IV SA 1868/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-14
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Anna Żak, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nasyp ziemny wykonany w celu podwyższenia i wyrównania istniejącej drogi, bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., czy też robotę budowlaną, do której można zastosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Nasyp ziemny wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę, mający na celu podwyższenie i wyrównanie drogi, należy uznać za budowlę ziemną w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. Skoro budowla została wykonana samowolnie, organ administracji miał obowiązek wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ przepisy te nie przewidują możliwości legalizacji takiej samowoli. Zarzuty skarżącego dotyczące zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego są niezasadne, gdyż te przepisy dotyczą innych kategorii robót budowlanych.Stan faktyczny
M. P. wykonał nasyp ziemny i gruzowy w celu podwyższenia i wyrównania istniejącej drogi, bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę nasypu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił, że roboty miały charakter remontowy i powinny być rozpatrywane na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędziowie (NSA, WSA Anna Żak (spr.), Izabela Ostrowska, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nasypu skargę oddala
7IV S.A. 1868/03
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2000r. nakazującej rozbiórkę nasypu wykonanego na ul. [...] w [...], na odcinku od ul. [...] do jeziora o nazwie [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę – na podstawie art. 138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż organ I instancji podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2000r. ustalił, iż M. P. bez pozwolenia na budowę wykonał nasyp z ziemi i gruzu na ul. [...] w [...] na wysokość średnio 2m i szerokość 5m. W związku z tym organ I instancji na podstawie art.48 ustawy Prawo budowlane nakazał M. P. rozbiórkę w/w nasypu.
Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Skarżący nie dopełnił obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego nasypu samowolnie go realizując. Ustawa Prawo budowlane z 1994r. nie przewiduje możliwości legalizacji samowoli budowlanej i dlatego jedynym możliwym działaniem organu było wydanie nakazu rozbiórki w trybie art.48 Prawa budowlanego.
W skardze na powyższą decyzję do Sądu M. P. zarzucił, iż wykonane przez niego roboty remontowe istniejącej ulicy mylnie zostały zakwalifikowane jako budowa obiektu budowlanego, do którego ma zastosowanie art.48 Prawa budowlanego. Skarżący wskazał, iż drogę wiodącą od ul. [...] do jeziora [...]służącą do dojazdu do pól, która ze względu na niski teren podczas opadów wiosną i jesienią była nieprzejezdna, wyrównał i podwyższył nawożąc ziemię. Droga ta została ponadto przez niego uwałowana i wykonano wzdłuż niej rowy odwadniające. W ocenie skarżącego zakres robót i użyte materiały dawały podstawę do zastosowania art.50 i 51 ustawy Prawo budowlane a nie surowego art.48 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Podstawą prawną wydania przez organ administracji publicznej nakazu rozbiórki przedmiotowego nasypu był art.48 ustawy Prawo budowlane z 1994r/ Dz.U nr /, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji brzmiał: właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Przepis ten miał na celu wyeliminowanie samowoli budowlanej, a jedynym możliwym działaniem organu w przypadku stwierdzenia tej samowoli było wydanie nakazu rozbiórki.
Podstawą wszczęcia z urzędu postępowania w niniejszej sprawie była kontrola robót budowlanych dokonana [...].10.1999r. przez inspektora nadzoru budowlanego, który stwierdził wykonanie odcinka drogi od ulicy [...] do jeziora [...] a nadto wykonanie na ul. [...] z materiałów odpadowych nasypu - rodzaju grobli na wys.1,5m. na terenach zalewowych [...].
Organ I instancji podczas przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2000r. oględzin robót budowlanych, na które to oględziny skarżący, mimo prawidłowego zawiadomienia nie przybył, ustalił, iż skarżący na ul. [...] na odcinku od ul. [...] do jeziora [...] wykonał nasyp z ziemi i gruzu na średniej wysokości 2 m i szerokości 5m. Ponieważ, co jest w sprawie bezsporne, skarżący nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę tego nasypu, organ wydał decyzję o nakazie rozbiórki tego nasypu na podstawie cyt. wyżej art.48 ustawy Prawo budowlane.
Decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Słusznie zatem została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.
Przepis art.3 ust.3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. stanowi, iż przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, tunele, przepusty techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne /... / .
W odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący nie kwestionował faktu wykonania spornego nasypu wskazując, iż podwyższył teren ul. [...]przez nawiezienie ziemi, a ziemię odpowiednio uwałował, aby droga /na wypadek opadów/ stała się przejezdna. Tak więc skarżący celowo wybudował nasyp, aby chronił drogę przed zalewaniem.
Przedmiotowy nasyp w tej sytuacji uznać należy za budowlę ziemną, a budowle jak to wynika z powołanego wyżej art.3 ust.3 zaliczają się do obiektów budowlanych.
Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie fakt, że skarżący przystępując do wykonania w/w budowli nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zważywszy na powyższe stwierdzić należy, iż przesłanki zawarte w cyt. wyżej art. 48 ustawy Prawo budowlane zostały spełnione.
W tych okolicznościach zarzuty skargi, iż organy w tym stanie faktycznym sprawy winny zastosować przepisy art.50 i 51 Prawa budowlanego z 1994r. są błędne. Przede wszystkim przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest samowolne wybudowanie budowli ziemnej-nasypu, a nie drogi, na której wyłącznie w swej skardze skoncentrował się skarżący. A ponadto w/w art.50 i 51ustawy Prawo budowlane miał zastosowanie do robót budowlanych na obiektach nie wymagających ani pozwolenia, ani zgłoszenia, bądź też robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie taki przypadek nie zachodzi.
Przedstawiona w skardze okoliczność, iż skarżący doprowadził drogę do lepszego stanu technicznego nie stanowi żadnego usprawiedliwienia dla zaistniałej samowoli budowlanej. Okoliczności faktyczne i prawne wskazują, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego, nie nastąpiło też naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy.
Kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, sąd administracyjny nie może posługiwać się innymi kryteriami oceny niż te, które wynikają z przepisów prawa. W tej sytuacji, skoro Sąd nie stwierdza, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło