IV SA 2025/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skarg B. i B. Ż. i M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu skargi oddala. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa po rozpatrzeniu wniosku E. K. z dnia 20 lutego 2003 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej i rozbudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] – odmówił udzielania pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] W uzasadnieniu podał, że do Prezydenta Miasta [...] wpłynęła skarga z dnia 25 lutego 2003 r. B. i B. Ż. i M.S. w przedmiocie wstrzymania decyzji na użytkowanie obiektu, gdyż ściana szczytowa budynku stoi na ich gruncie. Skarżący załączyli opinię uzupełniającą biegłego sądowego z dnia 26 maja 2001 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. K., H.S. i W.S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 59 ust. 1 pkt w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 2003 r. Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie i udzielił E. K., H. S. i W. S. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał E. K., H. S. i W. S. wykonanie inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego w części objętej nadbudową i rozbudową wraz z oceną techniczną budynku oraz mapy geodezyjnej działki z aktualną inwentaryzacją i jej opisem w terminie do dnia 28 lutego 2003 r. w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Po wykonaniu nakazanych czynności określonych przez organ nadzoru budowlanego i po spełnieniu dyspozycji zawartych w art. 57 oraz art. 59 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno – budowlanej winien wydać pozwolenie na użytkowanie. W niniejszej sprawie inwestor spełnił wymagane prawem obowiązki tj. dostarczył inwentaryzację budowlaną rozbudowanej i nadbudowanej części budynku mieszkalnego wraz z oceną techniczną budynku, mapę geodezyjną działki z aktualną inwentaryzacją i jej opisem oraz protokoły badań i sprawdzeń. Organ administracji architektoniczno – budowlanej sporządził w dniu 28 lutego 2003 r. protokół stwierdzając na miejscu budowy o stanie wykonanego obiektu. Inwestor przedłożył również zapis realizacji inwestycji. Dlatego też organ I instancji nie mógł na podstawie art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego opierając rozstrzygniecie tylko i wyłącznie na kwestii dotyczącej naruszenia przez inwestora własności gruntu, gdyż spory takie rozstrzygane są przed sądem powszechnym w drodze cywilnej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli B. i B.Ż. oraz M. S. Zaskarżonej decyzji zarzucili obrazę prawa procesowego – art. 77 § 1, art. 77 § 4 kpa poprzez pominięcie istotnych dowodów w sprawie, a zwłaszcza faktów znanych organowi administracji z urzędu oraz obrazę prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię. W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podali, że inwestorzy prowadzili prace przy rozbudowie i nadbudowie budynku na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1994 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i dobudowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. stwierdził nieważność tej decyzji. Zatem wydając pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę Wojewoda [...] usankcjonował samowolę budowlaną. Zdaniem skarżących osoby ubiegające się o zezwolenie na użytkowanie budynku nie doprowadziły robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdyż prowadziły budowę na podstawie zezwolenia, którego nieważność została ostatecznie stwierdzona, a ponadto nie wykazały się prawem własności (lub innym prawem do dysponowania) gruntu, na którym budynek został wzniesiony. W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa. Orzekając o zgodności tego aktu z prawem Sąd nie mógł kierować się zasadami słuszności, czy też innymi pozaprawnymi względami. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż E. K., H.S. i W. S. prowadzili prace przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1994 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, polegającą na dobudowie części mieszkalnej w poziomie I piętra, zmianie konstrukcji dachu na działce nr ewid. [...] w [...] przy ul. [...]. Bezspornym jest również to, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. stwierdził nieważność w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1994 r., eliminując tym samym tą decyzję z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga to, iż utrata mocy prawnej decyzji o pozwoleniu na budowę ma ten skutek, że robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie można oceniać jako samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Legalizacja takich robót budowlanych jest zaś możliwa w sytuacji, gdy doprowadzi to do powstania obiektu zgodnego z prawem. Oznacza to, że na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymogami prawa budowlanego, a jeśli nie to nakazać w decyzji dokonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z przepisami prawa. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że sprawa nieważności wydanego pozwolenia i zatwierdzenia projektu była przedmiotem oceny przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd ten wyrokiem z dnia 6 października 2003 r. o sygnaturze IV SA 3825 –3827/02 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności tegoż pozwolenia. W tej sytuacji trudno więc uznać zarzuty skargi, jakoby zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. "Wojewoda [...] usankcjonował samowolę budowlaną". Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wskazać trzeba, iż procedura z art. 50 – 51 Prawa budowlanego z 1994 r. ma na celu osiągnięcie stanu zgodności wykonanych robót z prawem w tym z pozwoleniem budowlanym. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż organ nadzoru, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał E. K., H. S. i W. S. wykonanie inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego w części objętej nadbudową i rozbudową wraz z oceną techniczną budynku oraz mapy geodezyjnej działki z aktualną inwentaryzacją i jej opisem w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzić trzeba, iż z akt sprawy wynika również, że inwestor wykonał nakazane czynności określone przez organ nadzoru budowlanego i spełnił dyspozycje zawarte w art. 57 oraz art. 59 ustawy Prawo budowlane. Inwestor dostarczył inwentaryzację budowlaną rozbudowanej i nadbudowanej części budynku mieszkalnego wraz z oceną techniczną budynku, mapę geodezyjną działki z aktualną inwentaryzacją i jej opisem oraz protokoły badań i sprawdzeń. Ponadto organ architektoniczno – budowlany sporządził w dniu 28 lutego 2003 r. protokół stwierdzający na miejscu budowy o stanie wykonanego obiektu. Inwestor przedłożył również zapis realizacji inwestycji. W tym stanie rzeczy zgodzić się więc trzeba z argumentacją organu II instancji, iż organ architektoniczno – budowlany I instancji nie miał podstaw do orzeczenia na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie w/w rozbudowy i nadbudowy obiektu budowlanego. Organ odwoławczy słusznie wskazał, iż nie mógł tym bardziej tego uczynić opierając swe rozstrzygniecie tylko i wyłącznie na kwestii dotyczącej naruszenia przez inwestora własności gruntu, gdyż spory takie rozstrzygane są przed sądem powszechnym, na drodze cywilnej. Zdaniem Sądu art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w sposób wyraźny i jednoznaczny określa podstawy odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie. Stosownie do tego przepisu właściwy organ ma obowiązek odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie jedynie w tych przypadkach, w których nie zostały uwzględnione przez inwestora jego obowiązki określone w ust. 1 tego przepisu oraz w art. 57 ust. 1 –4 ustawy Prawo budowlane, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż organ odwoławczy zasadnie wskazał, że prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor wykazuje się wówczas, gdy ubiega się o pozwolenie na budowę. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają takiego wymogu w chwili występowania z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Zatem rozciąganie tego obowiązku na etapie uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie byłoby niezgodne z prawem. Organ odwoławczy - stosownie do brzmienia art. 138 kpa -rozpatrując przedmiotową sprawę i będąc zgodnie z art. 140 kpa tak samo, jak organ I instancji związany m.in. przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. nie ograniczył się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz ponownie sprawę rozstrzygnął tzn. orzekł o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.