IV SA 2011/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-17

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, może nakazywać inwestorowi przedstawienie określonej dokumentacji, czy też powinna wskazywać konkretne czynności faktyczne?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, narusza prawo, ponieważ nie nakazuje konkretnych czynności faktycznych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, lecz wymaga przedstawienia dokumentacji. Obowiązek przedstawienia dokumentacji powinien być realizowany w drodze postanowienia na podstawie art. 81c Prawa budowlanego, a następnie dokumentacja powinna być traktowana jako dowód w postępowaniu. Ponadto, organy nie ustaliły, kiedy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku, co ma kluczowe znaczenie dla zastosowania właściwych przepisów prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie inwentaryzacji, oceny technicznej i ekspertyzy budynku gospodarczego, wyznaczając nowy termin. Inwestor wykonał poddasze użytkowe, zmienił elewację, wykonał ganek i schody oraz wyprowadził komin stalowy, co zdaniem skarżących naruszało ich prawa. Skarżące wniosły o uchylenie decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące zmiany sposobu użytkowania, lokalizacji komina i naruszenia granicy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów przejściowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skarg Z.S. i M.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. S. i M. K. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]czerwca 2001 r. nakazującej wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wybudowanego budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w [...]gm. [...]do stanu zgodnego z prawem: 1) inwentaryzacji powykonawczej całego budynku wraz z instalacjami i inwentaryzacją geodezyjną; 2) oceny technicznej wykonanych robót; 3) ekspertyzy technicznej potwierdzającej zdolność budynku do użytkowania oraz przedstawienie ich w terminie do dnia 31 sierpnia 2001 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy, wyznaczył nowy termin na wykonanie nakazanych w decyzji czynności do dnia 30 czerwca 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji wskazano, ze przedmiotowy budynek jest usytuowany przy granicy, zgodnie z lokalizacją przewidzianą w projekcie budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 1988 r. wydanym przez Naczelnika Gminy [...]. Ustalono, że inwestor T. C. wykonała poza projektem poddasze użytkowe, zmieniła elewację budynku (wykonała ganek i schody), wyprowadziła przez otwór komin stalowy o wysokości 6m i w odległości od budynku sąsiadki Z. S. o 18,4m. Komin wg opinii mistrza kominiarskiego zamontowany jest prawidłowo, zgodnie z przepisami, posiada prawidłowy ciąg, nie zagraża bezpieczeństwu, zdrowiu i życiu ludzi. Ustalono ponadto, że inwestorka nie złożyła zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku. Zdaniem organu II instancji, przy powyższych ustaleniach prawidłowo organ I instancji wydał decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego, stąd orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W skardze z dnia [...] maja 2003 r. kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżące Z. S. i M. K. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...][...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Skarżące podniosły, że nie wyrażają zgody na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku usytuowanego wzdłuż granicy z ich działką, żądają usunięcia komina, którego nie przewidywał projekt, który jest niski i zadymia ich działkę i powoduje choroby. Nadto podniosły, że budynek przekracza swoim usytuowaniem granicę. Zdaniem skarżących, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2003 r. w sprawie sygn. akt 1983/01. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację i podniósł że w związku z upływem terminu określonego w decyzji organu I instancji przed uprawomocnieniem się decyzji należało wyznaczyć kolejny termin na dokonanie nakazanych w decyzji czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisu art. 7, 77 kpa, wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organy rozpoznające niniejszą sprawę nie ustaliły kiedy doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na mieszkalny. Ustalenie w powyższym zakresie ma zasadnicze znaczenie dla zastosowania przez organy nadzoru budowlanego właściwych przepisów prawa. Do likwidacji samowoli budowlanej, polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji, a popełnionej przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 roku, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zatem bez ustalenia, na które wskazał powyżej Sąd, brak jednoznacznych podstaw do zastosowania przepisu art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1998 r. w sprawie sygn. akt IV SA 840/96). Dodatkowo podnieść należy, że w sprawie sygn. akt IV SA 1983/01 rozpoznając skargę Z. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania części mieszkalnej budynku gospodarczego Naczelny Sąd Administracyjny także wskazał, ze istotne jest ustalenie kiedy nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Zdaniem Sądu, podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja wydana na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (zgodnie z brzmieniem tego przepisu w dacie orzekania przez organ II instancji) nie mogła nakazywać inwestorowi przedstawienia określonej dokumentacji, ale powinna wskazywać konkretne czynności faktyczne, mające na celu doprowadzenie użytkowania obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie na inwestora obowiązku dostarczenia określonych dokumentów powinno odbywać się na podstawie art. 81c Prawa budowlanego w drodze postanowienia. Po przedstawieniu przez inwestora dokumentacji, organ powinien traktować ją jako element postępowania dowodowego i w oparciu o nią zająć wiążące stanowisko w decyzji, co do prawnych możliwości utrzymania wykonanych robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku. Jeżeli organ nadzoru budowlanego w następstwie oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora uzna, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien po prostu umorzyć swoje postępowanie. Rzeczą bowiem organu administracji architektoniczno-budowlanej a nie nadzoru budowlanego jest wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego z 1994 r.). W nawiązaniu do zarzutów skarżących dotyczących naruszenia ich granicy podnieść należy, że zgodnie z ustaleniami postępowania administracyjnego budynek został wybudowany przy granicy we wskazanym w projekcie miejscu. Sprawa ewentualnego przebiegu granic nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego i może być rozstrzygana w postępowaniu cywilnym przez sady powszechne. W niniejszej sprawie Sąd orzekł jak w sentencji w trybie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Zdaniem Sądu wszechstronne zbadanie i rozważenie okoliczności sprawy oraz prawidłowe zastosowanie przepisów prawa mogło doprowadzić do jej załatwienia w inny sposób.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło