IV SA 2102/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-01
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie oceny technicznej robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zanim strona przedstawi wymagane dokumenty, a następnie wydać decyzję merytoryczną?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej robót wykonanych przy budowie ogrodzenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, naruszyły zarówno art. 51, jak i art. 81c Prawa budowlanego. Obowiązek dostarczenia dokumentacji nie może być traktowany jako sposób doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po dostarczeniu przez stronę wymaganych dokumentów, organ nadzoru budowlanego powinien podjąć decyzję merytoryczną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy ogrodzenia między działkami, która została rozpoczęta bez wymaganego zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom wykonanie oceny technicznej robót. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania, wskazując na samowolę budowlaną i naruszenie jej własności, a także na wadliwe rozpatrzenie odwołania.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2004 r. sprawy ze skargi H. L.-G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., nakazał J. i D. U. – inwestorom budowanego ogrodzenia między działkami nr ewid. [...] położonymi w [...] – wykonanie określonych czynności, mających na celu doprowadzenie wykonanych przy budowie ogrodzenia robót do stanu zgodnego z prawem, tj. oceny technicznej robót wykonywanych przy budowie ogrodzenia międzysąsiedzkiego, prowadzonych bez wymaganego zgłoszenia. Ocena techniczna, sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, winna określić bezpieczeństwo konstrukcji i być złożona w terminie 2 miesięcy.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż na wniosek H. L – G. przeprowadzono postępowanie administracyjne w sprawie budowy ogrodzenia między działkami nr ewid. [...]. W czasie dwóch kolejnych kontroli przeprowadzonych w terenie w dniach [...].03.2002 r. i [...].06.2002 r. stwierdzono, że J. i D. U. rozpoczęli budowę ogrodzenia swojej działki nr ewid. [...] i ogrodzenie to od strony drogi gminnej wzdłuż granicy działek na długości 9,57m wynosi 2,40m wysokości. W dalszej części inwestorzy zabetonowali na cokole słupki, których wysokość przekracza 2,20m. Ponieważ wybudowana cześć ogrodzenia pełnego przekracza wysokość 2,20m, a także wysokość tę przekraczają zabetonowane słupki organ uznał, iż inwestor przed przystąpieniem do jego budowy powinien dokonać zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Inwestor takiego zgłoszenia nie dokonał w związku z tym zasadne było, w ocenie organu, nakazanie wykonania oceny technicznej zrealizowanych robót w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, gdyż fakt przystąpienia do budowy bez wymaganego zgłoszenia nie może przesądzać o wydaniu nakazu rozbiórki.
Odwołanie od tej decyzji wniosła H. L – G podnosząc, iż ogrodzenie zostało zbudowane niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego w związku z tym organ powinien nakazać jego rozbiórkę, a nie wykonanie oceny technicznej, która nie ma żadnego znaczenia. Wskazała, że postanowieniem z dnia [...].06.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał inwestorom prowadzenie robót przy budowie ogrodzenia. Postanowienie to nie było respektowane, gdyż inwestorzy nadal prowadzili roboty, stawiając kolejnych 20 słupków. W efekcie zbudowali nie ogrodzenie a mur o wysokości 3m, nie dokonując zgłoszenia, a nadto naruszyli jej własność.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny. Ogrodzenie wznoszone przez inwestorów jest urządzeniem związanym z obiektem budowlanym, gdyż na działce trwa budowa budynku. Ponieważ inwestor rozpoczął budowę ogrodzenia bez dokonania zgłoszenia, zasadne było podjecie działań na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdyż istnieje możliwość doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym brak jest podstaw do nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego.
Odnośnie zarzutu naruszenia granicy skarżącej organ wskazał, iż roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła H. L – G podnosząc, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył odwołanie J. L – G, a nie jej, nie jest to wiec decyzja wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez nią.
Ponownie wskazała, ze ogrodzenie stanowi samowolę budowlaną i organ powinien nakazać jego rozbiórkę, także z tego względu, że zostało wzniesione na jej gruncie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
W ocenie Sądu, decyzje obu instancji badane w niniejszej sprawie są nieważne i jako takie podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz utrzymująca ją mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 81c Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. i na jego podstawie organ może nałożyć, w drodze postanowienia, obowiązek ich przedstawienia w określonym terminie.
Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest odpowiednikiem art. 40 Prawa budowlanego 1974 r. i nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez zobowiązanie strony do sporządzenia i dostarczenia odpowiedniej dokumentacji nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W rozpoznawanej sprawie, organy nadzoru budowlanego nakładając na inwestora, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązek dostarczenia oceny technicznej robót wykonanych przy budowie ogrodzenia, naruszyły zarówno art. 51, jak i art. 81c Prawa budowlanego, zamykając sobie drogę do wydania decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1. Dopiero po dostarczeniu przez stronę wymaganych dokumentów, organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, powinien podjąć decyzje na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło