IV SA 1924/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-07

Skład orzekający: B. Gorczycka-Muszyńska, O. Wierzbicka, T. Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności części decyzji administracyjnej, która wywołała nieodwracalne skutki prawne, jest dopuszczalne, a jeśli tak, to czy brak oznaczenia czasu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego stanowi "rażące naruszenie prawa" uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji po ponad 20 latach od jej wydania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Środowiska została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 7, 77, 158 § 2 kpa), ponieważ organ nie rozważył w sposób wnikliwy, czy możliwe było orzeczenie o częściowym stwierdzeniu nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ponadto, sąd zakwestionował uznanie braku oznaczenia czasu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego za "rażące naruszenie prawa" uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji po tak długim okresie od jej wydania i wykonania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. L. na decyzję Ministra Środowiska, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o stwierdzeniu nieważności części pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 1980 r. na odbudowę stawów rybnych i szczególne korzystanie z wód. Minister Środowiska stwierdził nieważność części decyzji z powodu nieoznaczenia czasu jej obowiązywania. S. L. argumentował, że pozwolenie było ważne przez okres użytkowania stawów (35 lat) wynikający z dokumentacji technicznej i że brak oznaczenia terminu nie stanowił "rażącego naruszenia prawa". Skarżący podniósł również, że częściowe stwierdzenie nieważności decyzji wywoła niekorzystne skutki prawne i ekonomiczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2001 r. i zasądził od Ministra Środowiska na rzecz S. L. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del do WSA B. Gorczycka-Muszyńska (spr.), Sędziowie NSA O. Wierzbicka, Asesor WSA T. Wykowski, Protokolant D.Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2001r znak [...] 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz S. L. kwotę 10 zł (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 38, poz. 230 z późn. zm./ po rozpoznaniu wniosku S. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1980 r. Nr [...] o pozwoleniu wodnoprawnym na odbudowę stawów rybnych, regulację rzeki [...] oraz szczególne korzystanie z wód tej rzeki do celów eksploatacyjnych obiektu stawowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego Wojewódzkiemu Zarządowi Inwestycji Rolniczych w S. jako inwestorowi zastępczemu na wykonanie m. in. odbudowy stawów rybnych należących do S.L., wykonanie regulacji rzeki [...] oraz piętrzenie i pobór wód tej rzeki dla potrzeb odbudowanego obiektu stawowego wystąpili J. U. oraz Z. i J. D. Minister Środowiska po rozpatrzeniu wniosku wymienionych wydał w dniu [...] maja 2001 r. decyzję, którą stwierdził nieważność części kwestionowanej decyzji Wojewody [...] "z powodu nie oznaczenia czasu obowiązywania praw i obowiązków wynikających z tego pozwolenia". S. L. skorzystał z przysługującego mu prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Podniósł, że prowadzi gospodarstwo rybackie od ponad 20 lat. Jest ono jego głównym źródłem utrzymania. Pomimo nie określenia w decyzji okresu jej obowiązywania, skutki tej decyzji obowiązują przez cały okres eksploatacji stawów. Skarżący nie dokonywał też żadnych zmian w okresie eksploatacji obiektów stawowych w zakresie szczególnego korzystania z wód. Zgodnie z dokumentacją techniczną odbudowy stawów rybnych okres ich użytkowania został określony na 35 lat. S. L. okres ten 'przyjął jako okres ważności pozwolenia wodnoprawnego". Zakwestionował ponadto fakt stwierdzenia nieważności tylko niektórych postanowień decyzji z dnia 15 sierpnia 1980 r. o pozwoleniu wodnoprawnym. Minister Środowiska po rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdził, że powołana w tym wniosku dokumentacja techniczna dotycząca odbudowy stawów mogła być podstawą do wydania pozwolenia wodnoprawnego stosownie do przepisów wykonawczych do ustawy Prawo wodne, to jest zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] stycznia 1976 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać operat wodnoprawny. Okres użytkowania stawów rybnych zaproponowany przez projektanta odbudowy kompleksu stawowego wskazany w dokumentacji, będącej podstawą do wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, jest jedynie wytyczną do ustalenia w toku postępowania wodnoprawnego właściwego okresu na jaki pozwolenie na korzystanie z wód powinno być wydane. Przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne stanowi wprost, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony. Ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków od tej reguły. Tak więc czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego musi być oznaczony w samym pozwoleniu. Natomiast w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym decyzją z dnia [...] sierpnia 1980 r. nie został oznaczony czas obowiązywania praw i obowiązków ustalonych tym pozwoleniem. W tej sytuacji organ orzekający w sprawie uznał, że pozwolenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 21 ust. 1 Prawa wodnego. Decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2001 r. stwierdzono nieważność tylko niektórych punktów kwestionowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 1980 r. /pkt 1.9,1.10,1.11, II i IV/ dlatego, że w pozostałej części decyzja ta została już wykonana. Odbudowane zostały m. in. stawy rybne, przeprowadzono regulację rzeki [...], "stwierdzenie nieważności wykonanej już części decyzji jest zatem bezprzedmiotowe, dlatego też orzeczenie z dnia [...] maja 2001 r. dotyczy jedynie oznaczonych w sentencji p-któw decyzji z dnia [...] sierpnia 1980 r." W skardze na powyższą decyzją S. L. analogicznie jak we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Środowiska, podniósł iż od ponad 20 lat prowadzi gospodarstwo rybackie /o pow. 12,92 ha/ i ta działalność jest jego głównym źródłem utrzymania. W związku z tym, że w dokumentacji technicznej odbudowy stawów rybnych określono ich okres użytkowania na 35 lat, przyjął "w dobrej wierze", iż pozwolenie wodnoprawne jest ważne przez cały ten okres. Skarżący nie godzi się z uznaniem przez Wojewodę [...], że decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym "rażąco narusza prawo", skoro nie było przeszkód do udzielenia tego pozwolenia na "oczekiwany okres ważności". Niezrozumiałym jest też dla skarżącego usunięcie zaskarżoną decyzją wybranych tylko punktów pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza takiego punktu, który ma charakter informacyjny /pkt II/, czy nakładającego obowiązki na podmiot uprawniony z decyzji /pkt IV/, z czym wiąże się skutek zwolnienia z obowiązku konserwacji obiektu stawowego oraz rzeki. Najdotkliwszym jednak dla skarżącego skutkiem zaskarżonej decyzji jest pozbawienie go możliwości legalnego piętrzenia oraz poboru wody dla celów gospodarki rybackiej, zwłaszcza, że od wiosny produkcja rybacka w obiektach stawowych prowadzona jest w pełnym zakresie. Ponadto ewentualne zobowiązanie skarżącego /w wyniku wydania zaskarżonej decyzji/ do likwidacji urządzeń służących do szczególnego korzystania z wody nie tylko pozbawi go źródła dochodów ale także przekroczy jego możliwości finansowe. Będzie również stratą z punktu widzenia społecznego, skoro ze względu na ten interes odbudowa stawów, które istniały już wcześniej, na podstawie kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego, była finansowana w części ze środków państwowych. Środki państwowe były także zaangażowane do pokrycia kosztów dokumentacji technicznej /operatu wodnoprawnego/. Należy mieć też na uwadze, że w zasięgu potencjalnego oddziaływania obiektów stawowych znajdują się działki 57 właścicieli, jednakże tylko jedna rodzina podnosi niepotwierdzone zresztą zarzuty szkodliwego oddziaływania stawów. Skarżący podniósł ponadto, że zobowiązał się do poczynienia starań w kierunku uzupełnienia kwestionowanej decyzji wymaganym ustawą terminem obowiązywania. Skarżący podkreślił, że w jego ocenie wydanie kwestionowanej decyzji bez określenia terminu ważności stanowi wprawdzie naruszenie prawa, to jest stosownego przepisu ustawy Prawo wodne z 1974 roku, jednakże z pewnością nie jest to rażące naruszenie prawa. Zgodnie z art. 127 ust. 1 nowej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./ pozwolenia wodnoprawne wydaje się na czas określony, jednak nie krótszy niż 10 lat, stąd też okres użytkowania stawów przewidziany w dokumentacji technicznej odbudowy tych stawów wynoszący 35 lat nie wydaje się nadmierny. W odpowiedzi na skargę sporządzonej na druku Ministerstwa Środowiska, podpisanej zaś z upoważnienia Ministra Środowiska, wnosi się o jej oddalenie. Uzasadniając to stanowisko naczelny organ administracji państwowej podał, że przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne stanowił, iż pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony, z tym, że pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód śródlądowych do celów rybackich wydaje się na okres nie krótszy niż dziesięć lat. Ustawa wprowadziła więc obligatoryjny wymóg określenia czasu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Brak określenia terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1980 r. narusza omówioną zasadę ustanowioną przez Prawo wodne z 1974 r. Dokumentacja techniczna, na którą powołuje się strona skarżąca, oraz na podstawie której zostało wydane pozwolenie wodnoprawne, nie jest integralną częścią decyzji z dnia [...] sierpnia 1980 r. Nie można więc przyjąć, że organ wydający to pozwolenie zaakceptował, jako termin jego obowiązywania, czas trwałości technicznej urządzeń obiektów stawowych. W odpowiedzi na skargę wyjaśnia się ponadto, że "Z uwagi na fakt, iż odbudowa stawów rybnych oraz regulacja rzeki [...] były uprawnieniami jednorazowymi i ich wykonanie wywołało już nieodwracalne skutki prawne nie można było stwierdzić nieważności całej decyzji, a tylko tych uprawnień, które miały charakter ciągły tj. piętrzenie wód rzeki [...] i ich pobór." Następnie w odpowiedzi na skargę podano, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1980 r. pochodzi "od Stron mieszkających pod jednym adresem, które od wielu lat zgłaszają, iż ponoszą szkody w związku z eksploatacją obiektu stawowego Pana S. L. Faktem jest, że Wnioskodawcy nie przedstawiają żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających negatywny wpływ omawianego obiektu stawowego na ich grunt." Zarzuty wnioskodawców "dotyczące kwestii zmiany bonitacji gleby, nałożenia obowiązku zasypania jednego z urządzeń wodnych obiektu stawowego nie miały wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga rozważenia następujących, podniesionych przez stronę skarżącą kwestii: 1/ czy można stwierdzić nieważność decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego budowy /odbudowy, wykonania/ urządzeń wodnych i szczególnego korzystania z wód dla potrzeb użytkowania kompleksu stawów rybackich tylko w części, 2/ czy po upływie 20 lat od wydania pozwolenia wodnoprawnego i od wykonania urządzeń wodnych objętych tym pozwoleniem oraz użytkowania ich jak też szczególnego korzystania z wód bez żadnych zastrzeżeń, zachodzi określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, wyłącznie z tej przyczyny, że decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym nie została zaopatrzona w klauzulę określającą okres obowiązywania tej decyzji. W związku z podnoszonymi przez stronę skarżącą zarzutami dotyczącymi stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym tylko w części, organ orzekający w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, iż "odbudowa stawów rybnych oraz regulacja rzeki [...] były uprawnieniami jednorazowymi i ich wykonanie wywołało już nieodwracalne skutki prawne nie można było stwierdzić nieważności całej decyzji a tylko tych uprawnień które miały charakter ciągły, tj, piętrzenie wód rzeki [...] i ich pobór." Stosownie do art. 158 § 2 kpa w związku z art. 156 § 2 kpa po ustaleniu, że oceniana w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzja administracyjna jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa, a więc że istnieje przesłanka stwierdzenia nieważności tej decyzji, organ właściwy w sprawie ogranicza się tylko do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji, jeżeli decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych akceptuje się możliwość stwierdzenia nieważności części decyzji administracyjnej, a tym samym również orzeczenia, że tylko część decyzji wywołała nieodwracalne skutki prawne, lecz każdorazowo należy dokonać analizy całej decyzji administracyjnej, ocenić czy poszczególne jej części są możliwe do oddzielnego potraktowania, także w aspekcie zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i w doktrynie akcentuje się wyraźnie, iż w przepisie art. 156 § 2 kpa chodzi tylko o nieodwracalne skutki prawne co oznacza, że przepis ten nie dotyczy stanu faktycznego spowodowanego istnieniem lub wykonaniem wadliwej decyzji /dobrowolnym lub przymusowym/. Analizując treść tego przepisu nie należy się kierować faktami, lecz trzeba wyłącznie uwzględniać przepisy obowiązującego prawa, a w tym konstytucyjną zasadą państwa prawnego, mając na uwadze zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego. Organ orzekający w niniejszej sprawie natomiast uznał, że fakt odbudowania /budowy/ stawów rybnych oraz regulacji rzeki [...] potraktowany jako Jednorazowe uprawnienie", które zostało już "wykonane" należy rozumieć jako wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych. W zaskarżonej decyzji nie powołano się na przepis art. 156 § 2 kpa. Jednocześnie w treści odpowiedzi na skargę wskazano, że nie było możliwe stwierdzenie nieważności tej części decyzji, która została już wykonana /budowa stawów, regulacja rzeki/, natomiast należało orzec o stwierdzeniu nieważności "tylko tych uprawnień, które miały charakter ciągły" /piętrzenie wód rzeki i ich pobór/. Oczywistym jest, że wykonanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym w części odnoszącej się do zrealizowania urządzeń wodnych /odbudowa stawów, regulacja rzeki/ nie jest, wbrew stanowisku organu orzekającego w sprawie, nieodwracalnym skutkiem prawnym. Organ nie odniósł się też do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii, iż częściowe usunięcie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym może powodować komplikacje w zakresie obowiązków dotyczących przeprowadzania konserwacji urządzeń wodnych objętych tą decyzją. Ponadto przepis art. 160 § 1 kpa uprawnia stronę, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji, której nieważność stwierdzono orzeczeniem administracyjnym lub orzeczeniem sądu administracyjnego do dochodzenia roszczenia o odszkodowanie. Częściowe tylko stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, bez orzeczenia decyzją będącą załatwieniem sprawy w postępowaniu nieważnościowym, na podstawie art. 158 § 2 kpa, zgodnie z którym w razie ustalenia, że zachodzi przesłanka z art. 156 § 2 kpa należy w rozstrzygnięciu zawartym w decyzji wskazać okoliczności, z powodu których nie stwierdza się nieważności decyzji ograniczając się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa w konkretnej sytuacji może wywołać określone niekorzystne skutki. Zaskarżona decyzja wobec braku odpowiedniego rozstrzygnięcia /o którym mowa w art. 158 § 2 kpa/ i orzeczenia jedynie o częściowym stwierdzeniu nieważności pozwolenia wodnoprawnego może bowiem pozbawić stronę skarżącą możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu poniesionych kosztów na realizację urządzeń wodnych, pomimo, iż w dokumentacji technicznej przewidziano, że ich trwałość techniczna wynosi 35 lat. Już tylko z tej przyczyny, wobec braku wnikliwego rozważenia, czy w konkretnym przypadku możliwe było orzeczenie o częściowym stwierdzeniu nieważności kwestionowanej decyzji, należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 158 § 2 kpa skutkującym koniecznościąjej uchylenia. Kwestia dopuszczalności częściowego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji nie jest jednak w niniejszej sprawie problemem najistotniejszym. Kluczową sprawę jest to, czy w ogóle w konkretnej sprawie należało orzec o stwierdzeniu nieważności, nawet tylko w części. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma w prawie bardzo istotne znaczenie ze względu na to, że stanowi wyjątek od określonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. W sprawie niniejszej zaskarżoną decyzją została stwierdzona nieważność części postanowień decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym i to już po okresie ponad 20 lat od wydania tej decyzji, ze względu na wystąpienie według orzekającego organu administracji publicznej przesłanki "rażącego naruszenia prawa", wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ stwierdził, że rażącym naruszeniem prawa jest fakt, iż w decyzji tej, wydanej na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 1974 r., nie określono terminu jej obowiązywania. Zarówno w judykaturze jak i w doktrynie akcentuje się, iż pojęcie "rażące naruszenie prawa" jest traktowane jako pojęcie niedookreślone. Należy przy tym odróżnić wady spowodowane błędną wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem od rażącego naruszenia prawa. Na uwagę zwłaszcza zasługuje teza wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r. III ARN 19/96 /OSN 1997, Nr 4, poz. 44/, w której stwierdza się, co następuje: "W przypadku, gdy prawodawca pozostawia organowi wydającemu decyzję swobodę w ocenie lub wyborze konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej, rażącym naruszeniem prawa jest tylko szczególnie istotne /rażące/ naruszenie wymienionych ram swobody oceny lub uznania". W orzecznictwie wskazuje się też na takie elementy, które powinny być brane pod uwagę przy dokonywaniu analizy, czy konkretna decyzja w stopniu rażącym narusza prawo, jak "ocena skutków społeczno-gospodarczych naruszenia prawa wskazująca na niemożność ich pogodzenia z wymaganiami praworządności; powstanie skutków naruszenia prawa niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności; powodowanie naruszeniem prawa skutków nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które to wymagania trzeba chronić kosztem trwałości decyzji; naruszenie podstawy prawnej decyzji oceniane stosownie do okoliczności sprawy i konsekwencji prawnych wynikających z zasad ogólnych Kpa." W niniejszej sprawie nie jest sporne, iż kwestionowana decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym pomimo wyraźnego wymogu określenia okresu jej obowiązywania odpowiedniego rozstrzygnięcia w tym zakresie nie ma. Poza tym jednak, co również nie podlega kwestionowaniu, nie stwierdza się innych wadliwości tej decyzji zarówno zwykłych jak i kwalifikowanych. Decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym do czasu wydania zaskarżonej decyzji przez okres ponad 20 lat. Zostały na jej podstawie zrealizowane urządzenia wodne /budowa stawów, regulacja rzeki/. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji zostało wszczęte na wniosek osób fizycznych, co do których organ orzekający nawet nie wypowiedział się, czy spełniają one warunki do uznania za strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. W odpowiedzi na skargę podano jedynie, że osoby te "mieszkają pod jednym adresem". Wniosek tych osób, pomimo iż w toku postępowania administracyjnego nie stwierdzono, aby zarzuty wnioskodawców odnośnie pogorszenia ich sytuacji się potwierdziły oraz miały jakikolwiek związek z przedmiotową decyzją spowodował częściowe usunięcie z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji, co nieuchronnie prowadzi nie tylko do zaistnienia szczególnie niekorzystnych skutków dla skarżącego oraz ewentualnie skutków społecznych, opisanych w uzasadnieniu skargi, ale także w następstwie zaistnienia tych skutków, do obciążenia Państwa obowiązkiem odszkodowawczym określonym w art. 160 kpa. Można zaryzykować twierdzenie, iż zaskarżona decyzja usuwając z obrotu prawnego oceniane w postępowaniu nieważnościowym pozwolenie wodnoprawne nie tylko nie spowoduje, w oczekiwanym zakresie, przywrócenia porządku prawnego, lecz przeciwnie, wywoła szereg niezmiernie niekorzystnych następstw społecznych i ekonomicznych, które mogą być ocenione jako wynik działania organu z naruszeniem zasady państwa prawnego oraz przepisów art. 8 i art. 11 kpa. Z tych wszystkich względów należy stwierdzić, że do orzeczenia o stwierdzeniu nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wobec rażącego naruszenia prawa mogłoby dojść tylko w razie uznania, że wystąpiła w wyniku tego naruszenia prawa wada o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a nadto nie dająca się usunąć przy zastosowaniu mniej dolegliwych oraz nie wywołujących tak drastycznych skutków środków prawnych. Przed wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego, w ocenie orzekającego w sprawie składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należałoby wyjaśnić szczegółowo, czy nie ma innych możliwości prawnych, które doprowadziły by tą decyzję do stanu zgodnego z prawem. Rzeczywiście, tak jak to twierdzi się w zaskarżonej decyzji, przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo wodne z 1974 r. zawierał wymóg, aby pozwolenie wodnoprawne miało czas oznaczony obowiązywania - "pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony", z tym, iż na szczególne korzystanie z wód śródlądowych do celów rybackich okres ten nie mógł być krótszy niż dziesięć lat. W ust. 4 przewidziano też możliwość nałożenia w tym pozwoleniu innych, niż określone z mocy prawa /ust. 2 i 3/ obowiązków niezbędnych ze względu na interesy ludności, gospodarki narodowej lub środowiska, zaś na korzystanie z wody za pomocą urządzeń do jej piętrzenia, wymóg nałożenia obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania koryta wody i jej brzegów w koniecznym rozmiarze /art. 22/. Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód obejmuje wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych. Przez wykonanie urządzeń wodnych ustawodawca rozumie też odbudowę, rozbudowę, przebudowę lub rozbiórkę tych urządzeń /art. 18 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy/. Skoro ze względu na ważny interes Państwa ustawodawca zdecydował się na ustalenie normy prawnej, zgodnie z którą pozwolenie wodnoprawne powinno być wydawane na czas ściśle określony, to do rozważenia jest możliwość zmiany kwestionowanej decyzji, niespełniającej tego warunku, przy zastosowaniu przepisu art. 161 § 1 kpa. Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ orzekający nie rozważył sprawy w sposób wymagany przepisami art. 7, art. 8, art. 11, art. 16, art. 77 kpa, co powoduje konieczność uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt lc oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr. 153, poz. 1270/, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ww ustawy, z zastrzeżeniem § 2 art. 97 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrok niniejszy ma ten skutek, iż organ pierwszej instancji we wskazanym w nim zakresie musi przeprowadzić ponownie postępowanie z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku Sądu /art. 153 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło