IV SA 1920/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.), Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Izabela Ostrowska, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki magazynu skargę oddala Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000r., Nr [...] wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 89, poz.414 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 1980r. Dz. U. Nr 9, poz. 26 z późn. zm.) nakazano R. C. dokonanie rozbiórki magazynu blaszanego posadowionego na płycie betonowej (wylewce) o wymiarach 5,75 x 4,5 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [...]z obrębu [...]-[...]-[...], przy ul. [...] od strony ul. [...] w [...] . Organ nadzoru budowlanego I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy obiektów budowlanych na terenie posesji przy ul. [...] w [...] , na skutek wniosku złożonego przez A. C.. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, organ ten podniósł, iż w dniu [...] listopada 1999r. przeprowadzono wizję lokalną, na terenie w/w posesji. Podczas kontroli ustalono, że po roku 1995 wybudowane zostały dwa magazyny blaszane na płycie betonowej o wymiarach 5,75 x 4,5 m każdy oraz że inwestorem blaszanego magazynu od strony ul. [...]jest R. C.. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] wskazał, iż zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdził również, że w/w magazyn stanowi obiekt budowlany i w związku z tym wymagane było uzyskanie pozwolenia na jego budowę. Inwestor zaś nie posiada wymaganego pozwolenia na budowę. Nie uzyskał on także wymaganej przez przepisy ustawy Prawo budowlane zgody współwłaściciela nieruchomości na budowę przedmiotowego obiektu. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...], w takiej sytuacji uzasadnionym było zastosowanie art. 48 powołanej ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył R.C.. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, należało w tej sytuacji orzec nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. złożył R. C. Skarżący stwierdził, iż działkę nabył w 1996 roku, nieruchomość ta jest przedmiotem współwłasności, przy czym jeden ze współwłaścicieli A. C. na żadne inwestycje nie wyraża zgody. Ponieważ inwestycję można było rozpocząć tylko po uzyskaniu zgody wszystkich współwłaścicieli, dlatego też skarżący po otrzymaniu w 1998 r. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nie uzyskawszy dalszych wymaganych dokumentów, zrealizował przedmiotową inwestycję. Strona skarżąca wskazała też na to, iż przedmiotowy obiekt wykorzystywany jest jako pomieszczenie gospodarcze, a jego brak w istotny sposób ogranicza korzystanie z nieruchomości. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. W przedmiotowej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w myśl którego to przepisu właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wskazać należy, iż wybudowanie obiektu budowlanego albo jego budowa prowadzona bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest samowolą budowlaną i podlega sankcji art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wybudowanie obiektu budowlanego bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę posiadającej przymiot ostateczności jest więc działaniem bezprawnym, dokonanym na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z nieuzyskania decyzji akceptującej jego działania inwestycyjne. Wbrew zawartym w skardze wywodom ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane regulując podstawy działania organów nadzoru budowlanego, ustanawiając ich obowiązki i kompetencje nie daje organom tym możliwości oceniania stanu faktycznego sprawy przez pryzmat względów społecznych, czy też celowościowych. Sąd stwierdził zgodnie z poglądem wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 1999r. P 2/98 (OTK 1999/1/2), że przepis art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem określającym "normę sankcjonującą działania sprzeczne z treścią normy sankcjonowanej, wyrażonej w przepisach nakazujących uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia o zamiarze budowy oraz zakazujących podjęcia budowy w razie sprzeciwu właściwego organu". W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, iż "Celem tej normy jest zapewnienie (również a może przede wszystkim, w aspekcie generalnej prewencji) stanu zgodności z prawem". Późniejsza zaś ingerencja organów administracji publicznej, poprzez którą realizowany jest obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu wzniesionego sprzecznie z powołanymi przepisami, "stanowi jedynie ustawową konsekwencję podjętych wcześniej przez adresata decyzji działań naruszających przepisy prawa budowlanego". Sąd podkreśla również za Trybunałem Konstytucyjnym, że przepis art. 83 Konstytucji statuuje obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu "Można zatem przyjąć, że w granicach zakreślonych przez Konstytucję ustawodawcy przysługuje swoboda określenia sankcji związanych z niedopełnieniem tego obowiązku". Wskazać należy, iż pierwszoplanowym celem art. 48 ustawy Prawo budowlane jest zapewnienie w sferze stosunków podlegających przepisom tej ustawy stanu zgodności z prawem, zaś ograniczenie praw majątkowych jest jedynie konsekwencją działań z tym prawem niezgodnych. Zdaniem Sądu przepis art. 48 Prawa budowlanego należy do przepisów o charakterze szczególnym. Zawarta w nim "metoda zapobiegania i likwidowania samowoli budowlanej jest wprawdzie surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi". Podkreślić trzeba, że wydanie nakazu rozbiórki nie pozbawia właściciela uprawnień do korzystania z nieruchomości, na której wzniesiony został podlegający rozbiórce obiekt budowlany. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że bezspornym jest wybudowanie przez skarżącego blaszanego magazynu bez pozwolenia na budowę. Podnoszony przez stronę skarżącą brak zgody współwłaściciela nie może stanowić podstawy do usankcjonowania samowoli budowlanej. Zauważyć trzeba, iż skarżący o zastąpienie orzeczeniem sądu zgody współwłaściciela na uzyskanie pozwolenia na budowę mógł wystąpić do sądu powszechnego. Takich działań skarżący przed realizacją obiektu nie podjął. Nawet już po zrealizowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę skarżący nie podjął też żadnych działań, aby uzyskać pozwolenie na jego użytkowanie, pomimo tego, iż to na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (por. art. 49 zd. 2 ustawy Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zaskarżonej). W niniejszej sprawie zaistniał więc stan faktyczny wyczerpujący hipotezę normy art. 48 Prawa budowlanego, a organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.