IV SA 1854/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, As. (WSA Mariola Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka ( spr. ), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Decyzją z dnia [...] marca 1997 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 2 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 28 listopada 1996 r., udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego nr [...], położonego przy ul. [...] w Z. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpiła S. A. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 1997 r. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie po sprawdzeniu zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę oraz sprawdzeniu uporządkowania terenu budowy. Istniejąca w obiegu prawnym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzja o pozwoleniu na budowę wiążą organ w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Organ dokonuje oceny prawidłowości wykonania obiektu wyłącznie w kontekście tych decyzji i w postępowaniu tym nie ma podstaw prawnych do dokonywania oceny, czy obiekt jest usytuowany zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla danego terenu. Kontrola zgodności usytuowania obiektu z ustaleniami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego może być prowadzona na etapie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. A. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności spornej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Budowa przedmiotowego obiektu zakończona została w 1992 r. Mając na uwadze, iż inwestor wypełnił obowiązki wynikające z postanowień art. 56 i art. 57 prawa budowlanego, poprzez przedłożenie wszystkich wymaganych dokumentów, w tym protokołu z dnia [...] lutego 1992 r. w sprawie odbioru i przekazania do użytku budynku mieszkalno-usługowego nr [...], położonego w Z. na osiedlu [...], właściwy organ wydając decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie art. 59 ust. 12 prawa budowlanego podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła S. A. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie obowiązującego prawa budowlanego, planowania przestrzennego i postępowania administracyjnego – szczególnie zasad ogólnych. Skarżąca w konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącą. Nie negując ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd stwierdza, że sprawa nie dojrzała do jej merytorycznego zakończenia. Zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została w postępowaniu nieważnościowym. Postępowanie wszczynane na podstawie art. 157 § 2 kpa jest jednym z postępowań nadzwyczajnych, dających możliwość wzruszenia orzeczeń ostatecznych. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, organ miał zatem obowiązek zbadać, czy zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa, a badanie, czy zachodzi rażące naruszenie prawa nie mogło nastąpić bez ustalenia stanu prawnego istniejącego w dacie realizacji przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową przedmiotowej budowy. Sąd uznał, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło bez należytego rozważenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszelkich okoliczności, co w konsekwencji spowodowało, że nie ustalono, kiedy wybudowano budynek mieszkalno-usługowy i czy wykonano go na podstawie pozwolenia na budowę. Ustalenie tych okoliczności ma kluczowe znaczenie, gdyż od tego zależy jakie przepisy prawa budowlanego z ustawy z dnia 24 października 1974 r., czy też z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. będą stosowane przy dokonywaniu oceny, czy nastąpiło rażące naruszenie przepisów obowiązujących w dacie realizacji budowy. Organ II instancji w uzasadnieniu wprawdzie stwierdził, że budowa przedmiotowego obiektu została zakończona w 1992 r. i właściwy organ wydając decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego (z [...] lipca 1994 r.) podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Jeżeli budynek wybudowano w 1992 r. to bezsporne jest, że w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 października 1974 r. Wprawdzie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest obowiązany do zastępowania organu, który wydał orzeczenie podlegające kontroli pod kątem stwierdzenia nieważności, jednak nie można przyjąć, że ustalił on i wyjaśnił przesłanki konieczne do rozstrzygnięcia, czy decyzja Prezydenta Miasta [...] jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdzone wady naruszające przepisy postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) zaskarżoną decyzję uchylił. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku.