IV SA 1946/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych organów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. na podstawie art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. "O administracji rządowej w województwie" (Dz. U. z 2001 r. Ne 80, poz. 872), po rozpatrzeniu wniosku B. P., odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. dotyczących wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] stycznia 1997 r. nakazującej B. P. rozebranie samowolnie pobudowanego przepustu z 4 kręgów betonowych o średnicy 100cm i wykonanego na nich przejazdu z elementów stalowych i żwirowej nawierzchni. Nadto odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. na podstawie wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. – Powiat Z. tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] dotyczącego ściągnięcia w trybie egzekucji należności pieniężnych zaliczki na koszty wykonania zastępstwa w wysokości 1500 zł, polegającego na rozebraniu wykonanego samowolnie przez B. P. przepustu i przejazdu wyżej opisanego. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda [...] podniósł, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy w/w o administracji rządowej w województwie, Wojewoda może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać na czas określony czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną. Jest to środek nadzwyczajny mogący mieć zastosowanie wyjątkowe Takich wyjątkowych okoliczności nie stwierdził Wojewoda w odniesieniu do egzekucji prowadzonej w związku z obowiązkiem rozbiórki samowoli budowlanej B. P. Decyzja nakazująca rozbiórkę była kontrolowana przez organy dwu instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił skargę (sygn. akt II SA/Kr 931/97). Zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak i Naczelnik Urzędu Skarbowego, jako organy egzekucyjne zobowiązane są do wykonania nałożonego obowiązku z tytułu wykonawczego nakazującego rozbiórkę samowoli. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając odwołanie B. P. od powyższej decyzji Wojewody [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że świadome działanie skarżącego dopuszczającego się samowoli budowlanej powoduje ocenę, iż działał na własne ryzyko i odpowiedzialność za to. Uzasadnia to odmowę wstrzymania czynności egzekucyjnych. Rozbiórka samowoli jest w świetle art. 48 prawa budowlanego obligatoryjna, zaś brak wykonania rozbiórki wyklucza skarżącemu możliwość uzyskania pozwolenia na budowę takiego obiektu. W skardze złożonej na decyzje odwoławczą B.P. powtórzył zarzuty z odwołania podkreślając, iż przejazd objęty rozbiórką jest koniecznym, jedynym dojazdem do gruntów prowadzonego gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko z decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem decyzja zaskarżona wydana została bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, czyli z naruszeniem art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa. W myśl powołanego przepisu przez Wojewodę [...] tj. art. 20 ustawy z dni 5 czerwca 1998 r. "o administracji rządowej w województwie" wojewoda może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać na czas określony czynności każdego organu prowadzącego egzekucję administracyjną. Wniosek taki złożył B. P. wskazując okoliczności, które jego zdaniem należą do szczególnych i tym samym przemawiałyby za uwzględnieniem wniosku i wstrzymaniem czynności egzekucyjnych. Skarżący podkreśla głównie fakt, że sporny pomost jest jedyną możliwością dojazdu do gruntów jego gospodarstwa rolnego, które posiada. Uprawa zaś wymaga wjazdu ze sprzętem zmechanizowanym. Rozbiórka przejazdu wykluczy takie możliwości. Równocześnie skarżący podał jakie obiektywne przeszkody, mimo starań, uniemożliwiają mu uzyskanie pozwolenia na budowę nowego przejazdu w najkrótszym czasie po rozbiórce przedmiotowego przejazdu (k. 14 akt administracyjnych I instancji). Obowiązkiem organów zarówno Wojewody [...], jak i odwoławczego było wnikliwe rozpoznanie wniosku w aspekcie każdego z podanych powodów. Tymczasem ani Wojewoda [...], ani organ odwoławczy do tych kwestii nie odnieśli się w ogóle. Wojewoda w odmownej decyzji poruszył okoliczności nie związane z wnioskiem, a odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę przejazdu z powodu samowoli budowlanej zgodnie z art. 48 prawa budowlanego. Organ powołał się nawet na ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalającego skargę. Zauważyć jednak należy, iż rozpatrywanie tych okoliczności ponownie z prezentacją aprobującą swego stanowiska do "tytułu wykonawczego" jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy organ powinien ograniczyć się do oceny, czy wniosek B. P. zasługuje na uwzględnienie, a podniesione przez wnioskodawcę okoliczności można zakwalifikować jako szczególne, czego wymaga art. 20 wskazanej ustawy. Ograniczenie się przez Wojewodę do jednozdaniowego stwierdzenia, że "wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie ma merytorycznego uzasadnienia", nie wyjaśnia jakie motywy kierowały organem do podjęcia takiej decyzji. Równocześnie zauważyć należy, iż rozstrzygnięcie Wojewody dotyczy czynności dwu organów: Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jaki Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. Wojewoda winien więc wypowiedzieć się oddzielnie co do odmownej decyzji w odniesieniu do każdego z organów. Uzasadnienie decyzji nie zawiera w tym zakresie żadnego stanowiska oprócz ostatecznego ogólnego podsumowania, iż zadaniem powyższych organów jest doprowadzenie do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki. Organ odwoławczy mimo, że w uzasadnieniu swej decyzji zaznaczył, iż postępowanie nie dotyczy oceny decyzji rozbiórkowej, ale kwestii wstrzymania czynności egzekucyjnych, nie zajął merytorycznego stanowiska co do zasadności wniosku o wstrzymanie czynności w świetle argumentów podniesionych przez wnioskodawcę. Organ odwoławczy w myśl art. 138 kpa zobowiązany jest do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie tylko do kontroli decyzji, od której wniesiono odwołanie. Oznacza to, że i w niniejszej sprawie organ odwoławczy powinien ustosunkować się tylko do tych okoliczności, które wg B. P. powinny przemawiać za wstrzymaniem czynności egzekucyjnych wskazanych organów. Organ takiej oceny w decyzji swej nie zawarł. Rozważania jego także ograniczają się do zasadności zastosowania art. 48 i art. 35 ust. 5 prawa budowlanego. Powyższe uchybienia uzasadniają wyprowadzony wniosek, iż przedmiotowa sprawa nie została wyjaśniona dostatecznie do merytorycznego rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).