IV SA 1965/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-04
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Grzegorz Czerwiński, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę, gdy planowana inwestycja ma być usytuowana w granicy nieruchomości sąsiedniej, a Sąd jest jej użytkownikiem na podstawie umowy dzierżawy?Ratio decidendi
Sąd Okręgowy posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę, ponieważ umowa dzierżawy nieruchomości, na której znajduje się budynek użytkowany przez Sąd, zawarta na długi okres i z możliwością przedłużenia, tworzy stosunek prawny zbliżony do praw rzeczowych, dający Sądowi interes prawny w ochronie. Pomimo tego, zarzuty podniesione w skardze nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w [...] zaskarżył decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Wydziału Architektury zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzeń technicznych, w tym dotyczące bezpieczeństwa, usytuowania budynku przy granicy działki sąsiedniej, a także kwestionował kompetencje organów wydających decyzje oraz aktualność uzgodnień i ekspertyz. Sąd Okręgowy powołał się na umowę dzierżawy nieruchomości, na której znajduje się budynek Sądu, jako podstawę swojego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi Sądu Okręgowego w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenie na budowę oddala skargę
Naczelnik Wydziału Architektury z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. na podstawie art. 28 ust 1 , art. 33 ust 1 , art. 34 ust 1 i 4 , art. 36 ust 1 pkt 1, 4, 5 Prawa budowlanego z 1994 r. ( DZ. U. Nr 106 , poz. 1126 ze zm. ) zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego " [...] " z garażem podziemnym przy ulicy [...] w W. dla Spółdzielni Mieszkaniowej " S." w W.
Jak wynikało z uzasadnienia tej decyzji Spółdzielnia S. wystąpiła w dniu 6 czerwca 2002 r. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem następnie wniosek swój uzupełniła w dniu 15 stycznia 2003 r. Do wniosku dołączyła projekt budowlany tej inwestycji opracowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 1999 r. uprawomocnią w dniu [...] stycznia 2000 r. Powyższy projekt został uzgodniony z [...] [...] , ze Starostwem Powiatu [...] .
Nadto inwestor przedłożył ekspertyzę konstrukcyjną dotyczącą wpływu projektowanego budynku na istniejące budynki przy ulicy [...] i [...] oraz projekt zagospodarowania placu budowy z projektem czasowej organizacji ruchu.
Odwołanie od tej decyzji złożył Sąd Okręgowy w [...] i zarzucił naruszenie art. 5 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów § 12, § 13 , § 15 , § 57, § 207 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie .
W uzasadnieniu odwołania wskazał , że usytuowanie budynku bezpośrednio przy ścianie budynku Sądu Rejonowego dla [...] spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa z uwagi na charakter działalności sądu w tym rozpoznawanie spraw karnych , zagrożenie pożaru czy ataku terrorystycznego . Planowany budynek nie spełnia wymogów bezpieczeństwa w rozumieniu § 207 ust 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jednolity Dz. U. Nr 15 z 1999 r. , poz. 140 ) . Budowa obiektu spowoduje paraliż bieżącej pracy sądu .
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ podniósł , że odwołujący się nie wskazał przepisów prawa , które zostałyby naruszone przez planowaną budowę a analiza materiału dowodowego dowodzi , że naruszenia takiego nie było . Usytuowanie budynku zostało zaprojektowane po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r. niezgodności Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej .
W przedmiotowej sytuacji organ orzekł o dopuszczalności usytuowania obiektu w ostrej granicy z działką sąsiada . Nadto powołał się na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego z których wynika , że naruszenie interesu faktycznego sąsiada w związku z budową nie może skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę .
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Sąd Okręgowy w [...] . Wniósł o jej uchylenie z uwagi na naruszenie art. 5 Prawa budowlanego , przepisów § 10 , § 11 , § 12, § 13 , § 15 , § 208 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz art. 40 i 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu skargi wskazano na przypuszczalny brak kompetencji Naczelnika Wydziału Architektury do wydania przedmiotowej decyzji w imieniu Prezydenta [...] oraz na wygaśnięcie porozumienia między Starostą Powiatu [...] a Burmistrzem Gminy [...] upoważniającego ten organ do wydawania pozwoleń na budowę .
W ocenie skarżącego decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 1999 r. pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto sama decyzja o warunkach zabudowy jest niezgodna z przepisami art. 41 ust 2 i art. 3 pkt 2 oraz art. 40 ust 4 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym . Nadto decyzja ta nie odnośni się do wymagań w zakresie ochrony interesów osób trzecich .
Skarżący podniósł , że decyzja pozwalająca na budowę powołuje decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 1999 r. tymczasem z dniu [...] listopada 2000 r. wydana została decyzja zmieniająca decyzję o warunkach zabudowy w części dotyczącej : powierzchni zabudowy z konkretnej liczby 400 m. kw. na około 400 m. kw. , powierzchni użytkowej na około 2800 m. kw. (poprzednio 2000 m. kw ) i wysokości ok. 32 m ( poprzednio 25 m . ) W uzasadnieniu zmienionej decyzji wskazano , że strony wyraziły na taką zmianę zgodę , tymczasem skarżący zgody takiej nie wyrażał .
Skarga zarzuca , że decyzja pozwalająca na budowę nie odnosiła się do decyzji o warunkach zabudowy z [...] listopada 2000 r. ale projekt budowlany zawierał zmienione parametry techniczne stosownie do tej właśnie decyzji . Poza tym wszystkie uzgodnienia miały miejsce w odniesieniu do projektu przed zmianą decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2000 r. i utraciły swoją aktualność . To samo dotyczy ekspertyzy w przedmiocie wpływu inwestycji na budynek sądu i organizacji ruchu .Także i one utraciły aktualność .
Podniesiono , iż rozpoznawanie spraw karnych powoduje konieczność zachowania szczególnych form bezpieczeństwa w tym pożarowego a inwestycja tego nie zapewnia a wręcz przeciwnie zwiększa zagrożenie .
Nadto skarżący twierdził że , Sąd posiada służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu od ulicy [...] przez działkę [...] pasem gruntu o szerokości 5 m na odcinku 20 m wzdłuż jej zachodniej granicy z działką [...]. Natomiast obecna lokalizacja budynku stoi w sprzeczności z realizacją uprawnień płynących z tej służebności.
Na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. skarżący przedstawił umowę dzierżawy z dnia [...] stycznia 2000 r. zawartą na okres 30 lat z Gminą [...] dotyczącą wydzierżawienia Sądowi Okręgowemu w [...] części nieruchomości zabudowanej pięciokondygnacyjnym budynkiem, położonej w W. przy ulicy [...] stanowiącej działkę ew. nr [...] .
Nadto odpis aktu notarialnego z dnia [...] września 1998 r. Rep. [...] sporządzonego w kancelarii Notariusza T.C. dotyczącego umowy o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie i przeniesienie własności budynków. Na mocy tej umowy Spółdzielnia Mieszkaniowa S. stała się wieczystym użytkownikiem działek nr [...] i [...] położonych przy ulicy [...] w W. oraz właścicielem znajdujących się tam budynków . Nadto Spółdzielnia ustanowiła na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] zabudowanej budynkiem przy ulicy [...] nieodpłatną służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu od ulicy [...] przez działkę nr [...] .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc , że przy wydawaniu decyzji pozwalającej na budowę zachowane zostały wszystkie przepisy prawa budowlanego w tym przepisy techniczno- budowlane .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie jest zasadna . Na wstępie należy podnieść , że przedmiotem badania Sądu była legitymacja skarżącego do bycia stroną w postępowaniu o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę . W ujęciu art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego, interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Status strony postępowania administracyjnego wynikać musi z przepisu prawa materialnego, dającego określonemu podmiotowi uprawnienie lub nakładającego obowiązek. Wymaga zatem zawsze ustalenia związek między normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu. Interes prawny jest kategorią zobiektywizowaną i musi się łączyć z wykazaniem realnie istniejącej w danej sprawie potrzeby ochrony prawnej. Jeżeli akt stosowania prawa w sprawie nie wywiera bezpośredniego skutku na sytuację danego podmiotu nie można mówić o jego interesie prawnym i tym samym statusie strony /por. wyroki NSA z dnia: 14 kwietnia 2000 r. III SA 1876/99, z dnia 26 października 1999 r. IV SA 1639/97, z dnia 9 marca 1999 r. I SA 627/98 /.
Niesporne jest w sprawie, iż skarżący zawarł umowę dzierżawy z właścicielem działki czyli Gminą [...] . Na nieruchomości tej znajduje się budynek użytkowany przez Sąd Rejonowy dla [...] , który został wyremontowany nakładem skarżącego . Umowa jest zawarta na okres 30 lat z możliwością przedłużenia .
Niewątpliwie stosunek prawny między właścicielem gruntu a skarżącym sądem ma charakter zobowiązaniowy . Jednocześnie jego ukształtowanie i charakter oraz okres trwania umowy decydują o bliskości z prawami rzeczowymi . Oczywistym jest , że sąd korzysta z budynku spełniającego funkcję publiczną z wyłączeniem właściciela.
W tym kontekście oceniając stosunek prawny łączący strony kierowano się nie tyle nazwą samej umowy co treścią ukształtowanych praw i obowiązków. Uprawnienia sądu wynikające z umowy zawiązanej z Gminą [...] pozostają pod ochroną prawną. Stosunek prawny łączący strony tej umowy odpowiada w wielu zapisach uregulowaniom użytkowania będącego ograniczonym prawem rzeczowym . Jak wiadomo do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje się z mocy art. 251 kc odpowiednio przepisy o ochronie własności.
W tej sytuacji uznano ,że istnieje interes prawny Sądu Okręgowego w [...] w uczestniczeniu w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę obiektu sytuowanego w granicy nieruchomości sąsiedniej .
Tym niemniej zarzuty podnoszone w skardze nie znalazły potwierdzenia .
Nie zasadne były twierdzenia skarżącego , że działający z upoważnienia Prezydenta [...] Naczelnik Wydziału Architektury nie posiadał umocowania do wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. kończącej postępowanie przed organem I instancji . Zgodnie bowiem z art. 26 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. [...] udzielone przed wejściem w życie w/w ustawy upoważnienia zachowały ważność przez okres 4 miesięcy od daty wejścia w życie ustawy to jest do dnia 27 lutego 2003 r.
Nie wygasło także porozumienie z dnia [...] marca 2001 r. zawarte pomiędzy Starostą Powiatu [...] a Burmistrzem Gminy [...] w sprawie realizacji zadań z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] . Porozumienie to utraciło ważność dopiero z dniem [...] stycznia 2004 r.
Kolejne zarzuty dotyczące niezgodności decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. o warunkach zabudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogły przynieść oczekiwanego skutku albowiem decyzja ta stała się ostateczna [...] stycznia 2000 r. Zarzuty jej dotyczące nie mogą być podnoszone w toku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę gdyż decyzja ta jako ostateczna jest wiążąca dla organu architektoniczno – budowlanego .
Decyzja pozwalająca na budowę w swej treści odnosiła się do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 1999 r. Określała ona parametry techniczne inwestycji w sposób następujący : powierzchnia zabudowy 400 m 2, powierzchnia użytkowa 2000 m 2 , wysokość zabudowy 25 m , kubatura 10 000 m 3 .
Następnie organ wydał na wniosek inwestora na podstawie art. 155 kpa decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. o zmianie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] grudnia 1999 r. w ten sposób , że określił nowe parametry techniczne inwestycji . Według zmienionej decyzji powierzchnia zabudowy wynosiła ca 400 m 2 , powierzchnia użytkowa ca 2800 m 2 a wysokość zabudowy ca 32 m.
Zatem w dacie wydawania pozwolenia na budowę decyzja z dnia [...] grudnia 1999 r. była zmieniona decyzją z dnia [...] listopada 2000 r.
Istotnie organ wydając pozwolenie na budowę powinien przywołać obie decyzje . Powołał jednak tylko pierwotną decyzję. Uchybienie to nie skutkuje w ocenie sądu niezgodnością decyzji pozwalającej na budowę z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu . Bowiem decyzja z dnia [...] listopada 2000 r. stała się ostateczna [...] grudnia 2000 r. zatem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę .Okoliczności podnoszone przez skarżącego a dotyczące braku zgody Sądu Okręgowego na zmianę przedmiotowej decyzji nie mają znaczenia z uwagi na wiążący charakter tej decyzji w toku postępowania o pozwolenie na budowę .
Stwierdzić należy, że decyzja pozwalająca na budowę zatwierdzała projekt budowlany , który nie jest sprzeczny z decyzją o warunkach zabudowy . Taką sprzeczność podnosi jednak skarżący . Sprzeczności tej nie można się dopatrzeć jeśli zważyć , że parametry techniczne budynku wynikające z projektu architektoniczno-budowlanego są w istocie zgodne z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 1999 r. Jedynie w zakresie wysokości budynku projekt przewiduje wysokość 26,7 m. natomiast pierwotna decyzja o warunkach zabudowy określała wysokość na 25 m. Jednakże trzeba mieć na uwadze ,że w zmienionej decyzji przewidziano wysokość do około 32 m . Dlatego nie zasadne byłoby twierdzenie, że budynek jest wyższy niż określała to decyzja o warunkach zabudowy . Decyzja z dnia [...] listopada 2000 r. pozostawała w obrocie prawnym i dopuszczała wysokość określoną w projekcie ( a nawet większą ) . Brak jej przywołania jako podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi o niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy .
Jako niezasadny oceniono zarzut dotyczący utraty aktualności uzgodnień i opinii wobec wydania decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy .
Zauważyć trzeba , że opinia do projektu sporządzona została przez rzeczoznawcę do spraw sanitarnych w dniu [...] marca 2002 r. , natomiast opinia rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pochodzi z dnia [...] marca 2002 r. Odnoszą się one do projektu który jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 1999 r. a jedynie co do wysokości budynku wynoszącego 26, 7 m zgodność tę wykazuje ze zmienioną decyzją z dnia [...] listopada 2000 r.
Poza tym należy stwierdzić , że tylko w zakresie wysokości projektowany budynek ma inne parametry techniczne niż te które zapisano w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 1999 r. Zatem nie można mówić o dezaktualizacji opinii i uzgodnień wskutek wydania decyzji zmieniającej warunki zabudowy .
Chybiony jest również zarzut dezaktualizacji ekspertyzy dotyczącej analizy wpływu projektowanego budynku mieszkalnego na istniejące budynki przy ul. [...] i [...] sporządzonej dnia [...] lipca 2000 r. Wprawdzie ekspertyza ta wykonana została przed wydaniem decyzji zmieniającej warunki zabudowy ale odnosi się do parametrów budynku jakie ostatecznie w projekcie architektonicznym uwzględniono. W zakresie wysokości budynku ( k. 7 ekspertyzy ) przyjęto , iż będzie posiadał osiem kondygnacji i użytkowe poddasze a jego długość wynosić będzie ok. 29 metrów.
Zarzut dotyczący służebności gruntowej także nie może być skuteczny, gdyż zgodnie z przedstawionym odpisem aktu notarialnego Rep [...] przysługuje on każdoczesnemu właścicielowi działki nr [...] , którym jest aktualnie Miasto [...] . Ewentualne roszczenie cywilnoprawne między stronami płynące z realizacji tej służebności pozostają bez wpływu na przedmiotową decyzję .
Nie ulega wątpliwości ,że proces budowlany związany z realizacją przedmiotowej inwestycji wpłynie niekorzystnie na codzienne funkcjonowanie budynku sądu jednak to oddziaływanie ma charakter faktyczny a nie prawny .
Zasadnie organ odwoławczy przywołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1999 r. IV SA 1492/98 ( LEX nr 47835 ) w którym stwierdzono że " zarzuty dotyczące szeregu utrudnień dla otoczenia, w przypadku zrealizowania zamierzonej inwestycji (hałas, utrudnienia komunikacyjne) nie mogą odnieść zamierzonego skutku, gdyż dotyczą jedynie naruszenia interesów faktycznych skarżącej, a nie interesu prawnego rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych ".
W tym stanie rzeczy nie dopatrzono się ani w materiałach sprawy, ani w argumentacji strony skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło