IV SA 2083/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) Sędziowie NSA Bogusława Moraczewski asesor WSA Mariola Kowalska Protokolant Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Robót [...] S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2002 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Przedsiębiorstwa Robót [...] S.A. 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. i R. małż. P., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. "odmawiającej stwierdzenia nieważności i orzekającej o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. – zatwierdzającej projekt budowlany rozbudowy sieci magistralnej i pozwalającej [...] Przedsiębiorstwu Robót [...] S.A. w W. na przebudowę sieci w liniach rozgraniczających ulic: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]– uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. W pisemnych motywach decyzji stwierdził, co następuje; Z dołączonych do akt dokumentów wynika, że roboty budowlane prowadzone były bez pozwolenia na budowę i to już od 2 grudnia 1996 r. O powyższym powiadomili Burmistrza Gminy [...] małż. P. w dniu 9 grudnia 1996 r. Decyzja pozwalająca na budowę wydana została w dniu [...] grudnia 1996 r. W aktach sprawy brak jest wniosku o pozwolenie na budowę oraz dowodów doręczenia stronom różnych pism w toku postępowania. Decyzja pozwalająca na budowę została wydana mimo, że inwestor w tym dniu nie dysponował prawem do wykorzystania nieruchomości nr ew. [...] należącej do małż. P., na cele budowlane. Został zatem naruszony przepis art. 33 Prawa budowlanego. Zgodę na dysponowanie w/w gruntem na cele budowlane właściciele wyrazili dopiero w dniu 17 grudnia 1996 r. Stanowi to rażące naruszenie w/w przepisu Prawa budowlanego. Mimo, że budowa została zrealizowana nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Istnieją bowiem prawne i faktyczne możliwości przywrócenia stanu poprzedniego. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiło [...] Przedsiębiorstwo Robót [...] S.A.. Domagając się uchylenia w/w decyzji podniosło, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 kpa. Przede wszystkim organ nadzoru stwierdził nieważność całej decyzji pozwalającej na budowę, podczas gdy inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania gruntem tylko w stosunku do jednej z [...] nieruchomości, na których prowadzono roboty budowlane. W takiej sytuacji co najwyżej należało tylko stwierdzić nieważność decyzji w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. Zakwestionował też, że naruszenie przepisów art. 33 Prawa budowlanego miało rażący charakter. Okoliczności sprawy nie dają podstaw do tego rodzaju stwierdzenia. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na to, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zatem obowiązkiem organu stwierdzającym nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wykazanie nie tylko tego, że został naruszony przepis prawa, ale również dlaczego naruszenie tego przepisu ocenił jako rażące. Zaskarżona decyzja nie spełnia w/w wymagań. Stwierdzając nieważność kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji, pozwalającej na przebudowę sieci telefonicznej organ nadzoru jako przyczynę wskazał rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. przepis ten stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto wykazał się prawem do dysponowania gruntem. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż w/w przepis został naruszony. Zauważyć jednak należy, że wadliwą była tylko część decyzji odnosząca się do działki, której właścicielami są małżonkowie P. Zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego nie dotyczył natomiast pozostałej części decyzji pozwalającej na przeprowadzenie inwestycji na pozostałych działkach. Stąd też podzielić należy stanowisko wyrażone w skardze, że w niniejszej sprawie można było stwierdzić nieważność kontrolowanej decyzji jedynie w tej części, która dotknięta byłaby wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wzruszenie decyzji administracyjnej w trybie stwierdzenia nieważności ograniczać się bowiem winno wyłącznie do tych jej części, które z uwagi na ich niezgodność z prawem, z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie mogą pozostawać w obrocie prawnym. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że z pisemnych motywów decyzji nie wynika, dlaczego organ nadzoru uznał naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego za rażące. O rażącym naruszeniu prawa nie decyduje ani oczywistość jego naruszenia, ani charakter przepisu jaki został naruszony. Nie może być ono wyłącznie identyfikowane z naruszeniem podstawy prawnej decyzji. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy zostały spełnione jednocześnie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz zaistniałe na skutek tego naruszenia negatywne skutki społeczno-gospodarcze (E. Smoktunowicz, P. Kijewski, J. Mieszkowski, Postępowanie administracyjne, s. 559-560). Ponadto o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 20.06.1995 r., III ARN 22/95). Lakoniczne i pozbawione jakiejkolwiek argumentacji faktycznej i prawnej uzasadnienie zaskarżonej decyzji powoduje, że nie sposób uznać, iż w niniejszej sprawie naruszenie wskazanego przez organy przepisu miało rażący charakter. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że aktualnie zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2kpa, wobec czego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł, jak w sentencji.