IV SA 1963/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Jakub Linkowski Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi J. S., B. K., S. W., P. P., J. N., P. P. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...].12.2000 r. Wojewódzki Konserwator Przyrody w W. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zespołu mieszkalnego budynków jednorodzinnych oraz szamb na działce oznaczonej nr ewid. [...], z obrębu [...], położonej przy ul. [...] W., ze względu na sprzeczność zamierzonej inwestycji z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Wojewody [...] w sprawie [...] Parku Krajobrazowego, zakazującym - zdaniem organu - zmniejszania powierzchni leśnych. Na postanowienie to zażalenie do Ministra Ochrony Środowiska wniosła inwestorka J. S., zarzucając organowi naruszenie prawa wobec ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczających zabudowę mieszkaniową i brak -jej zdaniem - zakazów takiej zabudowy w przywołanym wyżej rozporządzeniu Wojewody. Nadto podkreśliła, iż kwestionowane rozstrzygnięcie przesądza w istocie o wywłaszczeniu i rodzić winno obowiązek orzeczenia stosownego odszkodowania. Postanowieniem z dnia [...].04. 2002 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie. W uzasadnieniu podzielił pogląd organu I instancji o sprzeczności zamierzonej inwestycji z przepisami § 5 pkt 1 lit. b przywołanego rozporządzenia Wojewody [...] oraz przepisami nowego rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...].01.2001 r., powołującego [...] Park Krajobrazowy im. [...], zawierającego w tej mierze identyczny zakaz dla przedmiotowego obszaru. Nadto Minister Środowiska podniósł, iż co prawda plan zagospodarowania przestrzennego, na który powołuje się skarżąca dopuszcza na obszarze położenia przedmiotowych działek funkcje mieszkaniowe, ale dopiero po pozbawieniu ich statutu lasów ochronnych. Skargę do Sądu Administracyjnego na wskazane postanowienie Ministra Środowiska wnieśli J. S. i pozostali współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w/w rozporządzenia Wojewody oraz przepisów Kpa. Z uwagi na nierzetelne postępowanie organów rozpatrujących tę sprawę, skarżący zażądali ponownego rozpatrzenia przez nie sprawy. Ponadto powtórzyli zarzuty sformułowane w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając to jak w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie córka skarżącej J. S., legitymująca się jej pełnomocnictwem złożyła pismo procesowe, w którym skarżący zarzucili niezgodność z Konstytucją RP ustawy O ochronie przyrody przez to, iż nie przewiduje możliwości wywłaszczenia za odszkodowaniem właściciela nieruchomości nie będącej własnością Skarbu Państwa, a poddanej pod ochronę przez tworzenie parku krajobrazowego, w przeciwieństwie do takich terenów, na których tworzy się parki narodowe lub rezerwaty przyrody. Nadto zasygnalizowali opieszałość w rozpoznaniu sprawy przez Ministra Środowiska. Zdaniem skarżących zmiana powołanego rozporządzenia przesądziła o tym, iż ich nieruchomość dotychczas położona w otulinie, znalazła się na terenie [...] parku krajobrazowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania sprawy w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, zważył co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżących. W ocenie Sądu organy administracyjne powołane do dokonania uzgodnień warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W obu postanowieniach przyjęto bowiem, że przedmiotowa nieruchomość położona jest w otulinie [...] Parku Krajobrazowego, podczas gdy skarżący twierdzili, że początkowo ich działka znajdowała się w otulinie parku, a dopiero obecnie mieści się na obszarze tego parku. Wobec powstałych wątpliwości Sąd zwrócił się o nadesłanie załączników przedstawiających położenie działki nr [...] w stosunku do granic [...] Parku Krajobrazowego pod rządami uprzednio obowiązującego rozporządzenia, które utraciło moc i następnego powołującego [...] Park Krajobrazowy im. [...]. Z nadesłanych załączników graficznych wynika, że nieruchomość ta znajdowała się i nadal znajduje na terenie [...] Parku Krajobrazowego, a nie w jego otulinie. Zatem wbrew przekonaniu skarżących uznać należy, że zmiana rozporządzenia Wojewody dotyczącego [...] Parku Krajobrazowego nie spowodowała zmiany ich sytuacji prawnej. Mając na uwadze zapisy przedmiotowego rozporządzenia, organy orzekające w sprawie powinny poddać wnikliwej ocenie tę okoliczność uwzględniając zakazy zapisane w rozporządzeniu dla tego obszaru w zakresie budownictwa mieszkaniowego. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa własności, stwierdzić należy, iż ta ochrona nie ma charakteru absolutnego i jak to wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny może być realizowana w takim zakresie, w jakim nie ograniczają jej przepisy rangi ustawowej. Jednymi z takich przepisów są unormowania dotyczące ochrony środowiska. Poprzednio obowiązująca ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska przewidywała możliwość wykupu lub zamiany nieruchomości na inną, jeżeli korzystanie z niej w sposób dotychczasowy w zw. z objęciem ochroną przyrodniczą, byłoby związane z istotnymi ograniczeniami lub utrudnieniami. Także obecnie obowiązująca ustawa Prawo ochrony środowiska przewiduje taką możliwość i to niezależnie od uprawnień wynikających z art. 13 ustawy o ochronie przyrody, którego niekonstytucyjność zarzucili skarżący. Mianowicie art. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje możliwość wykupienia nieruchomości zakreślając dwuletni termin na skorzystanie z tego uprawnienia od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego, powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Wobec przytoczonych regulacji prawnych, twierdzenie skarżących, iż zostali niemal wywłaszczeni nie znajduje oparcia w faktach. Mieli bowiem możliwość skorzystania z narzędzi prawnych w postaci choćby zażądania wykupu ich nieruchomości, jeśli wykazaliby, że kwestionowany akt -rozporządzenie uniemożliwił im korzystanie z ich nieruchomości w dotychczasowy sposób. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że do oceny zgodności przepisów rangi ustawowej z Konstytucją RP powołany jest Trybunał Konstytucyjny. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - orzekł jak w sentencji.