IV SA 1982/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 wrzenia 2004 r. sprawy ze skargi M. i W. G. oraz J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego skargi oddala. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 1999 r. sygn. akt IV SA 475/97 uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1997 r., utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r., którą Burmistrz Gminy [...] zezwolił K. i A.S. na użytkowanie budynku jednorodzinnego położonego w W. przy ul. [...]. Jak wynika z akt sprawy, w/w inwestorzy rozpoczęli budowę budynku mieszkalnego na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] października 1988 r. zezwalającej na rozbudowę i modernizację istniejącego budynku. Z uwagi na odstępstwa od zatwierdzonego projektu dokonane w trakcie budowy, Burmistrz Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. wstrzymał prace budowlane przy rozbudowie w/w obiektu. W dniu 17 stycznia 1989 r. Państwo S. złożyli w Urzędzie Gminy wniosek o zatwierdzenie projektu zamiennego wraz z tym projektem. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1989 r. Naczelny Architekt Miasta zezwolił na kontynuowanie robót budowlanych przy rozbudowie i modernizacji w/w budynku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 listopada 1989 r. (sygn. akt IV SA 584/89) uchylił decyzję organu odwoławczego, tj. Naczelnego Architekta [...] nr [...]. W dniu [...] maja 1991 r. decyzją nr [...] stwierdzono nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] października 1988 r. o pozwoleniu na rozbudowę i modernizację budynku przy ul. [...]. W dniu [...] maja 1989 r. Kierownik Architektury Urzędu [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] maja 1989 r. zezwalającą na wznowienie robót budowlanych. Decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1991 r. uchylono jednak w/w decyzję nr [...] oraz umorzono postępowanie przed organem I instancji. Decyzją Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] października 1992 r. nakazano inwestorom doprowadzenie wybudowanego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami i warunkami technicznymi – w celu uzyskania decyzji na użytkowanie tego budynku. Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nałożono na Państwo S. obowiązek przedłożenia wymienionej w tej decyzji dokumentacji oraz wykonanie określonych w niej prac budowlanych. Po uchyleniu w/w decyzji nr [...] przez organ odwoławczy Burmistrz Gminy [...] wydał nową decyzję nr [...] z dnia [...] września 1994 r. na podstawie art. 42 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane zobowiązując w niej Państwo S. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego bez ważnego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] września 1994 r. wydanym na podstawie art. 56 powołanej wyżej ustawy, nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia wymienionej w tym postanowieniu dokumentacji. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Burmistrz Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. zezwolił inwestorom Państwu S. na użytkowanie w/w budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy, tj. Wojewoda [...] decyzją [...] z dnia [...] lutego 1997 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję argumentując to faktem, iż rozbudowany i zmodernizowany budynek nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ze złożonej przez inwestorów dokumentacji inwentaryzacyjnej oraz orzeczenia technicznego wynika, że nadaje się on do użytkowania. W uzasadnieniu powyższego wyroku z dnia 23 marca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł następujące ustalenia. W sprawie, na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy, ponieważ postępowanie w tej sprawie wszczęto przed dniem 1 stycznia 1995 r. W ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości ani zastrzeżeń przedstawione przez inwestorów: inwentaryzacja powykonawcza, orzeczenie techniczne, opinia przeciwpożarowa i opinia kominiarska, które zostały opracowane przez rzeczoznawców i zasługują na pozytywną ocenę. W świetle tych dokumentów, brak przeciwwskazań do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Dla powyższej oceny obojętnym jest to, czy obiekt jest budynkiem wolnostojącym, czy też zbliżonym do budynku sąsiedniego, jeżeli nastąpiło to zgodnie z przepisami. Z ustaleń zawartych w planie zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonym uchwałą Rady [...] z dnia [...] września 1992 r. wynika, iż budynek jest usytuowany na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową z zielenią leśną i urządzeniami I stopnia obsługi. W związku z powyższym, zasadnie organ ocenił, iż brak przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wykluczających możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Uwarunkowania i ograniczenia wynikające dla danego obszaru z w/w planu zagospodarowania terenu, dotyczące ograniczenia powierzchni zabudowy, nie mogą działać wstecz i odnosić się do budynków przedwojennych. Skarga zasługuje na uwzględnienie wobec braku dostatecznego wyjaśnienia, czy obiekt po modernizacji nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.). Ponadto organ nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących odległości budynku od granicy z działką sąsiadów G., którzy kwestionują ustalenia organu, że odległość ta wynosi 2,80m i twierdzą, że dach opadający w stronę granicy ich działki z zamontowaną rynną, zmniejsza tę odległość do 1,80m. Nie wyjaśniono też kwestii ewentualnego zacienienia działki w/w sąsiadów, przez sporny budynek. Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W następstwie takiego rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2000 r. uchylił decyzję Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r., wydanym na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazał K. i A. S. przedłożenie: – aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wraz z domiarami do granic sąsiednich nieruchomości, – aktualnej opinii kominiarskiej – protokołów odbioru instalacji wykonanych w budynku, sporządzonych przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, – aktualnej opinii (symulacji) dotyczącej zacienienia nieruchomości przy ul. [...] w W. przez istniejący budynek mieszkalny na terenie nieruchomości przy ul. [...] Inwestorzy wykonali obowiązek nałożony na nich powyższym postanowieniem, w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż "przedmiotowy obiekt jest w dobrym stanie technicznym, został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną i nadaje się do użytkowania oraz nie powoduje zagrożenia dla zdrowia i mienia przebywających w nim osób". Budynek jest usytuowany w odległości 2,84m i 2,89m od granicy działki, ściana budynku od tej strony nie posiada otworów okiennych, co odpowiada wymogom rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Działka przy ul. [...] nie została do chwili obecnej zabudowana. Powyżej ustalone odległości budynku od granicy działki są zmniejszone o długość okapu dachu budynku, który wynosi 68cm. Różnica 11-16cm od ściany budynku do granicy z sąsiednią nieruchomością może wynikać z błędu pomiaru lub odległość tę może pomniejszać murowane ogrodzenie o grubości 24cm, które zostało wybudowane w całości na działce inwestorów. Jak wynika z symulacji zacienienia nieruchomości przy ul. [...] (tzw. linijka słońca), istniejący budynek nie powoduje takiego zacienienia w stopniu pogarszającym warunki użytkowe na sąsiedniej działce. Z uwagi na powyższe, brak jest podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., jak również brak podstaw do zastosowania art. 40 tej ustawy. Jednak z uwagi na to, że roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, inwestorzy są zobowiązani do uzyskania pozwolenia na użytkowanie – art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. M. i W. G. złożyli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a podane w uzasadnieniu argumenty i dowody są fałszywe. Decyzja została wydana bez przeprowadzenia postępowania, przemilcza najistotniejsze fakty i nie odnosi się do przedstawionych przez skarżącego dowodów. Inwestorzy przy budowie domu przy ul. [...] popełnili 7 samowoli budowlanych, które organy kryją, postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było pozorne. W dalszej części odwołania skarżący przedstawiają swoją wersję wydarzeń od 1988 roku, wraz z interpretacją tych faktów i krytyką działań organów. Odległość spornego budynku od granicy działki wynosi 1,80m, a "od strony zachodniej stoi na granicy". Budynek ma 2 i pół kondygnacji wysokości, dlatego opinia dotycząca zacienienia jest poświadczeniem nieprawdy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy powyższe rozstrzygnięcie uzasadnia następującymi okolicznościami. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał warunek 3-godzinnego czasu nasłonecznienia, który wynika z rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, gdzie są odmiennie określone wymogi dotyczące nasłonecznienia. W przedmiotowej sprawie jest to istotne o tyle, iż dopiero po dokonaniu analizy w oparciu o te przepisy, można wykluczyć ewentualne zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Zdaniem organu drugiej instancji, nieprecyzyjnie również określono odległości budynku od granicy działki z nieruchomością przy ul. [...]. W aktach sprawy brak jest aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej, a przedłożony powykonawczy plan zagospodarowania działki stanowi jedynie kopię inwentaryzacji sporządzonej w 1995 r. W przedłożonej inwentaryzacji powykonawczej brak jest odniesienia się do zgodności wykonanych robót i całego budynku z warunkami technicznymi, co wynikało z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu upoważniającego do stwierdzenia, iż obiekt spełnia warunki techniczne i brak jest podstaw do nałożenia określonych obowiązków w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Brak jest także aktualnej opinii kominiarskiej. W ocenie organu, nie wszystkie zebrane dokumenty zasługują na miano wiarygodnych dowodów w sprawie, a brak samodzielnej analizy prowadzi do wadliwej oceny stanu faktycznego. Wobec powyższego, brak jest podstaw do umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Jak wynika ze skarg M., W. i J. G. na powyższą decyzję, wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie kwestionują samego rozstrzygnięcia, jednak nie zgadzają się z wszystkimi stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji, które ich zdaniem są niezgodne "z faktami i prawem" i mają "charakter poświadczenia nieprawdy". Decyzje pierwszej i drugiej instancji "zatajają istotę sprawy, czyli samowolę budowlaną [...] dokonaną w okresie 1993-1997", organy "prowadzą pozorne postępowanie, niejako wobec innego już nie istniejącego budynku, zmierzające do jego zalegalizowania. Budynek – samowola 1988-93 został samowolnie rozebrany we wrześniu 1993. Na jego miejsce wzniesiono bez pozwolenia nowy budynek wg nie zatwierdzonego projektu z czerwca 1993". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargi podtrzymuje swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest nieuzasadniona, zresztą trudno mówić o zasadności skargi, kiedy sami skarżący nie kwestionują zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz jedynie nie zgadzają się z niektórymi sformułowaniami znajdującymi się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Decyzja kasatoryjna, bo taki charakter ma zaskarżona decyzja, jest decyzją korzystną dla skarżących, gdyż pozwala organowi pierwszej instancji na rozpatrzenie sprawy "od nowa" zgodnie z uwagami i zaleceniami organu drugiej instancji, które w ocenie Sadu są trafne i uzasadnione. Jednak organy orzekające w tej sprawie podobnie, jak i Sąd, są związane faktem, że w tej sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 1999 r. sygn. akt IV SA 475/97, czego zdaje się skarżący nie chcą przyjąć do wiadomości, skoro we wszystkich pismach podważają stan faktyczny sprawy i oceny prawne zawarte w uzasadnieniu tego wyroku. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, obowiązującej do 31 grudnia 2003 r. i art. 153 § 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu, wiąże Sąd i organy orzekające w sprawie. Zaś to, że takie związanie Sądu w/w wyrokiem w niniejszej sprawie istnieje, wynika wprost z brzmienia art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1999 r. jest prawomocny i obowiązujący, bowiem nie został wzruszony w drodze rewizji nadzwyczajnej lub wznowienia postępowania sądowego. W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd podał przyczyny uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. i wyraźnie określił w jakim kierunku powinno być prowadzone postępowanie, i jakie ustalenia powinny poczynić organy przed ewentualnym wydaniem pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Sąd w wyroku tym również przesądził, że w sprawie tej mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Wszystkie te ustalenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1999 r. są niepodważalne i wiążące dla organów orzekających i Sądu w tym składzie. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ drugiej instancji miał świadomość związania wyrokiem Sądu i zalecenia jego tam zawarte, zmierzają do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wcześniejszym wyrokiem Sądu. Sąd w niniejszym składzie nie widzi racjonalnych podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja z punktu widzenia przepisów prawa materialnego i przepisów o postępowaniu, jest zgodna z prawem. Dotychczasowe ustalenia stanu faktycznego sprawy, zaaprobowane przez Sąd w wyroku z dnia 23 marca 1999 r., nie dają podstaw do nakazania rozbiórki spornego budynku mieszkalnego, czego domagają się skarżący. Zaskarżona decyzja zmierza w kierunku dalszego wyjaśnienia sprawy o elementy wskazane w jej uzasadnieniu i w zależności od tego, organy nadzoru budowlanego powinny podjąć ostateczne rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.