IV SA 1884/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-15

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Bożena Więch-Baranowska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności i dostarczenie dokumentacji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, gdy roboty budowlane zostały rozpoczęte bez wymaganego pozwolenia na budowę, co powinno skutkować zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może stosować art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego do nakładania obowiązku dostarczenia dokumentacji lub złożenia wniosku o wznowienie robót budowlanych, ponieważ przepis ten dotyczy jedynie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności. W sytuacji, gdy roboty budowlane zostały rozpoczęte bez wymaganego pozwolenia na budowę, właściwy organ powinien zastosować art. 48 Prawa budowlanego, który nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą R. R. wykonanie określonych robót budowlanych. Inwestor rozpoczął rozbudowę budynku mieszkalnego bez zgody współwłaścicielki działki i bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakazały wykonanie dokumentacji i wystąpienie o pozwolenie na wznowienie robót, podczas gdy skarżąca podnosiła, że powinny być zastosowane przepisy dotyczące samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego).
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie ( WSA, As. WSA Bożena Więch-Baranowska, Grzegorz Czerwiński (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku, Nr [...]Wójt Gminy [...] ustalił R. R. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...]przy ul. [...]we wsi [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 roku, Nr [...] Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. R. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wraz z elementami zagospodarowania działki na terenie działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] we wsi [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. W. współwłaścicielka wyżej wymienionej działki podnosząc zarzut, że jej brat R. R. nie posiada jej zgody na zabudowę działki, a dokument, którym się posługuje został sfałszowany. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku, Nr [...]Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzją i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że sporządzona dokumentacja nie spełnia wymogów określonych w przepisach zawartych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 03 listopada 1998 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 roku, Nr [...]Wójt Gminy [...] zobowiązał R. R. do doprowadzenia projektu budowlanego stanowiącego załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę do zgodności z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 03 listopada 1998 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz przedstawienia uwierzytelnionej zgody pozostałych współwłaścicieli działki na rozbudowę budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] października 2001 roku, Nr [...] Wójt Gminy [...]odmówił R. R. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] we wsi [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Wójt Gminy [...] stwierdził, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego wyżej wymienionym postanowieniem. W dniu [...] lipca 2001 roku podczas wizji lokalnej przeprowadzonej na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] we wsi [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że do istniejącego na działce budynku R. R. dobudował budynek parterowy z częścią użytkową poddasza w stanie surowym i zamkniętym. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.50 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał R. R. wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy realizacji przebudowy i rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] we wsi [...]. Decyzją z dnia[...] marca 2002 roku, Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał R. R. wykonanie następujących czynności: a) opracowania powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej i inwentaryzacji urbanistyczno - budowlanej w/w obiektu z opinią o stanie technicznym oraz projektem dokończenia robót, b) przedłożenia trzech egzemplarzy przedmiotowej dokumentacji w Inspektoracie wraz z wnioskiem wydanie pozwolenia na wznowienie robót w terminie 60 dni od dnia kiedy decyzja nakładająca ten obowiązek stanie się ostateczna. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że wykonanie powyższych obowiązków umożliwi doprowadzenie obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. Inwentaryzacja pozwoli bowiem rozstrzygnąć, czy roboty były prowadzone zgodnie ze sztuką budowlaną, a sam budynek nie narusza ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących warunków technicznych, interesów osób trzecich, oraz nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi i środowiska. Projekt dokończenia robót określi natomiast sposób likwidacji zaistniałych nieprawidłowości. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. W. podnosząc zarzut, że decyzja ta jest bezprzedmiotowa, gdyż inwestor nie uzyskał jej zgody na dysponowanie gruntem na cele budowlane. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2002 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgoda współwłaścicielki nieruchomości może mieć istotne znaczenie przy wydawaniu pozwolenia na budowę. W sytuacji gdy roboty budowlane już wykonano kwestie naruszenia prawa własności czy wyrządzenia szkód budową nie podlegają ocenie organów administracji. Skutki takich działań mogą być oceniane i likwidowane w oparciu 0 przepisy prawa cywilnego i w postępowaniu przed sądem cywilnym. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła M. W. podnosząc zarzut, iż w sprawie winien mieć zastosowanie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.), a nie art.50 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.28, art.48 i art.51 ust.1 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Na wstępie stwierdzić należy, że art.51 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nie może być podstawą do nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia dokumentacji. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że może on być podstawą do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności. Podstawą do nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentacji jest art. 81 c ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Przepis ten nie może też być podstawą nałożenia na inwestora obowiązku złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych Żaden przepis Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nie daje organom administracji publicznej uprawnienia do nakładania na inwestora tego typu obowiązków. Złożenie takiego wniosku jest uzależnione wyłącznie od inicjatywy inwestora. Te uchybienia nie były jednak podstawową przyczyną uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przez roboty budowlane rozumieć należy także budowę obiektu budowlanego (art.3 pkt.4wyżej wymienionej ustawy). W niniejszej sprawie jak wynika z materiału dowodowego inwestor R. R. rozpoczął budowę nie dysponując ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2000 roku została bowiem uchylona przez Wojewodę [...], a następnie postępowanie w przedmiocie wydania tego pozwolenia zakończyło się odmową wydania takiego pozwolenia. R. R. przystępując do realizacji inwestycji nie posiadał więc ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji zastosowanie winien mieć art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Z przepisu tego wynika, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 51 ust.1 wymienionej ustawy ma bowiem zastosowanie w sytuacjach innych niż wymienione w art.48 tejże ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny dokonać oceny zgodności z prawem prowadzonej przez R. R. budowy w oparciu o przepis art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.), a nie w oparciu o przepis art.51 ust.1 tejże ustawy. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 a i c i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło