IV SA 1953/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-14

Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały wybudowane obiekty jako obiekty małej architektury wymagające zgłoszenia, zamiast rozważyć, czy jeden z nich nie stanowi ogrodzenia, którego budowa między działkami nie wymaga zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego. Nie rozróżniono prawidłowo dwóch wybudowanych obiektów – muru granicznego i ażurowej ścianki – oraz nie rozważono ich charakteru i wymagań prawnych, w tym przepisów dotyczących ogrodzeń i obiektów małej architektury, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. i miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. R. został zobowiązany do rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że budowany obiekt, składający się z fundamentów, dwóch ścian, nie jest ogrodzeniem, a stanowi obiekt małej architektury, którego budowa wymaga zgłoszenia. Skarżący zarzucił organom błędną kwalifikację obiektu jako niebędącego ogrodzeniem. Sąd uznał, że na działce wybudowano dwa obiekty o różnym charakterze i funkcjach, a organy nie rozpoznały sprawy w sposób wyczerpujący.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. R. zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2004 r. ze skargi M. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. R. 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...], z dnia [...] kwietnia 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania M. R. od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2001 r., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nakazującej mu dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...], w W., przy ul. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż na terenie wymienionej działki realizowana jest przez inwestora budowa obiektu składającego się z fundamentów, dwóch ścian, w tym jednej dobudowanej prostopadle do budynku na terenie sąsiedniej posesji oraz drugiej o wysokości 2,5 – 3,0m i szerokości 2,5m wybudowanej równolegle do w/w budynku. Obiekt ten, jak wynika z układu fundamentów oraz już wybudowanej jego części ma stanowić obiekt małej architektury, co podał sam inwestor w odwołaniu od decyzji rozbiórkowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dokonując takich ustaleń organ stwierdził, że brak jest przesłanek aby uznać, że realizowany obiekt jest ogrodzeniem. Budowa obiektu małej architektury, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Nie dokonanie takiego zgłoszenia przez inwestora obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 – Prawo budowlane. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. R. W skardze podniósł, iż organy obu instancji błędnie uznały, że nie jest to ogrodzenie. Zdaniem skarżącego, ogrodzenia mogą posiadać bardziej złożoną formę architektoniczną, jak mury oporowe, śmietniki, obudowy rozdzielni elektrycznych, liczników gazowych, zadaszone bramki – portiernie. Zawsze są to tylko jednak ogrodzenia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo wskazał, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że budowany obiekt nie jest ogrodzeniem i w przyszłości mógłby stanowić obiekt małej architektury, na budowę którego wymagane jest zgłoszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja wydana została bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107§3 kpa. Z protokołu z wizji oraz wykonanych w czasie oględzin zdjęć wynika, że inwestor wybudował nie jeden, a dwa obiekty. Pierwszy to mur w granicy z sąsiednią działką, którego wysokość nie została określona ani w protokole z wizji, ani w jakimkolwiek innym dokumencie. Skarżący w odwołaniu stwierdził, że mur ten wybudował w celu odizolowania się od uciążliwego sąsiada. Organy obu instancji nie ustosunkowały się do tych wyjaśnień. Nie rozważono nawet czy w przypadku uznania wybudowanego muru za część ogrodzenia wymagane było uzyskanie pozwolenia lub dokonanie zgłoszenia . Drugim obiektem wybudowanym przez skarżącego była ażurowa ścianka usytuowana prostopadle do ogrodzenia. Według twierdzeń inwestora obiekt ten stanowił wspornik planowanej przez niego budowy pergoli. Ewentualnie do tej budowy mogłyby mieć zastosowanie przepisy dotyczące realizacji obiektów małej architektury. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że organy obu instancji nie rozpatrzyły sprawy w aspekcie art. 29 i art. 30 ustawy – Prawo budowlane. Wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] marca 2001 r. nakazywała inwestorowi rozbiórkę "obiektu budowlanego" wybudowanego bez pozwolenia. Na działce wybudowane zostały jednak dwa obiekty o różnym charakterze i funkcjach. Organy powinny zatem dokładnie ustalić jakim podlegały rygorom. Podkreślić należy, iż w przypadku ogrodzenia to budowa jego, zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 2, ustawy Prawo budowlane, podlega zgłoszeniu, gdy wznoszone jest ono od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości przekraczającej 2,20m. natomiast budowa ogrodzenia między działkami w ogóle nie wymaga zgłoszenia. Mając na względzie wskazane wyżej uchybienia – Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145§1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wydał orzeczenia w trybie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ decyzja została wykonana, gdyż skarżący rozebrał wybudowane obiekty. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło