IV SA 1973/02
WyrokWSA w Warszawie2004-06-25
Skład orzekający: sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia NSA Tadeusz Cysek, asesor WSA Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na dobudowie wiaty i zadaszenia nad parkingiem, zlokalizowanej na działce oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem "zieleń parkowa" i stanowiącej strefę ochronną cmentarza, jest uzasadniona, jeśli inwestycja ma jedynie poprawić warunki użytkowe i estetyczne istniejącego budynku mieszkalnego, nie zwiększając jego kubatury ani nie powodując wzrostu zagrożenia sanitarnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd podkreślił, że przy interpretacji przepisów ograniczających prawo własności niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca, a wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść właściciela. W ocenie Sądu, samo powołanie się na lokalizację inwestycji w terenie zieleni parkowej i strefie ochronnej cmentarza było niewystarczające do odmowy ustalenia warunków zabudowy, zwłaszcza gdy inwestycja dotyczyła jedynie poprawy istniejącej zabudowy mieszkalnej.Stan faktyczny
Skarżący J. i F. R. domagali się ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie wiaty, zadaszenia nad parkingiem oraz przebudowie dachu i klatki schodowej istniejącego budynku mieszkalnego. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy, uznając inwestycję za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał na tym terenie zieleń parkową i strefę ochronną cmentarza. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących stref ochronnych cmentarzy, ustaleń planu oraz zasady równości wobec prawa, wskazując na podobne inwestycje realizowane w sąsiedztwie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Grażyna Dalba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J. i F. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w wyniku rozpoznania odwołania J. i F. R. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lutego 2002r, odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci dobudowy wiaty ( podcienia) przed wejściem do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ulicy [...] w S., zadaszenia nad parkingiem, przebudowy dachu i klatki schodowej wymienionego wyżej budynku -
- utrzymało w mocy decyzje organu I Instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podzieliło pogląd wyrażony przez Prezydenta Miasta S. co do sprzeczności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która uzasadnia odmowę ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Działka inwestorów tj. (J. i F. R.) znajduje się bowiem w obszarze, o określonym w planie postulowanym sposobem użytkowania terenu, oznaczonym symbolem ZP- zieleń parkowa. Jest to jednocześnie jak podkreślono zgodnie z planem strefa ochronna wokół cmentarza grzebalnego.
W złożonej skardze J. i F. R. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze ( Dz.U.Nr.52, poz.315)
2) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Siedlce objętego uchwałą Nr XXX 228/92 Rady Miejskiej w Siedlcach z dnia 25 czerwca 1992 ( Dz. Urzęd.Woj. Siedleckiego Nr 4 poz. 85 ze zm.)
3) równości obywateli wobec prawa " zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej"
Skarżący podnieśli, iż fakt lokalizacji ich działki w strefie ochronnej cmentarza nie jest istotny w sprawie skoro w myśl § 7 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej przepisów tego aktu prawnego nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiałoby korzystanie z cmentarza a właściwy inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z cmentarza.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę na wydawanie pozytywnych decyzji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na działkach w pobliżu, znajdujących się w takiej samej sytuacji jak ich nieruchomość. Należący do nich budynek istnieje zaś od 1939 r., a objęte wnioskiem zgłoszonym w niniejszej sprawie zamierzenie nie wiąże się z rozbudową pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Jego celem jest tylko poprawa wyglądu ostatecznego i walorów funkcjonalnych. Dotychczas nie podjęto też żadnych działań w kierunku zagospodarowania obszaru, w którym znajduje się ich działka na cele zieleni parkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację organ II instancji podkreślił, iż przedmiotem postępowania odwoławczego była wyłącznie decyzję dotyczącą skarżących, a nie inne rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga prowadzi do uchylenia decyzji organów obu instancji z niżej podanych względów. Przede wszystkim wypada podnieść, iż przy interpretacji przepisów mogących wkraczać w zakres wykonywania prawa własności ( w tym także ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) niedopuszczalna jest jakakolwiek wykładnia rozszerzająca, a wszelkie wątpliwości wynikające z niejasności lub niedopowiedzeń analizowanych uregulowań rozstrzygać należy w dążeniu do minimalizowania, nie zaś zwiększenia ograniczeń uprawnień właścicielskich.
W ocenie Sądu takie właśnie wskazanie odpowiada konstytucyjnej zasadzie ochrony prawa własności ( art. 21 ust. 1 i 64 ust.2,3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r Dz. U. Nr 78 poz. 483)
Za niedopuszczalne uznać należy poprzestawanie na wnioskach wynikających z wykładni językowej, w razie gdyby prowadzić one miały do ustaleń nie dających się zaakceptować z punktu widzenia racjonalnego prawodawcy.
W takich przypadkach konieczne jest wykorzystanie innych rodzajów wykładni
( zwłaszcza celowościowej i systemowej)
W niniejszej sprawie organy oby instancji odmowę ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uzasadniały wyłącznie faktem, iż przedmiotowa inwestycja zlokalizowana miałaby być w terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem ZP- zieleń parkowa stanowiącym także strefę ochronną istniejącego cmentarza.
Pominęły jednak rozważenie argumentów skarżących podnoszących, że zamieszkują już oni na terenie ( budynek mieszkalny istnieje od 1939r) i ich zamierzenie prowadzić ma jedynie do poprawy warunków użytkowych i estetycznych dotychczasowego sposobu wykorzystania ich działki bez zwiększenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Z ustaleń planu nie wynikają, zaś żadne postanowienia co do istniejącej już zabudowy na terenie oznaczonym symbolem ZP i strefy cmentarza.
W konkretnej sytuacji samo powołanie się zatem rozstrzygających organów na lokalizację inwestycji w obszarze oznaczonym symbolem ZP i strefy ochronnej cmentarza jest w ocenie Sądu niewystarczające.
Organy obu instancji nie podały zwłaszcza jakichkolwiek racjonalnych względów, które mogłyby się sprzeciwić- jedynie polepszaniu warunków funkcjonowania istniejącej już na danym obszarze zabudowy mieszkalnej- bez zwiększania jej wymiarów i wykazania wzrostu zagrożenia sanitarnego.
W rezultacie uznać należy , iż w sprawie naruszono art. 7 k.p.a., bo nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności.
W ocenie Sądu nie można też zaakceptować ustosunkowania się zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżących naruszenia zasady równości wobec prawa oraz równego traktowania obywateli przez władze publiczne ( art. 32 ust.1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r)
Wobec skonkretyzowanych zastrzeżeń skarżących twierdzących, iż w innych sprawach przyjmowano odmienną wykładnię treści planu i ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu poprzestanie na uwadze, iż przedmiotem oceny organu odwoławczego była tylko decyzja dotycząca skarżących narusza co najmniej zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa sformułowana w art. 8 k.p.a., która nie jest tylko postulatem, ale obowiązującym prawem.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145§ 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr. 153 poz.1270) , która w rozpatrywanej sprawie miała zastosowanie z mocy art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1271 zez zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło