IV SA 1886/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo orzekł o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i ignorując zalecenia organu odwoławczego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego. Organ pierwszej instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego, nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego i oparł się na tym samym materiale dowodowym, który był już znany organowi odwoławczemu przy wydawaniu decyzji uchylającej. Organ odwoławczy również nie rozpoznał wszystkich żądań skarżącej i powtórzył uzasadnienie organu pierwszej instancji, naruszając tym samym przepisy art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej H. F. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, opierając się na ustaleniu, że budynek został wybudowany w 1997 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego. Po ponownym rozpatrzeniu, organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, na co H. F. złożyła odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. H. F. wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. i brak przeprowadzenia dokładnego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją Nr [...]z dnia [...] marca 2000r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...], na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 , w związku z art. 30 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonanych robót remontowo- budowlanych, budynku gospodarczego, znajdującego się na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] przez H. F. nałożył na nią obowiązek dostarczenia dokumentacji inwentaryzacyjno - projektowej wykonanych robót, uwzględniającej obowiązujące normy i przepisy w tym zakresie wraz z opinią Urzędu Gminy [...] o przeznaczeniu terenu zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, zobowiązał H. F. do przedłożenia oceny stanu technicznego elementów konstrukcyjnych wykonanych robót i projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej odbitce z mapy zasadniczej.
W uzasadnieniu podał, iż oględziny robót budowlanych wykazały, że w istniejącym murowanym budynku gospodarczym o zmiennej szerokości i wysokości, niemożliwe jest ustalenie wieku poszczególnych elementów obiektu, bowiem jest on w całości otynkowany i zadaszony. W budynku tym inwestor wykonał roboty remontowo-budowlane polegające na wymianie elementów konstrukcyjnych budynku, dobudowie i ociepleniu styropianem ścian zewnętrznych, otynkowaniu oraz wymianie pokrycia dachowego. Inwestor wykonując wyżej wymienione roboty budowlane nie posiadał pozwolenia na budowę lecz zdaniem organu pierwszej instancji nakazanie rozbiórki konkretnej części obiektu wymagałoby ustalenia w jakim zakresie uległ on zmianom, a w konsekwencji spowodowałoby konieczność doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego co byłoby trudne do wyegzekwowania gdyż stanowi on jednolity obiekt
Od decyzji tej odwołanie złożyła H. F., podnosząc, iż budynek gospodarczy zakupiła razem z działką aktem notarialnym w 1974r. Załączyła również pisemne oświadczenia sąsiadów na okoliczność, iż " wszystkie budynki gospodarcze oraz ten o którym jest mowa w decyzji organu pierwszej instancji istnieją na tej nieruchomości od chwili jej zakupu aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1974r". Zdaniem odwołującej, przy rozpatrywaniu sprawy należało zastosować przepisy prawa budowlanego z 1974r, które zalegalizowałyby przeprowadzone bez pozwolenia na budowę roboty budowlane.
Skarżąca załączyła do odwołania projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej odbitce mapy zasadniczej.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2000r [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji
Organ odwoławczy uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał pełnej analizy istniejącego stanu faktycznego i zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji powinien ustalić czas budowy poszczególnych budynków gospodarczych, jak również ustalić , które z wykonanych robot budowlanych wymagały pozwolenia na budowę, a co stanowiło remont budynków gospodarczych.
Organ drugiej instancji zwrócił również uwagę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego na treść art. 75§1 k.p.a , który należy mieć na uwadze ustalając czas budowy poszczególnych elementów budynku gospodarczego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją Nr [...]z dnia [...] lutego 2001r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane nakazał H. F. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4,85x 5,20m, parterowego, z dachem jednospadowym, usytuowanego przy ul. [...] w [...] .
W uzasadnieniu podał, że aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1974r, H. F. nabyła dwie komórki obmurowane i jeden zniszczony murowany budynek gospodarczy. W dniu [...] września 1999r przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokonał oględzin i jak wynika ze sporządzonego opisu i szkicu
oraz z kopii mapy zasadniczej, którą H. F. złożyła przy odwołaniu od decyzji Nr [...] z dnia[...] marca 2000r, przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany już po nabyciu nieruchomości.
Skarżąca mimo wezwania do dostarczenia wiarygodnych dokumentów, które potwierdzałyby datę wybudowania budynku, nie uczyniła tego, jak również nie przedłożyła pozwolenia na budowę.
Wobec powyższego brak jest podstaw do zakwestionowania terminu wybudowania budynku gospodarczego w 1997r, który to termin został podany w skardze H. B..
Z uwagi na powyższe, zdaniem organu pierwszej instancji stwierdzony stan wypełnia dyspozycję art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. F. zarzucając, iż organ pierwszej instancji ustalając datę wybudowania przedmiotowego budynku, oparł się wyłącznie na oświadczeniu. H. B., nie biorąc pod uwagę jej oświadczenia oraz oświadczeń świadków, które zostały spisane i przekazane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2000r.
Podniosła też, iż organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego zawartych w decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2000r
Decyzją Nr [...]z dnia [...] kwietnia 2003r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138§1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, który wypełnia dyspozycję art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H. F. domagając się zmiany decyzji.
W skardze podnosi, iż został naruszony art. 7 k.p.a. bowiem nie zostało przeprowadzone dokładne postępowanie dowodowe, a wszystkie wątpliwości zostały zinterpretowane na jej niekorzyść.
Skarżąca powołuje się na akt notarialny nabycia nieruchomości z którego wynika, że kupiła nieruchomość wraz z przedmiotowym budynkiem gospodarczym.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1271 z późn zm ), niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skarga jest zasadna.
W decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2000r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia dał organowi pierwszej instancji wskazówki z których wynikało w jakim kierunku powinno być uzupełnione postępowanie dowodowe i jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W tej sytuacji obowiązkiem organu pierwszej instancji było ustalenie czasu budowy poszczególnych budynków gospodarczych, jak również ustalenie, które z wykonanych robót budowlanych wymagały pozwolenia na budowę, a które stanowiły remont budynków gospodarczych, mając przy tym na uwadze treść art. 75 § 1 k.p.a.
Organ pierwszej instancji wbrew wytycznym organu odwoławczego, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie przeprowadził w ogóle uzupełniającego postępowania dowodowego.
Decyzję nakazującą skarżącej dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 4,85m x 5,20m, oparł na tym samym materiale dowodowym, który został zebrany przed wydaniem decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2000r, przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Protokół oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu [...] września 1999r wraz z opisem i szkicem oraz kopia mapy zasadniczej, którą H. F. złożyła przy odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] marca 2000r, znane były organowi odwoławczemu w chwili wydawania decyzji uchylającej zaskarżoną wyżej decyzję organu pierwszej instancji.
W tej sytuacji za uzasadniony należy uznać zarzut, iż organ pierwszej instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego zawartych w decyzji Nr [...]z dnia [...] listopada 2000r i nie przeprowadził w sposób dokładny postępowania dowodowego, opierając się wyłącznie na wyjaśnieniach H. B. z pominięciem oświadczeń świadków zgłoszonych przez skarżącą, które zostały spisane i przekazane do organu w dniu [...] września 2000r.
Zlekceważenie przez organ pierwszej instancji zaleceń organu odwoławczego i ograniczenie się tylko do odmiennej oceny materiału dowodowego zebranego przed uchyleniem decyzji stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji.
Oznacza to, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w swojej decyzji.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy ponownie nie rozstrzygnął sprawy i nie rozpatrzył wszystkich żądań skarżącej, która w odwołaniu podniosła zarzut pominięcia zgłoszonych świadków na okoliczność daty pobudowania budynku gospodarczego
Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest powtórzeniem uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił też zmiany swego stanowiska zawartego w decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2000r, uchylającej sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Mając na uwadze, iż w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., a ponadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło