IV SA 1894/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-10
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Andrzej Gliniecki, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może stwierdzić nieważność decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Organ administracji nie może stwierdzić nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy przez sąd administracyjny. Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, w tym organy administracji. Próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznanej już wcześniej przez sąd są niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1995 r., która nakazywała mu rozbiórkę konstrukcji stalowej hali. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, podtrzymując swoje stanowisko w decyzji z 2003 r. A. G. zarzucił naruszenie przepisów KPA dotyczących stron postępowania i niewykonalności decyzji, a także nieuzasadnione zastosowanie art. 30 ustawy o NSA. Skarżący wskazywał, że decyzja rozbiórkowa powinna być skierowana do wszystkich wspólników spółki cywilnej, a nie tylko do niego, oraz że decyzja jest trwale niewykonalna. Skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. skargę oddala.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. G., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r. nr [...] znak [...]
Przedmiotową decyzją Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...]lutego 1995r., nałożono na A. G. obowiązek wykonania rozbiórki konstrukcji stalowej hali na nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...], działka nr ewid. [...]. Sprawa była przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Łodzi. który wyrokiem z dnia 28 listopada 1995r. sygn.akt SA/Łd 1426/95 oddalił skargę A. G. na powyższą decyzję.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższej decyzji wniósł A.G.. Zarzucił w nim naruszenie art. 7 i 77 kpa. art 156 § 1 i 107 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia rzeczywistych stosunków własnościowych przedmiotowej hal
Odwołujący zarzucił organowi, iż nie ustalił kto w dacie wydania decyzji rozbiórkowych powinien być stroną postępowania w sprawie rozbiórki i do kogo powinna być skierowana decyzja w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżącego stronami postępowania byli wszyscy wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą [...] Centrum Handlowe, a nie tylko do jeden z nich.
Ponadto decyzja nakazująca rozbiórkę jest niewykonalna i ta niewykonalność ma charakter trwały ponieważ stalowa konstrukcja, o której mowa jest w decyzji rozbiórkowej jest obudowana ścianami osłonowymi oraz pokryta płytami dachowymi, zaś co do tych elementów nie orzeczono dotychczas rozbiórki .
W sprawie nie ma zastosowania art. 30 ustawy o NSA ponieważ sprawa dotyczy innych stron postępowania niż wskazane w decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, który skargę co do decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności oddalił. W związku z powyższym organy administracji nie miały możliwości zmiany rozstrzygnięcia uznanego wcześniej przez sąd administracyjny za prawidłowe i dlatego też rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności należy uznać za zasadne.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. G...
Zarzucił naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do A. G., będącego jednym ze wspólników spółki cywilnej, w sytuacji gdy postępowanie powinno toczyć się z udziałem wszystkich wspólników spółki cywilnej,
-art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. przez wydanie decyzji w warunkach jej niewykonalności, która ma charakter trwały,
-art. 30 ustawy o NSA, przez jego nieuzasadnione zastosowanie, z uwagi na to, że decyzja o legalności której orzekał NSA nie była oceniana z punktu widzenia podnoszonych obecnie zarzutów,
Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz stwierdzenie nieważności Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r. nr [...], nakazującej rozbiórkę konstrukcji stalowej hali oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Podstawowe znaczenie dla oceny prezentowanej w niniejszej sprawie ma fakt, iż wyrokiem z dnia 28 listopada 1995r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w sprawie sygn. akt SA/Łd 1426/95 oddalił skargę A. G. na tę samą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995 r., która była przedmiotem wniosku skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności i które jest obecnie przedmiotem kontroli Sądu w obecnie prowadzonym postępowaniu sądowym.
Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie sygn. akt SA/Łd 1426/95, stosownie do treści art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) kognicja Sądu obejmowała bezpośrednio ocenę legalności decyzji Wojewody z dnia [...] maja 1995 r. w pełnym zakresie dozwolonym przez ww. przepis ustawy. Kontrolę tę Sąd przeprowadził, będąc niezwiązany granicami wniosków i zarzutów stron. Kontrola Sądu dotyczyła zatem nie tylko badania, czy występują kwalifikowane wady powodujące stwierdzenie nieważności - ust. 3 cytowanego przepisu (w tym wada w postaci rażącego naruszenia prawa) ale i inne naruszenia prawa opisane w ust. 2 art. 22, tj.:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spraw,
2) naruszenie prawa dające podstawę do wzruszenia postępowania,
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jakie mogło mieć istotny wpływ
na wynik sprawy.
W świetle art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który w toczonym wówczas postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym miał zastosowanie w związku z treścią art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, prawomocne orzeczenia sądu wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.
Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z mocy art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, poza nie dotyczącymi tej sytuacji wyjątkami, są prawomocne.
W tej sytuacji znaczenie powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie polega na jego wiążącej mocy co do braku podstaw do zarzucania decyzji Wojewody z dnia [...] maja 1995r. nie tylko wadliwości kwalifikowanej, ale jakiejkolwiek wadliwości tej decyzji, branej pod uwagę w ramach wyznaczonej sądowi administracyjnemu kognicji.
Oznacza to, iż oddalenie przez NSA skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego [tak też Borkowski J., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Beck, Wwa 2000, s. 647].
W postanowieniu NSA z dnia 19 lutego 2001 r. sygn.akt II SAB 278/00-287/00 (niepublikowanym) Sąd uznał, iż próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznanej już wcześniej przez Sąd ( wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu.
W ocenie Sądu w obecnym składzie pogląd ten zasługuje w pełni na aprobatę.
Stronie, jeżeli uznała, iż powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Łodzi rażąco naruszał prawo lub interes Rzeczpospolitej Polskiej służyło prawo złożenia wniosku do właściwego organu o wniesienie rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Organ zebrał bowiem materiał dowodowy i rozpatrzył go w stopniu pozwalającym na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., z przyczyn określonych wyżej nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu w tej sprawie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło