IV SA 194/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...], M. i J. P. oraz V. G. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...].12.2002 Nr [...] w przedmiocie nie zgłoszenie sprzeciwu w dopuszczeniu do użytkowania zespołu handlowo-usługowego I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia I instancji, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz skarżących M. i J. P. kwotę 400 zł. (czterysta złotych), V. G. 400 zł. (czterysta złotych) oraz na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 200 zł. (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...].10.2002r. nr [...] o nie zgłoszeniu sprzeciwu w dopuszczeniu do użytkowania zespołu handlowo – usługowego w P. przy ul. [...],[...] i [...]. Zdaniem organu sanitarnego na etapie pozwolenia na użytkowanie obiektu w trybie art. 56 prawa budowlanego, zajęcie stanowiska przez ten organ nie jest uzależnione od zakwalifikowania inwestycji w świetle przepisów rozporządzenia z 14.07.1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji. Kwestie wyłączenia ulic i części działki z ogólnej powierzchni zabudowy jak również niewłaściwego zakwalifikowania powierzchni ogólnej kompleksu nie należy do kompetencji organów inspekcji sanitarnej. Również kwestie zawarte w wyroku NSA uchylającym pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji nie mogą stanowić podstawy uchylenia postanowienia organu I instancji. Wyrok odnosi się do etapu inwestycyjnego, w którym organy sanitarne nie uczestniczyły. Zastrzeżenia zawarte w postanowieniu organu I instancji dotyczą obowiązków inwestora (właściciela) we zakresie wykonania m.in. oceny porealizacyjnej oraz końcowych badań i pomiarów ustalających uciążliwość obiektu. W zależności od tych wyników zostaną podjęte w późniejszym terminie dodatkowe zabezpieczenia. Powiatowy Inspektor Sanitarny poinformował organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, iż stanowisko w powyżej sprawie zapadnie z uchybieniem 14 – dniowego terminu z art. 56 prawa budowlanego ze względu na zawiłość sprawy. Warunki akustyczne podlegają ocenie przez organy ochrony środowiska, a nie inspekcji sanitarnej. Skargi na powyższe postanowienie wnieśli Stowarzyszenia [...], M. i J. P. oraz V. G. We wszystkich skargach podniesione zostały zarzuty błędnego zakwalifikowania obiektu opiniowanego w postanowieniach. Skargi powoływały się na wyroki NSA zapadle w sprawach IV SA 1366-1372/02 oraz IV SA 1373-1379/02, którymi uchylono m.in. pozwolenie na budowę spornej inwestycji. Wyroki te ewidentnie uznają, iż przedmiotowa inwestycja podlega zaliczeniu do inwestycji szkodliwych. Organy administracyjne w kontekście tego wyroku pominęły procedury wynikające z przepisów ustawy o ochronie środowiska. Ponadto podniesiony został zarzut wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bez stanowiska organów inspekcji sanitarnej. Zaskarżone postanowienie wydane tak przez organ I, jak i II instancji zapadły po wydaniu pozwolenia na użytkowanie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawarta w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Wydane przez organy administracji publicznej postanowienia w sposób rażący naruszają przepisy art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Możliwość wypowiedzenia się przez organ współdziałający w sprawie sprzeciwu dotyczącego dopuszczenia obiektu do użytkowania, musi być podejmowana przed załatwieniem sprawy przez organ prowadzący postępowanie główne. Charakter postępowania uzgodnieniowego można określić jako pomocniczy, służebny, co wskazuje, że po wydaniu decyzji przez organ załatwiający sprawę główną odpada podstawa prowadzenia postępowania przez organ współdziałający. Podkreślić należy, że wymienione w art. 56 ust. 2 terminy, są terminami prawa materialnego. 14 dniowy termin zakreślony przepisem art. 56 ust. 2 Prawa budowlanego oznacza, że tylko w tych ramach czasowych organ administracji uprawniony jest do korzystania ze swych kompetencji. Upływ terminu z art. 56 oznacza dla organu brak możliwości wydania tak orzeczenia o sprzeciwie, jak i braku tego sprzeciwu. Sprawa administracyjna, w której postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem inwestora o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania, jest załatwiana albo milczeniem organu albo jego negatywną wypowiedzią sprzeciwu lub uwag oznaczających zakaz możliwości ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie. Przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA – termin do zgłoszenia sprzeciwu określony w art. 56 ust. 2 prawa budowlanego obejmuje także doręczenie stronie wydanego sprzeciwu. W związku z powyższym zajęcie przez oba organy inspekcji sanitarnej stanowiska już po zakończeniu postępowania w sprawie głównej, gdy odpadła podstawa prawna ich działania, przy niezachowaniu dodatkowo terminu ich wydania, zdaniem Sądu administracyjnego rażąco narusza art. 56 ust 2 prawa budowlanego, jak również art. 106 kpa, na który powołał się organ I instancji. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 stwierdzona została nieważność obu postanowień wydanych przez organy inspekcji sanitarnej.