IV SA 1978/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.Z. i S.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu opróżnienia budynku mieszkalnego wielorodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2001 r. na podstawie art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, odmówił wydania nakazu opróżnienia budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie administracyjne dotyczące stanu technicznego budynku zostało wszczęte na wniosek współwłaścicielek J.Z. i S.K. W dniu 10 grudnia 1999 r. przeprowadzono oględziny budynku dla ustalenia jego stanu technicznego. Ponadto organ nałożył na współwłaścicielki nieruchomości obowiązek wykonania ekspertyzy stanu technicznego przez rzeczoznawcę. Biorąc pod uwagę ustalenia dokonane na wizji oraz opinię rzeczoznawcy, organ uznał, że co prawda budynek jest w złym stanie technicznym spowodowanym długotrwałą eksploatacją i brakiem remontów, stanowi zagrożenie dla lokatorów i kwalifikuje się do pilnej rozbiórki, to jednak nie zachodzi sytuacja, że stan techniczny budynku stwarza zagrożenie zawaleniem, a więc nie istnieją przesłanki przewidziane w art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane. Od decyzji tej odwołały się współwłaścicielki nieruchomości P. J.Z. i S.K., dołączając kolejną ekspertyzę stanu technicznego budynku wykonaną we wrześniu 2001 r., w której rzeczoznawca budowlany stwierdził znaczne jego pogorszenie od czasu sporządzenia poprzedniej opinii (czerwiec 2001 r.). Rzeczoznawca stwierdził, że stan budynku jest awaryjny, budynek stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia jego mieszkańców, nadto bezpośrednio grozi zawaleniem. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa orz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że ani wyniki oględzin, ani też ekspertyza rzeczoznawcy nie daje podstawy do uznania, iż obecny stan techniczny budynku stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem, a tym samym nie zaistniały przesłanki przewidziane w art. 68 prawa budowlanego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosły współwłaścicielki nieruchomości P. J.Z. i S.K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżące powoływały się na treść i wnioski ekspertyzy rzeczoznawcy z września 2001 r., których organ nie wziął pod uwagę wydając zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego w oparciu o art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane jest bezpośrednie zagrożenie zwalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną. Zgodnie z przepisem art. 136 kpa organ odwoławczy, w ramach swoich czynności kontrolnych, ocenia materiał dowodowy oceniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, rozszerzając przy tym granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i na te które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie. Cechą bowiem postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 kpa jest to, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz wymaga od organu odwoławczego ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Wymieniony przepis nakłada bowiem na organ obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 1999, sygn. akt IV SA 2498/98). W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany był uwzględnić stan prawny istniejący w chwili wydawania przez siebie decyzji i odnieść się do istniejącego w tej dacie stanu faktycznego (ekspertyza rzeczoznawcy z września 2001 r.). Winien również należycie uzasadnić podjętą decyzję z podaniem m.in. dowodów na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dysponował uzupełniającą ekspertyzą stanu technicznego budynku wykonaną we wrześniu 2001 r., z której wprost wynika, że budynek wymaga opróżnienia w całości z użytkowania, gdyż bezpośrednio grozi zawaleniem jednakże, co wynika z uzasadnienia nie odniósł się do opinii eksperta, nie wyjaśnił czy wnioski opinii przyjmuje za słuszne i uwzględnia podejmując decyzję, czy też odmawia im słuszności i z jakich przyczyn. W tej sytuacji Sąd uznał, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego tj. art7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie będzie przeprowadzał postępowania dowodowego w znacznej części, a co za tym idzie nie zostanie naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję z mocy art. 141 § 1 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Orzeczenie w pkt II wyroku oparto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.