IV SA 2090/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-21
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, która była podstawą wydania pozwolenia, powinno nastąpić w trybie stwierdzenia nieważności czy wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, oparte na tym, że decyzja ta została wydana na podstawie innej decyzji (o warunkach zabudowy), która następnie została uchylona, powinno nastąpić w trybie wznowienia postępowania, a nie w trybie stwierdzenia nieważności. Organ administracji naruszył prawo, zaniechając wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozwoleniu na rozbudowę zakładu masarskiego, która została stwierdzona nieważnością przez organy administracji z powodu sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz oparcia na decyzji o warunkach zabudowy, która została później stwierdzona nieważnością. Strona skarżąca kwestionowała zasadność stwierdzenia nieważności, argumentując, że decyzja o pozwoleniu na budowę była zgodna z planem i wydana na podstawie ważnych warunków zabudowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003r. znak: [...] stwierdził nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Nr [...] z dnia [...] września 1995 roku, zezwalającej J. S. na rozbudowę zakładu masarskiego, zlokalizowanego na działce nr [...] w B. przy ul. S.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że decyzja ta jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego miasta B., który na terenie objętym pozwoleniem na budowę, oznaczonym symbolem 52 MN przewidywał zabudowę zagrodową i mieszkaniową bez możliwości wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych funkcji. Natomiast zakład masarski jest obiektem produkcyjnym, a żaden przepis, ani zapis planu nie dopuszcza wyjątków od wskazanego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu. Argumentem przemawiającym za niedopuszczenie takiej zabudowy na tym terenie jest ustalenie w planie przestrzennego zagospodarowania w odniesieniu do obszaru "55 UT Masarnia - adaptacja na cele rekreacyjne" co zdaniem organu wskazuje na dążenie do eliminacji z centrum miasta inwestycji mogących powodować potencjalną uciążliwość dla otoczenia.
Wojewoda [...] wskazał ,że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku stwierdziło nieważność decyzji wydanej przez Burmistrza B. znak: [...] z dnia [...] kwietnia 1995 roku o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na rozbudowę zakładu masarskiego Pana J. S. Zdaniem organu badającego ważność decyzji o pozwoleniu na budowę, stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu potwierdza sprzeczność pozwolenia na budowę z ustaleniami w planie zagospodarowania przestrzennego, zatem omawiana decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 roku stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] września 1995 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę zakładu masarskiego wniósł odwołanie J. S. wnosząc o jej uchylenie.
Strona nie godzi się z twierdzeniem, że decyzja o pozwoleniu na rozbudowę zakładu masarskiego jest sprzeczna z obowiązującym w tym czasie planem zagospodarowania przestrzennego miasta B., ponieważ planując rozbudowę istniejącego od lat zakładu masarskiego wystąpiła z wnioskiem do Burmistrza Miasta B. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie rozbudowy tego zakładu. Burmistrz Miasta B. wykonujący Uchwały Rady Miejskiej decyzją Nr [...] znak [...] z dnia [...].IV.95 r. ustalił warunki zabudowy w oparciu o obowiązujący miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta B. uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...].12.1993r , który to na terenie objętym pozwoleniem na budowę oznaczonym symbolem 52 MN przewidywał zabudowę zagrodową i mieszkaniową, a w treści planu nie było żadnego zapisu zakazującego budowę tego rodzaju obiektów.
Skarżący podnosi, że wydając pozwolenie na budowę, Kierownik Urzędu Rejonowego w B. sprawdzał zgodność projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i ocenił, że jeżeli na działce GS-u obok, bliżej centrum miasta /zapis w pianie "55UTMasarnia" istnieje masarnia, a w obowiązującym w tym czasie planie zagospodarowania przestrzennego nie było zakazu budowy tego rodzaju obiektów.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2003r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody[...] z dnia [...] marca 2003r.
Zdaniem organu II instancji powodem stwierdzenia nieważności decyzji było rażące naruszenie art. 35 Prawa budowlanego poprzez brak kontroli zgodności projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Organ wskazuje, że nieważności decyzji ostatecznej powoduje jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Oznacza to, że w dacie wniosku o wydania pozwolenia na budowę, inwestor nie posiadał wymaganej na podstawie art. 32 ust. 4 pkt. 1 prawa budowlanego ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nakazuje zatem postawić decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. znak: [...] z dnia [...] września 1995r. zarzut rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego co w konsekwencji powoduje konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
J. S. podniósł, podobnie jak w odwołaniu od decyzji Wojewody [...], że posiadał prawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i na jej podstawie opracował dokumentację na rozbudowę zakładu.
Zdaniem strony skarżącej plan ogólny zagospodarowania przestrzennego nie posiadał w tym czasie zapisów zakazujących budowę tego rodzaju obiektów
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola (art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269).
Dla oceny legalności określonej decyzji w trybie art. 156-158 k.p.a., jest stan rzeczy w chwili wydania takiej decyzji. Nie jest więc uprawnione wnioskowanie organów administracyjnych o kwalifikowanej wadliwości rażącego naruszenia prawa decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] września 1995 roku z tego powodu, że opierała się ona na innej ostatecznej decyzji, którą uchylona dopiero w 2003r. Jest to sytuacja, którą można i należy rozwiązać we właściwym dla niej trybie tj w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).
Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 21/96, OSNAPiUS 1997, nr 3, poz. 73). Kategoryczne sformułowanie cytowanego przepisu, iż "wznawia się postępowanie", przesądza o tym, że w razie stwierdzenia przez organ administracji jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. ma on obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 645).
To postępowanie ma pierwszeństwo w stosunku do innych trybów postępowania administracyjnego, mogących doprowadzić również do wyeliminowania ostatecznej decyzji z obrotu prawnego. Naruszeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. było w tej sytuacji zaniechanie przez organ administracji wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Rozpoznając sprawę organ administracji architektoniczno budowlanej będzie miał na uwadze powyższą argumentację.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło