IV SA 2083/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA - B.Gorczycka-Muszyńska Sędziowie NSA - O.Wierzbicka - Z.Niewiadomski (spr) Protokolant - K.Sikora po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów S. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, wstrzymując jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku; 2) zasądza od Rady Miejskiej w K. na rzecz "P." Sp. z o.o. w Warszawie kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 30 sierpnia 2002 r. Spółka z o.o. - "P." w W. wniosła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów S., podnosząc, iż ustalenia kwestionowanego projektu planu naruszają jej prawo własności, a to w związku z przeznaczeniem obszaru, na którym położone są działki Spółki pod budownictwo wyłącznie jednorodzinne i to bez zdefiniowania tego rodzaju budownictwa, a nie ogólnie pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zabudowy wielorodzinnej np. apartamentowej. Nadto Spółka zakwestionowała ustalenia projektu planu zobowiązujące do zachowania co najmniej 70% powierzchni czynnej biologicznie przy jednoczesnym ustanowieniu zakazu lokalizowania więcej niż jednego budynku na działce, nawet tak dużej jak działka skarżącej (7.349 m2). Uchwałą [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Rada Miejska w K. odrzuciła zarzut spółki kwestionujący ustalenia projektu planu o dopuszczalności zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wyłącznie wolnostojącej oraz wykluczenia możliwości innej zabudowy. W uzasadnieniu Rada powołała się na potrzebę ochrony wartości kulturowych, krajobrazowych i przyrodniczych gminy uzdrowiskowej, a także warunki obsługi komunikacyjnej terenu S. Jeżeli zaś chodzi o brak w planie definicji zabudowy jednorodzinnej, to Rada stanęła na stanowisku, że projekt planu w żadnej mierze nie zawęża pojęcia tej zabudowy jakie zostało przyjęte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę Rady Miejskiej w K. wniosła Spółka z o.o. "P.", reprezentowana przez radcę prawnego K. K. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, pełnomocnik skarżącej zarzucił Radzie Gminy K. naruszenie prawa własności poprzez brak możliwości zagospodarowania nieruchomości należących do Spółki w sposób umożliwiający ich gospodarcze wykorzystanie (budownictwo tylko jednorodzinne na działkach o powierzchni minimum 1500 m2). W związku z brakiem przekonywującego - w ocenie skarżącej - uzasadnienia do podjętych ustaleń, skarżąca Spółka zarzuciła Radzie nadużycie władztwa planistycznego. Tym bardziej - konkluduje strona skarżąca - że na posiedzeniu Rady zostały przedstawione gotowe projekty uchwał, niemożliwym czyniąc ich zmianę. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska K. wniosła o oddalenie skargi z uzasadnieniem merytorycznie jak w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej do NSA w związku z reformą sądownictwa administracyjnego (zob. art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 w związku z art. 3 § 7 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zważył, co następuje. Celem zarzutu regulowanego art. 24, mające zastosowanie w sprawie, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) była ochrona interesu indywidualnego obywateli (jednostek) w procesie planowania przestrzennego. To zaś oznacza, że rada gminy, rozpatrując zarzuty zgłoszone do projektu planu, nie mogła skutecznie powoływać się na interes ogólny (grupowy) jako podstawowe, a tym bardziej jedyne, kryterium zasadności podejmowanych rozstrzygnięć planistycznych. Przy rozpatrzeniu zarzutów optyka patrzenia na proponowane rozwiązania powinna być wręcz odwrotna: czy w związku z realizacją choćby najsłuszniejszych celów społecznych nie został naruszony interes prawny jednostki, bowiem w postępowaniu zrzutowym to on jest prawnie chroniony. Zarzut był sui generis środkiem odwoławczym od projektowanych ustaleń planistycznych. Oceniając legalność ww. uchwały Rady Miejskiej K. odrzucającej zarzut skarżącej, trzeba zauważyć, że w świetle zebranych w sprawie materiałów nie wynika, aby Rada zobowiązana dyspozycją art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wnikliwie rozważyła zarzuty skarżącej. Trzeba podzielić pogląd strony skarżącej, wbrew twierdzeniom Rady, że z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, iż Rada jedynie ogólnie powołała się na politykę przestrzenną Gminy wyrażoną w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, wedle której "prawie" cały teren objęty lasem przeznaczony jest pod uzupełniającą ekstensywną zabudowę, bądź mieszkaniową jednorodzinną, bądź w nielicznych przypadkach - usługową, a ograniczenia w intensywności zabudowy równie ogólnie uzasadniła potrzebą ochrony wartości kulturowych, krajobrazowych i przyrodniczych gminy uzdrowiskowej oraz warunkami obsługi komunikacyjnej terenu S., bez sprecyzowania o jakie konkretnie wartości wysoko cenione chodzi na obszarze objętym projektem planu. Nie wyjaśniła też szczegółowo i przekonywująco dlaczego układ komunikacyjny S. uniemożliwia czy przynajmniej utrudnia dopuszczenie rozwiązań postulowanych przez stronę skarżącą. Nadto redakcja uzasadnienia w brzmieniu podobnym do uzasadnień innych uchwał o odrzuceniu zarzutów (zob. uzasadnienie uchwały o odrzuceniu zarzutu Spółki "C.") nie może znaleźć akceptacji w świetle przywołanej wyżej regulacji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zobowiązującej do wyczerpującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. W tej sytuacji zgodzić się trzeba ze skarżącą, że zaskarżona uchwała wbrew regulacji art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego gminy. Ustawowy obowiązek uzasadnienia uchwały jest szczególnie ważny wówczas, gdy rada gminy odrzuca wniesiony zarzut. Chodzi bowiem o to, aby rada rozpatrując zarzut wyjaśniła wszystkie istotne okoliczności sprawy, tak aby można było jednoznacznie rozstrzygać czy w danym przypadku został czy też nie został naruszony interes prawny skarżącego. Rada mając na względzie interesy ogółu społeczności lokalnej nie może tracić z pola widzenia interesów prawnych poszczególnych obywateli i jednostek organizacyjnych, co więcej, ustawodawca zobowiązując radę gminy do uzasadnienia faktycznego i prawnego podjętej uchwały w przedmiocie zgłoszonego zarzutu miał na celu nie tylko nie budzące wątpliwości wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, ale także próbę przekonania strony skarżącej o zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia. Takie było ratio legis przepisów o skarżeniu planu na etapie jego przygotowania, wynikające z wykładni systemowej przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. Naruszenie zatem przepisów art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązujących do uzasadnienia faktycznego i prawnego uchwały o odrzuceniu wniesionego zarzutu nie może pozostać bez wpływu na ocenę jej legalności i może stanowić przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Nie bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej uchwały pozostaje też fakt, iż wbrew twierdzeniu Rady, że dochowała ona procedury planistycznej, wymaganej art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, z akt sprawy nie wynika aby w pracach nad kwestionowanym projektem uzyskano uzgodnienie z organami inspekcji sanitarnej. Mając to wszystko na uwadze skład orzekający doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała nie może się ostać w obrocie prawnym, wymagając powtórnego rozpatrzenia zarzutu skarżącej spółki. Powyższe orzeczono na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 200 tej ustawy. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku nastąpiło z mocy art. 152 ww. ustawy.