r.; projektem architektoniczno-budowlanym posiadającym uzgodnienia rzeczoznawców ds. higieniczno-zdrowotnych, ds. bhp i ergonomii pracy, [...] Konserwatora Zabytków, warunkami technicznymi przyłączenia S.; ponadto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające z dzierżawy gruntu o pow. 18m² przy ul. [...] w W., jaką zawarła z Gminą [...].
Organ II instancji, rozpoznając odwołanie Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "E." w W. ustalił, że ta jest władającą nieruchomością przy ul. [...] w W. W ocenie organu, przesłanką dopuszczalności przedmiotowej inwestycji była zgoda w/w spółdzielni, której ta nie wyraziła. W tych warunkach, zdaniem Wojewody [...], decyzja pozwalająca na budowę została wydana osobie, która "nie wykazała się w pełni prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane".
W skardze z dnia 19 maja 2003 r., kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.M. podniosła, że Wojewoda z naruszeniem art. 7 i 77 kpa nie ustalił czy Spółdzielnia Energetyka ma prawo do przedmiotowego terenu, bowiem właścicielem jest obecnie Miasto [...], wcześniej Gmina [...].
Zdaniem skarżącej nie było podstaw do umorzenia postępowania skoro strona (inwestor) zgłosiła wniosek o merytoryczne rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zaskarżona decyzja zapadła z obrazą przepisów art. 7 kpa wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy, art. 77 wobec braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i art. 107 kpa gdy zważyć, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera właściwej wykładni przepisów prawa.
Organ II instancji nie zbadał tytułu prawnego Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "E." do nieruchomości przy ul. [...]. Organ z samego stanu władania wywiódł jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu i prawo do wyrażania, bądź nie zgody na przedmiotową inwestycję. Podkreślić należy, że z zasady w postępowaniu o pozwolenie na budowę stroną jest inwestor, właściciel bądź wieczysty użytkownik sąsiedniej nieruchomości i to o ile wykaże dążenie do ochrony uzasadnionego interesu. Organ mając wątpliwości co do prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, a nie ograniczyć się do ustalenia, że inwestor nie dysponuje nim "w pełni".
Tu należy podkreślić, że przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy rozumieć tytuł wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przekazującego uprawnienia do wykonania robót budowlanych.
Rzeczą organu II instancji było rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest błędna także co do rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, zapadła z obrazą przepisu art. 105 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przed rozstrzygnięciem jej co do istoty.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem organ odwoławczy, który uchylił decyzję organu I instancji nie ma uzasadnienia do jednoczesnego umorzenia postępowania przed tą instancją, jeżeli istnieje żądanie rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Żądanie takie świadczy bowiem o tym, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Nawet brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, oznacza zaś bezzasadność żądania strony.
Z urzędu Sąd zwraca uwagę na to, że w aktach administracyjnych znajduje się decyzja organu I instancji uznana za ostateczną w dniu [...] marca 2003 r. tj. przed tym nim zapadła decyzja organu II instancji z dnia [...] kwietnia 2003 r.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) uznając, że zaskarżona decyzja zapadła z obrazą obowiązujących wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło