IV SA 2082/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji 4 okien w budynku mieszkalnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. i H. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nakazującej H. i H. Popis likwidację 4 okien w budynku mieszkalnym wybudowanym na działce przy ul. [...] we wsi [...] gm. [...], - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji ustalił, iż H. i H. P. w latach 1973-1982 bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudowali na swojej działce budynek mieszkalny usytuowany w granicy z sąsiednią działką. W ścianie budynku postawionej w granicy znajdują się cztery okna, co jest sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. W związku z tym nakazano inwestorom na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. likwidację 4 okien znajdujących się w ścianie szczytowej. W ocenie organu odwoławczego, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jest prawidłowa, oparta została o właściwą podstawę prawną i nie ma podstaw do jej uchylenia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji wniósł H. B., domagając się jej uchylenia i wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, stojącego w granicy z jego działką. Zarzucił organowi naruszenie art. 7 kpa przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie określenie stanu technicznego budynku. Wskazał, że budynek sąsiadów jest w bardzo złym stanie technicznym, co grozi katastrofą budowlaną, której skutki doznaje on i jego rodzina. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, oceniając jej zgodność z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę ze względu na inne uchybienia niż podniesione przez stronę skarżącą. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i 77 kpa. Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązkiem organu wynikającym z tego przepisu, w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek, jest dokładne ustalenie treści oraz zakresu wniosku strony, kierowanego do organu administracji. Treść tego żądania wyznacza bowiem rodzaj sprawy, będącej przedmiotem postępowania oraz stosowne przepisy prawa materialnego lub procesowego, które mają znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego wszczął na wniosek H. B. postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej na działce przy ul. [...] we wsi [...] gm. [...]. W dniu [...].01.2003 r. przeprowadzono wizję w czasie której inwestorzy przyznali, iż budynek wznieśli bez uzyskania pozwolenia na budowę w latach 1973-1982. Ustalono nadto, że budynek posadowiony jest w granicy z działką sąsiada a w ścianie szczytowej znajdują się cztery okna. W związku z tymi ustaleniami organ nie mógł prowadzić postępowania tylko w stosunku do okien w ścianie szczytowej budynku i tylko w tym zakresie wydać decyzję. Organ powinien ocenić legalność całego obiektu budowlanego. Jako podstawę prawną swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r., który daje organowi możliwość orzeczenia przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 tego artykułu. Orzekając na tej podstawie likwidacje czterech okien znajdujących się w ścianie szczytowej budynku organ bezzasadnie przyjął, iż przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Obowiązkiem organu po bezspornym stwierdzeniu, iż obiekt został wybudowany w latach 1973-1982 było ustalenie czy wybudowany został na terenie przeznaczonym na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Takimi przepisami w odniesieniu do konkretnych terenów są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a także ustalenie czy nie stwarza on niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ustalając, iż zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. organ powinien wydać decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie wydane decyzje mają de facto na celu doprowadzenie budynku inwestorów do stanu zgodnego z prawem, co wynika z ich uzasadnienia, mimo błędnie wskazanej podstawy prawnej. Nie zostały one jednak poprzedzone przeprowadzeniem postępowania administracyjnego, które wykazałoby, w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego. Powyższe uchybienia dają podstawę do uznania, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i bez pełnej prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.