IV SA 2061/02

WyrokWSA w Warszawie2004-07-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia NSA Anna Żak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd, ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu realizowanego na sąsiednim gruncie, a jeśli tak, czy poszczególni członkowie wspólnoty mogą samodzielnie wszczynać takie postępowanie, wykazując własny, indywidualny interes prawny?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie zbadał prawidłowo statusu stron postępowania. Wspólnota mieszkaniowa ma przymiot strony w sprawie o pozwolenie na budowę obiektu na sąsiednim gruncie, a nie poszczególni jej członkowie, chyba że wykażą oni własny, indywidualny interes prawny uzasadniający wszczęcie postępowania nieważnościowego.
Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami lokalu mieszkalnego na sąsiedniej nieruchomości, domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja o pozwoleniu na budowę spełnia wymogi prawa. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając m.in. naruszenie przepisów odległościowych i brak zgody na włączenie budynku w nową strukturę. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Anna Żak, WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i L.[ na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. i L. B. kwotę 300,00 (trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV S.A. 2061/02 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].10.2001r nr [...] po rozpoznaniu wniosku M. B. i L. B. o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Prezydenta [...] z dnia [...].01.1998r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej t. S.A [...] pozwolenia na budowę budynku C. przy ul. [...] w W. na terenie nieruchomości oznaczonej jako działki ew. nr [...] i [...] odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że małż. B. są właścicielami lokalu mieszkalnego w budynku zakładowym T S.A. [...] położonym przy ul. [...], który bezpośrednio przylega do działki, na której trwa budowa przedmiotowego obiektu. Budynek ten jest zarządzany przez Zakład [...] T[...] S.A. Skarżący podnoszą, że realizacja budynku o wys.120 m spowoduje naruszenie warunków naświetlenia lokali w budynku znajdującym się na sąsiedniej działce. Z analizy nasłonecznienia opracowanej przez projektanta i projektu budowlanego wynika, że projektowany budynek nie pogorszy warunków sąsiedniej zabudowy mieszkalnej. Zapewnione jest nasłonecznienie tych budynków zgodne z przepisami prawa budowlanego. Niezasadny jest także zarzut niezachowania odległości budynku biurowego od granic sąsiedniej nieruchomości przy ul [...], ponieważ budynek mieszkalny przy ul. [...] zostanie włączony w nowo projektowaną strukturę i będzie stanowił po modernizacji jedną całość architektoniczno-budowlaną. Ponadto postanowieniem z dnia [...].01.1999r. Prezydent [...] po uzyskaniu upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyraził zgodę na odstępstwa w przedmiocie odległości od sąsiedniej zabudowy. Przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę spełnia wszystkie wymogi przewidziane przepisami prawa budowlanego - została wydana w terminie ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Odwołanie od tej decyzji wnieśli małż. B. zarzucając mi.in. iż jako właściciele odrębnej własności lokalu na sąsiedniej nieruchomości podobnie jak i inni właściciele lokali mieszkalnych nie byli pytani czy wyrażają zgodę na włączenie budynku w nowo projektowaną strukturę. Ponadto naruszone zostały przepisy odległościowe, ponieważ w odległości o.5 m od budynku przy ul. [...] ponad powierzchnie gruntu realizowana jest część podziemnego garażu. Od tej strony jest wyjście ewakuacyjne z budynku a tak wykonana część garażu uniemożliwia dojazd do budynku wozom straży pożarnej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpatrzenia tego odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. wydaną w oparciu o art.138 par.l pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazał, ze inwestor występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę spełnił wszystkie wymogi ustalone przez ustawę Prawo budowlane z 1994r. oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Mianowicie przedłożył kompletny projekt budowlany, dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ostateczną decyzje ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymagane uzgodnienia i opinie właściwych organów. Odnośnie odległości przedmiotowego budynku w stosunku do istniejących w bezpośrednim sąsiedztwie inwestor uzyskał zgodę organu I instancji działającego z upoważnienia MSWiA zezwalające na odstępstwo od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Fakt nie brania udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania, a nie podstawę do 1 stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych względów organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...].01.1998r. nie jest dotknięta wadą nieważności o jakich mowa w art.156 par.l kpa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, M.i L. B. wnieśli ojej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucili, że odstępstwo od warunków odległościowych dotyczy wyłącznie odległości od istniejącego pawilonu handlowo-usługowego a nie budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Pawilon handlowo-usługowy i budynek mieszkalny przy ul. [...] znajdują się po przeciwnej stronie realizowanego obiektu budowlanego, zatem decyzja o pozwoleniu na budowę naruszająca wymogi odległościowe od budynku mieszkalnego przy ul [...] została wydana bez pozwolenia na odstępstwo, co oznacza że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie Podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, ponieważ została wydana z naruszeniem art.7 i 77 par.l kpa.i art.107 par.l i 3 kpa Zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym wszczętym na wniosek skarżących z dnia 23 lutego 1999r. Postępowanie nadzorcze w trybie art. 156 kpa może być, zgodnie z art. 157 § 2 kpa, wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Nie odnosząc się do zarzutów podanych w skardze, podnieść należy, że niezależnie z czyjej inicjatywy postępowanie takie zostało wszczęte podstawowe znaczenie ma określenie stron tego postępowania, bowiem może być ono zakończone wydaniem decyzji jeżeli wiadomo, kto jest stroną w rozumieniu art.28 kpa. W wypadku postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczynanego na żądanie strony ma to dodatkowe znaczenie, gdyż powstaje kwestia oceny czy osoba żądająca wszczęcia takiego postępowania jest stroną legitymowaną do wystąpienia z takim żądaniem. Z akt sprawy wynika, że małż. B. są na prawach wspólności ustawowej współwłaścicielami lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym położonym na nieruchomości przy ul [...] w W. wraz ze stosownym z udziałem w prawie użytkowania wieczystego terenu, na którym znajduje się ten budynek / odpis z księgi wieczystej [...]/. Ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów wynika, że nieruchomość przy ul.[...]oznaczona jest w ewidencji gruntów jako działka nr.[...] oraz to, że także inne podmioty mają w budynku na tej nieruchomości ustanowioną odrębną własność lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w prawie wieczystego użytkowania działki nr [...]. W tych okolicznościach i co wynika z akt sprawy, skarżący są członkami wspólnoty mieszkaniowej tej nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903), ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 i 29 k.p.a. w sprawie o pozwolenie na budowę obiektu budowlanego realizowanego na sąsiednim gruncie a nie poszczególni jej członkowie. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 cyt. ustawy o własności lokali sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz. W związku z tym organ odwoławczy był zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy skarżący będący członkami wspólnoty mieszkaniowej, którą reprezentuje na zewnątrz zarząd, mają przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Organ odwoławczy w tym kierunku nie poczynił żadnych ustaleń. Nie można oczywiście wykluczyć działania członków wspólnoty mieszkaniowej na zewnątrz w obronie własnych praw mieszkaniowych, jeśli doszło do naruszenia ich własnego, indywidualnego interesu prawnego. Jednak organ odwoławczy nie poczynił żadnych rozważań, z których wynikałoby, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia własnego prawa skarżących, co dawałoby im legitymację do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Organ musi zatem ocenić czy zarzuty podnoszone przez skarżących są zarzutami przysługującymi Wspólnocie Mieszkaniowej czy też przysługują skarżącym jako członkom wspólnoty, którzy wykazali swój własny interes prawny uzasadniający prowadzenie niniejszego postępowania nieważnościowego. Tylko wtedy gdy członek Wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota. Przypomnieć należy, że wszczęcie, prowadzenie i wydanie decyzji merytorycznej w trybie nadzorczym, na wniosek podmiotu nie będącego stroną, stanowi rażące naruszenie zasady stabilności decyzji administracyjnych. Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku że organ nie rozpatrzył istotnych dla załatwienia sprawy okoliczności, co stanowi naruszenie przepisów art.7, art.77 par.l i art.107 par.l i 3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tym wypadku zbędne jest odnoszenie się przez Sąd do oceny, czy i w jakim zakresie kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą nieważności, W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art.145 par.l pkt.l c, art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz. 1153/ orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło