IV SA 2014/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art.37 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.) nakazał T. K. rozbiórkę dwóch zbiorników na ścieki (szamb) zrealizowanych w odległości 160 cm od granicy działki sąsiada, na terenie nieruchomości zabudowanej we wsi D. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż przedmiotowe dwa zbiorniki wybudowane zostały w 1989 roku w odległości 160 cm od granicy z działką sąsiada, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zbiorniki usytuowane zostały niezgodnie z przepisami §23 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.). Powyższe okoliczności zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego uzasadniają wydanie nakazu rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła T. K. podnosząc zarzut, iż całą nieruchomość wraz z mediami (w tym szambo) przejęła po matce w 1994 roku. Z protokołu wizji lokalnych przeprowadzonych w dniach 09 stycznia 2001 roku i 10 stycznia 2002 roku wynika, że szamba te nie stanowią zagrożenia ekologicznego. Szamba są murowane, posiadają betonowe dna oraz betonowe przykrywy. Nadto stwierdziła, iż posiada umowę na wywóz nieczystości stałych i płynnych. Obok zbiorników rosną krzewy i wybudowany jest płot z płyty betonowej w wysokości 150 cm. Działka ma 14 m szerokości i nie ma na niej miejsca, gdzie można by przenieść szambo. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2002 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Nadto stwierdził, że wybudowane szambo narusza także odległości od granicy sąsiedniej działki wynikające z aktualnie obowiązujących przepisów. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła T. K. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto podniosła, że organ II instancji winien rozpoznać sprawę w oparciu o prawo budowlane z 1974 roku i przepisy wykonawcze. Zgodnie z §44 pkt.4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku (Dz. U Nr 8 poz.48 z późn. zm.) budowa szamba na terenie siedliska nie wymagała pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącej co prawda odległość szamba od granicy wynosi 1,8 m, ale w dacie budowy nie było wymogu wytyczenia geodezyjnego obiektu budowlanego, a przebieg granicy był przyjęty zgodnie z ustaleniami z poprzednimi sąsiadami. Nadto zdaniem skarżącej sąsiad nabył swoją działkę z wszystkimi obciążeniami. Poprzedni właściciel zgadzał się na istnienie szamba w odległości 1,8 m od granicy. W ocenie skarżącej zarówno kpa jak i kodeks cywilny nie dopuszczają by po upływie tak długiego okresu czasu jaki upłynął od poznania przez sąsiada faktów można było wszczynać postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu wydana została z naruszeniem art.37 ust.l pkt.l i 2 i ust.2 ustawy z dnia 24 października 1974 oku Prawo budowlane (Dz. U Nr 38 poz. 229 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji organu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że podstawą wydania nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art.37 ust.l był fakt zbudowania przez T. K. dwóch zbiorników na nieczystości niezgodnie z przepisami. Pogląd Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zdaniem Sądu uznać należy za błędny. Okoliczność, iż inwestycja została zrealizowana niezgodnie z przepisami sama w sobie nie może być podstawą do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o wyżej wymieniony przepis. Zgodnie z treścią art.37 ust.l pkt.l i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 oku Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń jeśli właściwy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: • znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub, • powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałaby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z kolei zgodnie z treścią art.37 ust.2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane właściwy organ administracji może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust.l. Organ administracji publicznej rozstrzygając kwestię rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 oku Prawo budowlane winien w pierwszej kolejności ustalić, czy zbiorniki na nieczystości zbudowane przez T. K. znajdują się na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie realizacji zbiorników nie był przeznaczony pod tego typu zabudowę. Dopiero stwierdzenie, że na terenie tym nie wolno było budować tego rodzaju zbiorników uprawnia organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej ich rozbiórkę. Jeśli plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie budowy zbiorników pozwalał na realizację tego typu inwestycji to konieczne jest jeszcze sprawdzenie czy wybudowane niezgodnie z przepisami prawa zbiorniki powodują niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wydanie nakazu rozbiórki będzie możliwe wówczas, gdy zbiorniki na nieczystości wybudowane przez skarżącą będą powodowały opisane powyżej skutki. Jeśli wymienione przesłanki wydania nakazu rozbiórki nie zachodzą można wówczas rozważyć możliwość wydania takiej decyzji w oparciu o przepis art.37 ust.2 ustawy z dnia 24 października 1974 oku Prawo budowlane tj. z powodu innych ważnych przyczyn. Organ nadzoru budowlanego winien jednak szczegółowo uzasadnić jakie to ważne przyczyny przemawiają za rozbiórką mimo tego, że zbiorniki na nieczystości nie naruszają warunków określonych w art. 37 ust.l pkt.l wymienionej ustawy. Z przepisu art.37 ustawy z dnia 24 października 1974 oku Prawo budowlane (Dz. U Nr 38 poz. 229 ze zm.) wynika, że organy administracji najpierw powinny rozważyć, czy istnieje możliwość legalizacji obiektu zaś nakaz jego rozbiórki może być wydany dopiero po wykluczeniu tej możliwości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego przed wydaniem nakazu rozbiórki winny rozważyć czy istnieje możliwość ich legalizacji. Nie można zgodzić się natomiast z poglądem skarżącej, iż budowa szamba nie wymagała pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią §44 ust. 1 pkt.4 b rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roKu w sprawie nadzoru urbanistyczno budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz.48 ze zm.) pozwolenia nadbudowę wymagało wykonanie inwestycji budowlanych mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich. Zbiornik na nieczystości do takich inwestycji niewątpliwie należy. Również okoliczność, iż nie było wymogu geodezyjnego wytyczenia obiektu nie może być usprawiedliwieniem dla wykonania zbiorników w sposób niezgodny z przepisami. Granica między działką skarżącej, a działką sąsiednią była i jest ustalona. Ustalenie właściwej odległości od granicy działki nie jest czynnością na tyle skomplikowaną by konieczne było do tego geodezyjne wytyczenie położenia zbiorników na nieczystości. Wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej nie jest uzależnione od woli sąsiada skarżącej. Informacje osób trzecich mogą być tylko impulsem do działania organów nadzoru budowlanego. Po wszczęciu postępowania toczy się ono niezależnie od woli osoby dostarczającej informację. Zgoda osób trzecich na istnienie samowolnie zrealizowanych obiektów również nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane nie zawierają przepisu, który określałby termin, w którym dopuszczalne byłoby wszczęcie postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej. Przepisy kodeksu cywilnego nie mają zastosowania do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.la, art.135 i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.