IV SA 191/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-06
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciele nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, oddzielonej od niej inną działką, posiadają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako współwłaściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, posiadają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli ich działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, a są od niego oddzielone inną działką. Budowa, zwłaszcza przebudowa ulicy, może wpływać na interes prawny właścicieli sąsiednich nieruchomości, np. poprzez utrudnienia w ruchu czy hałas. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu braku przymiotu strony była niezasadna.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, będący współwłaścicielami działek sąsiadujących z terenem inwestycji drogowej, złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając wnioskodawców za podmioty niebędące stroną w sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody, argumentując, że działki wnioskodawców nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, gdyż oddziela je inna działka. Wnioskodawcy wnieśli skargę do sądu, kwestionując ustalenia organów dotyczące ich przymiotu strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...], a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 06 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, As.WSA Grzegorz Czerwiński /spr./, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Z. S., J. S., J.S. i K.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 roku, nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce Z o.o.. A. B. Spółce z o.o. oraz Spółce Jawnej K. pozwolenia na budowę inwestycji drogowej poza pasem drogowym drogi krajowej nr [...] pod nazwą przebudowa układu komunikacyjnego w rejonie ulicy [...] - etap I przebudowy na terenie położonym: przy ul. [...] w K.: w obrębie nr [...] na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], w obrębie nr [...] na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], w obrębie nr [...] na działkach o nr ew, [...], [...], [...], [...]/, [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Pismem z dnia 06 marca 2000 roku współwłaściciele działek o nr ew. [...] i [...] Z. S., J. S., J. S. i K. S. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku.
Decyzją z dnia [...] września 2002 roku, Nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że wniosek o stwierdzenie nieważności złożony został przez podmiot nie będący stroną w sprawie. Zdaniem Wojewody fakt, iż wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której prowadzona jest inwestycja nie oznacza. że automatycznie mogą być oni uznani za stronę postępowania. Decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania nie wkracza w sferę ich praw i obowiązków, nie narusza ich prawa własności jak również nie będzie miała wpływu na wykonywanie tych praw w przyszłości.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Z. S., J. S. J. S. i K. S. podnosząc zarzut, że pogląd wyrażony przez Wojewodę [...], iż nie mogą oni być uznani za stronę postępowania jest błędny.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002, Nr [...] roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przeprowadzone dodatkowe postępowanie wyjaśniające wykazało. że współwłaściciele działek o nr ew. [...] i [...] nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, gdyż oddziela ją od nich działka gruntu o nr ew. [...]. Tym samym nie mogą być oni uznani za stronę postępowania co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Z. S., J. S., J.S. i K. S. podnosząc zarzut, iż błędne jest stwierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nie są oni sąsiadami inwestycji, gdyż nie oddziela ich od niej działka o nr ew.[...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.28 kpa i art.l57§3 kpa.
Na wstępie odnieść się należy do poglądu wyrażonego przez Wojewodę [...], że skarżącym nie przysługuje przymiot strony mimo tego, że są sąsiadami nieruchomości na której prowadzone są prace budowlane. Nie sposób zgodzić się z poglądem Wojewody [...], że decyzja o pozwoleniu na budowę obejmująca działkę sąsiadującą z działkami skarżących nie wkracza w sferę ich praw i obowiązków.
Zgodnie z treścią art.28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.
W wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 roku, sygn. akt III SA 1876/99 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej".
Zgodnie z treścią art.5 ustl ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...] obiekt budowlany należy budować zapewniając ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona ta obejmuje min. zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
W ocenie Sądu budowa, zwłaszcza gdy dotyczy przebudowy ulicy, zawsze będzie wpływać na interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiadujących np. poprzez utrudnienia ruchu na tej drodze, hałas dochodzący z terenu budowy itp. Nie można więc zdaniem Sądu twierdzić, iż skarżący nie posiadają interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji zezwalającej na budowę oraz, że nie przysługuje status strony. Tym samym nie może być to podstawą odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, której dotycz} wniosek skarżących.
Odnosząc się do argumentu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż skarżący nie są sąsiadami nieruchomości, na której prowadzona jest inwestycja, gdyż oddziela ją od nich działka o nr ew. [...] stwierdzić należy, że argument ten nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Analiza tego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku obejmuje pozwolenie na budowę obejmujące działkę o nr ew. [...]. Z działką tą sąsiadują działki o nr ew. [...] i [...]. Działka o nr ew.][...] na mapach znajdujących się w aktach sprawy oznaczona jest także nr [...] oraz [...]. Porównanie przebiegu granic działek oznaczonych na mapach numerami ewidencyjnymi [...], [...] i [...] pozwala stwierdzić, że jest to ta sama działka. Nadto skarżący dostarczyli kopie wyrysu z mapy ewidencyjnej sporządzonego [...] czerwca 1997 roku na którym zaznaczona jest działka o nr ew.[...]. Jest to droga położona w zupełnie innym rejonie miasta [...].
W aktach sprawy znajdują się jedynie dwa pisma zawierające prośbę o wyjaśnienie kwestii numeracji działki o nr ew.[...]. Pierwsze z nich to pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do [...] Urzędu wojewódzkiego w [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku zawierające prośbę o wyjaśnienie wątpliwości związanych z numeracją działki [...] oraz pismo Urzędu Miasta [...] Wydział Architektury i Urbanistyki do Wydziału Geodezji tego samego urzędu o wyjaśnienie tej kwestii. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek odpowiedzi na te pisma. Twierdzenie więc, że nieruchomości skarżących są oddzielone działką o nr ew.[...] jest całkowicie nieuprawnione i nie może być podstawą nieuznawania skarżących za stronę postępowania. Tym samym nie może być ono podstawą odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§ 1 pkt. c, art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło