IV SA 1876/02

WyrokWSA w Warszawie2004-07-07

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma wiążącą moc dla organu administracji architektoniczno-budowlanej przy wydawaniu pozwolenia na budowę obiektu projektowanego, który znajduje się na obszarze objętym ochroną konserwatorską?
Ratio decidendi
Opinia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, choć nie ma mocy wiążącej dla organów budowlanych, stanowi istotny dowód w postępowaniu administracyjnym. W przypadku obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozwolenie na budowę może być wydane jedynie po uzyskaniu tej opinii. Sąd uznał, że projekt budowlany rażąco odbiega od ustaleń planu miejscowego i decyzji o warunkach zabudowy, co uzasadniało odmowę zatwierdzenia projektu.
Stan faktyczny
Burmistrz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego ze względu na negatywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, która została utrzymana w mocy przez Generalnego Konserwatora Zabytków. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na ochronę konserwatorską obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestor wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 35 i 39, oraz kwestionując wiążącą moc opinii konserwatorskiej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Czapska - Górnikiewicz, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska (spr), asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 na rozprawie sprawy ze skargi I. S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. skargę oddala Burmistrz Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., działając w oparciu o art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego – odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia firmie I. S.A. na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie nieruchomości przy ul. [...] dz. ew. nr [...] w Gminie [...] na Osiedlu B. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę miał na uwadze, iż Generalny Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...].08.2001 r. stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].07.2000 r. nr [...] w sprawie uzgodnienia projektu koncepcyjnego domu wielorodzinnego przy ul. [...]. W związku z powyższym Wydział Architektury Urzędu Gminy [...] zgodnie z art. 39 ust. 2 Prawa budowlanego przesłał projekt budowlany celem uzyskania opinii od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który postanowieniem z dnia [...].09.2001 r. nr [...] negatywnie zaopiniował pod względem konserwatorskim przedmiotowy projekt. Po rozpatrzeniu zażalenia inwestora Generalny Konserwator Zabytków utrzymał w mocy kontrolowane postanowienie. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł inwestor, zarzucając, iż została ona wydana bez podstawy prawnej, bowiem postanowienie organów ochrony dóbr kultury nie mogą być podstawą do wydania decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] z dnia [...].09.1992 r. – przedmiotowa inwestycja znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem [...] dla którego preferuje się utrzymanie i rozwój funkcji mieszkaniowo-usługowych. Zgodnie z ustaleniami ogólnymi nr [...] planu, pkt [...] osiedla B., obszar w którym jest planowana inwestycja, należy do wartościowych układów urbanistycznych, objętych ochroną prawną i znajdujących się w ewidencji Konserwatora Zabytków. W ocenie organu obowiązek uzgodnienia projektu inwestycyjnego w sprawie niniejszej wynika wprost z art. 39 ust. 2 Prawa budowlanego, przy czym opinia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, o której mowa w cytowanym przepisie przyjmie formę postanowienia. Stanowisko wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest wiążące dla organów administracji architektoniczno-budowlanej. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r. wniósł inwestor Spółka I. wnosząc o jej uchylenie. Zarzuty skargi odnoszą się do naruszenia przez organ art. 35 i 39 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zastosowania art. 39 ust. 2 Prawa budowlanego, wymagający wyrażenia opinii przez konserwatora zabytków, bowiem przywołana norma prawna odnosi się wyłącznie do istniejących obiektów budowlanych. Interpretacja cytowanego przepisu prowadzi w ocenie skarżącej do wniosku, iż jedynie pozwolenie na budowę obiektu wpisanego do rejestru zabytków w zakresie odbudowy, przebudowy, remontu lub rozbiórki wymaga opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – nie odnosi się więc do projektowanych obiektów budowlanych. Naruszenie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego skarżąca upatruje w fakcie utrzymania w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, wydanej niezgodnie z wymogami powołanego przepisu, bowiem organ w ogóle nie wydał postanowienia wzywającego inwestora do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym – o którym mowa w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Nadto w ocenie skarżącej błędny jest pogląd organu o mocy wiążącej opinii konserwatorskiej w procesie decyzyjnym dla organu administracji architektoniczno-budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści ust. 2 art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – w stosunku do obiektów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwolenie na budowę może być wydane przez właściwy organ, po wyrażeniu opinii przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zgodnie z zapisem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...] Osiedle B. jest objęte ochroną konserwatorską jako układ urbanistyczny. Przy czym ochrona ta odnosi się do zachowania struktury funkcjonalno-przestrzennej, utrzymania linii ulic, linii i skali zabudowy, która tworzą parterowe i piętrowe wolnostojące budynki jednorodzinne. Mając na uwadze wskazany przedmiot ochrony i jej zakres nie może budzić wątpliwości, iż zgodnie z art. 39 ust. 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę odnoszące się zarówno do obiektów projektowanych jak i istniejących, w sytuacji gdy ochrona konserwatorska jest wynikiem ustaleń gminnego przepisu planistycznego, może zostać wydane dopiero po wyrażeniu opinii przez właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Odmienna interpretacja analizowanego przepisu zaproponowana przez skarżącą, nałożyłaby niewspółmiernie obciążenie i obostrzenie w stosunku do inwestycji polegających na odbudowie, przebudowie, rozbudowie, remoncie lub rozbiórce obiektu już istniejącego, przy pełnej dowolności (w granicach ustaleń planu miejscowego) inwestycji planowanych, które mogłyby naruszyć chronioną strukturę przestrzenno-funkcjonalną osiedla B., bez możliwości udziału w procesie decyzyjnym organów konserwatorskich. Taki kierunek wskazał również ustawodawca w znowelizowanym art. 39 ust. 3, który stanowi, iż w stosunku do obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (Dz. U. nr 93, poz. 888 z 2004 r.) Tymczasem wbrew tezie lansowanej w skardze, legalność wydanego przez Generalnego Konserwatora zabytków postanowienia z dnia [...].12.2001 r. oraz [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].09.2001 r. – na które powołał się organ architektoniczno-budowlany, potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 września 2003 r. w sprawie IV SA 180/02. W ocenie Sądu należało podzielić stanowisko obu organów opiniujących projekt, iż odbiega on od ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy oraz, że planowany obiekt rażąco odbiega skalą od zabudowy B., a proponowany w projekcie budynek wielorodzinny stałby się dominantą architektoniczną na obszarze osiedla. Należy w tym miejscu uznać trafność poglądu skarżącej, iż charakter opinii o której mowa w art. 39 ust. 2 nie ma mocy wiążącej dla organów budowlanych, stanowi jednak dowód w postępowaniu administracyjnym pochodzący od specjalistycznej jednostki ochrony konserwatorskiej, a szczegółowość i wnikliwość analizy przeprowadzonej zwłaszcza przez Generalnego Konserwatora Zabytków uzasadnia akceptację jego stanowiska przez Wojewodę [...] oraz organ I instancji. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, należy podnieść, iż kontrolowana decyzja przepisu tego nie powołuje, a rozpatrzone odwołanie I. S.A. uchybienia tego nie podnosi. Nie można jednak nie zauważyć, iż organ I instancji naruszył normę art. 35 ust. 3 cytowanej ustawy wobec nie wydania postanowienia wżywającego inwestora do usunięcia sprzeczności o których mowa w ust. 1 powołanego przepisu, jeśli sprzeczności takie zostały ujawnione w toku postępowania o pozwoleniu na budowę. uchybienie to jednak należy zakwalifikować jako nie mające wpływu na wynik sprawy wobec zakresu ujawnionych w opinii konserwatora zabytków sprzeczności projektu z decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, począwszy od faktu, iż projekt dotyczy budynku wielorodzinnego z liczbą mieszkań 9, zaś z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy wynika zakaz lokalizacji budynków wielorodzinnych (więcej niż 4 mieszkania). Usunięcie wszystkich wykazanych sprzeczności sprowadzałoby się do przedstawienia organowi nowego projektu budowlanego. Z tych wszystkich względów skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240 poz. 2052, nr 124 poz. 1153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło