IV SA 2017/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-19

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedstawienia dokumentacji technicznej (np. inwentaryzacji, ekspertyzy) w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, czy też powinien to uczynić w drodze postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązku przedstawienia dokumentacji technicznej (takiej jak inwentaryzacja, opinia czy ekspertyza) w drodze decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Tego typu dokumenty służą rozszerzeniu materiału dowodowego i powinny być żądane w drodze postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczy nakładania obowiązku wykonania konkretnych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, a nie przedstawienia dokumentów odzwierciedlających stan faktyczny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie budynku masarni bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania i przedstawienia dokumentacji technicznej (inwentaryzacji, projektu, opinii, oceny technicznej, ekspertyzy). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, z tym że zmienił termin wykonania. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące m.in. uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę oraz niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie (WSA, Krystyna Tomaszewska, Bożena – Więch Baranowska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia określonej dokumentacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 roku. II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...]z dnia [...] grudnia 2002 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na M. K. obowiązek wykonania i przedstawienia organowi w terminie do 30 kwietnia 2003 r. inwentaryzację wykonanych robót budowlanych (wraz z projektem technologicznym) z niezbędnymi opiniami i uzgodnieniami, ocenę techniczną wykonanych robót i ekspertyzę potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania, w celu doprowadzenia wykonanej, na działce nr [...] położonej w [...], rozbudowy budynku zakładu masarskiego do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczęte zostało na wniosek W. D. właściciela sąsiedniej nieruchomości. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2002 r. ustalono, że na działce nr [...]położonej przy [...]w [...] M. K. wybudował od strony wschodniej istniejącego budynku masarni – pomieszczenie o wymiarach 8,80m x 7,90m, o podstawowej konstrukcji drewnianej (słupy nośne i więźba dachowa), ze ścianami wypełnionymi płytami warstwowymi, z dachem jednospadowym na własną posesję, pokrytym blachą trapezową. Ustalono, że dobudowa została wykonana w 2002 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, co winno skutkować nakazem przymusowej rozbiórki. Jednakże organ uznał, że w niniejszej sytuacji dobudowana część budynku została dokonana po jego częściowej rozbiórce i jest trwale związana z budynkiem w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego i wobec tego przyjął, że w przypadku niniejszych robót winien być zastosowany art. 51 Prawa budowlanego. Od tej decyzji odwołał się W. D.. W odwołaniu podniósł, że rozbudowa masarni była dokonana już po uchyleniu decyzji – pozwolenia na budowę masarni z dnia [...].08.1989 r. decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...].04.1999 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...]z dnia [...].07.1999 r., jako niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]kwietnia 2003 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego w niej terminu, jednocześnie nakazał zobowiązanemu wykonanie decyzji w przeciągu trzech miesięcy od daty jej doręczenia, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po dokonaniu prawidłowych ustaleń organ I instancji słusznie rozpatrzył sprawę, stosując art. 51 ustawy Prawo budowlane. Odnośnie zarzutów skarżącego organ podniósł, że przedmiotem postępowania administracyjnego objętego zaskarżoną decyzją jest rozbudowa budynku masarni, przyznając, że decyzja pozwolenia na budowę masarni została uchylona i postępowanie umorzone. Organ uznał, że ten fakt nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Organ podał również, że zarzut niezgodności rozbudowy z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest zasadny, gdyż na terenie działki [...] dopuszczalna jest lokalizacja obiektów gospodarczych o charakterze produkcyjnym, pod warunkiem, że uciążliwość ich nie będzie obniżać warunków zamieszkania na terenach poza granicami lokalizacji, a w niniejszej sprawie wypowiedział się Powiatowy Inspektor Weterynarii w [...] twierdząc, ze dl maksymalnego odizolowania procesu technologicznego i gotowego produktu od środowiska zewnętrznego, zalecana jest rozbudowa masarni o zrealizowane pomieszczenie na wyroby gotowe, ekspedycję i myjnię pojemników. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył W. D. i domagał się jej uchylenia. W skardze podniósł, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji dotyczącej dobudowanego pomieszczenia organ nie wziął pod uwagę faktu, ze została uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę budynku masarni oraz że złożył odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku masarni. Skarżący podniósł również, że organ nie wykazał, iż dobudowana część budynku powstała po częściowej rozbiórce wcześniej istniejącego budynku, w końcu, że organ nie dokonał właściwych ustaleń odnośnie wpływu działalności, jaką prowadzi inwestor, na warunki zamieszkania na terenach poza granicami lokalizacji, a obowiązek dokonania takich ustaleń przewiduje plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w przypadku lokalizacji inwestycji o charakterze produkcyjnym na terenie stref o dominacji funkcji mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest częściowo zasadna. W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa, a zgodnie z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, że inwestor dobudował pomieszczenie do istniejącego budynku masarni bez pozwolenia na budowę. Organ nie ustalił, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego i nie wskazał powodów z jakich uznał za zasadne zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, który stanowi jedynie w wyjątkowych sytuacjach odstępstwo od reguły zawartej w przepisie art. 48 Prawa budowlanego w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego (art. 29 prawa budowlanego) pozwolenia na budowę. Nadto organ nie dokonał żadnych ustaleń odnośnie wpływu działalności, jaką prowadzi inwestor na warunki zamieszkania na terenach poza granicami lokalizacji, a obowiązek takich ustaleń w przypadku lokalizacji w strefie o dominacji funkcji mieszkaniowej wynika z planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając z możliwości, jakie stwarza dla Sądu powyższy przepis, należy podnieść, że w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego zastosowały niewłaściwy przepis Prawa budowlanego, nakładając obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, czym naruszyły przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nałożenie na inwestora obowiązku dostarczenia określonych dokumentów (opinii, dokumentacji technicznej i itp.) powinno się odbywać na podstawie art. 81c ust. 2 i ust. 4 Prawa budowlanego w drodze postanowienia, które zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 123 kpa ma charakter dowodowy. Żądanie przedstawienia określonych dokumentów ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego i dopiero w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy organ może podjąć rozstrzygniecie merytoryczne, co do istoty sprawy w formie decyzji, co wynika z art. 104 kpa. Poza tym, należy zwrócić uwagę, iż w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu. Bowiem tego typu dokumenty, jak inwentaryzacja powykonawcza, opinia czy ekspertyza techniczna są odzwierciedleniami istniejącego stanu faktycznego 0 niezgodnego z prawem i samo przedstawienie tych dokumentów nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi np. zmiana konstrukcji dachu, zamurowanie okna itp. Wykonanie tego typu obowiązków może spowodować doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie organ nałożył obowiązek dostarczenia dokumentacji niezbędnej dla rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i tym samym wyłączył możliwość rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w oparciu o ten przepis, tj. możliwość nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wobec stwierdzonych wyżej uchybień Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponadto, na podstawie art. 156 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt- cie II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło