IV SA 1955/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Żak, WSA Tadeusz Nowak (spr.), WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji budowlanej mogły nakazać rozbiórkę krawężnika i chodnika w pasie drogowym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., czy też powinny zastosować art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. lub inne przepisy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa krawężnika i chodnika w pasie drogowym, nawet bez pozwolenia na budowę, stanowiła samowolę budowlaną, która powinna być rozpatrywana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., a nie art. 51 ust. 1 pkt 1 tego prawa. Ponadto, organy nie ustaliły jednoznacznie terminu realizacji robót, co miało istotne znaczenie dla zastosowania przepisów. Niewyjaśnienie tych kwestii stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Z. W. rozbiórkę samowolnie wykonanego krawężnika i chodnika w pasie drogowym. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że obiekt został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia i zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego jest uzasadnione. Z. W. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 zamiast art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Podniósł również, że inne działki zostały przebudowane w podobny sposób.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Tadeusz Nowak (spr.), WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. W. kwotę 300 (trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. , na podstawie art. 51 ust.1 pkt.1 oraz ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn. zmianami) nałożył na Z. W. obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanego krawężnika i chodnika w pasie drogowym wzdłuż posesji przy ul. K. w W.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Z.W.
W odwołaniu podniesiono, że w wyniku wadliwego wykonania jezdni, po niwelacji terenu 3 działek w tym działki odwołującego się (zgodnie z planem zagospodarowania) wody opadowe zaczęły się gromadzić na jezdni oraz wąskim pasku terenu pomiędzy jezdnią i ogrodzeniem działek co skłoniło stronę do podniesienia krawężnika na wysokość zgodną z normami technicznymi i planem zagospodarowania działek w celu zapewnienia prawidłowego spływu wód deszczowych zgodnie ze spadkiem drogi w kierunku ulicy A.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniu decyzję organu I instancji.
W ocenie organu II instancji organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu
faktycznego i prawnego a kwestie podnoszone w odwołaniu przez Skarżących nie mogą być
brane pod uwagę, ponieważ obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia.
Z. W., samowolnie realizując krawężnika i chodnik w pasie drogowym ul. K. wzdłuż posesji nr [...] nie dopełnił obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi spornego inwestor, Ponieważ ustawa Prawo budowlane z 1994 r. w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 przewiduje nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, jedynym możliwym działaniem, zdaniem organu, było wydanie nakazu rozbiórki w tym trybie.
Odnosząc się do kwestii możliwości zastosowania przepisów art. 51 Prawa budowlanego, organ II instancji wskazuję ponadto, iż możliwość ich zastosowania występuje jedynie w przypadkach gdy obiekt budowlany nie podlega restrykcjom określonym w art. 48 Prawa budowlanego, a taka sytuacja zachodzi w niniejszym przypadku.
Skargę na powyższą decyzję złożył Z. W. zarzucając decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego , tj. art. 6,7 ,8 i 107 § 3 k.p.a. oraz rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414) poprzez błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt. 1 zamiast art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane co w konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, spowodowało nakazanie rozbiórki zamiast nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Z. W. podnosi, że na podstawie złożonych przez inwestorów dokumentów wydano trzy pozwolenia na budowę domów jednorodzinnych, na podstawie których wybudowano trzy budynki jednorodzinne odebrane i dopuszczone do użytku przez
Sygn. akt 7/V S,A 1955/03
uprawnionych pracowników Gminy W.
Zalewająca działki woda oraz utrzymujące się kałuże skłoniły właścicieli tych trzech zabudowanych działek do podniesienia krawężnika na wysokość zgodną z normami technicznymi i planem zagospodarowania działek w celu zapewnienia prawidłowego spływu wód opadowych.
Z.W. podniósł również , iż decyzją została wydana jedynie przeciwko niemu pomimo tego, iż właściciele dwóch sąsiednich działek postąpili podobnie przebudowując krawężniki przy swoich posesjach.
Zdaniem strony skarżącej w wyniku jego działań osiągnięty został stan taki jaki Gmina winna była zapewnić już dużo wcześniej, a więc na etapie modernizacji ulicy.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż podnoszone w skardze, a które Sąd obowiązany był rozważyć z urzędu.
W protokole oględzin robót budowlanych z dnia [...] maja 2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. stwierdził, że inwestor poza warunkami pozwolenia na budowę wykonał chodnik, wjazd i krawężniki w pasie drogowym. Jak wynika z treści protokołu Z. W. wybudował powyższe obiekty w latach 1998 -1999.
Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest więc ocena, czy organy I i II instancji uprawnione były do nałożenia na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) obowiązku rozbiórki w/w obiektów.
Przepis ust. 4 w/w artykułu stanowi ,że przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do robót budowlanych , w przypadkach innych niż określone w art. 48.
Odnosząc się do tej kwestii, organ II instancji wskazał, iż możliwość zastosowania przepisu art.51 występuje jedynie w przypadkach gdy obiekt budowlany nie podlega restrykcjom określonym w art. 48 Prawa budowlanego, stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ,że taka sytuacja zachodzi w niniejszym przypadku.
Stan faktyczny opisany w protokole oględzin i ustalony w toku postępowaniu wyczerpuje jednak dyspozycję art.48 prawa budowlanego 1994r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Budowa wjazdu do garażu, budowa lub przebudowa chodnika i krawężników w pasie drogowym bez względu na wielkość tej budowy jest elementem (częścią) istniejącej budowli (drogi) i ich budowa stanowi podstawę dla orzeczenia na podstawie art. 48 rozbiórki w sytuacji, gdy ustalono, iż obiekty te wybudowane zostały bez pozwolenia na budowę a nie zastosowania art. 51 ust.1 pkt1.
Organy administracji nie ustaliły również w sposób bezsporny terminu realizacji opisywanych wyżej robót budowlanych. Dokładne ustalenie terminu ma w kontekście postanowień art.49 prawa budowlanego z 1994r istotne znaczenie.
Wobec niewyjaśnienia i nierozważenia wyżej wskazanych okoliczności, które miały wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami
Sygn. akt 7/V S,A 1955/03
administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji jako wydaną z istotnym naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 ust. 3 kpa. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy niniejszej, organy administracji nie powinny przejść do porządku nad zarzutem podnoszonym w tym postępowaniu przez skarżącego, że inna część ulicy K. została przebudowana przez innych właścicieli działek w analogiczny lub zbliżony sposób, jak tego dokonał Z. W. Orzeczenie w takich okolicznościach rozbiórki obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę przez Z. W. bez równoczesnego wszczęcia z urzędu postępowania i wydania stosownych decyzji w odniesieniu do pozostałych przebudowanych lub rozbudowanych bez pozwolenia na budowę części ulicy musiałoby być ocenione jako godzące w Konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa (art. 67 ust. 2 Konstytucji).
:
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło