IV SA 2124/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-03
Skład orzekający: Maria Rzążewska, Wojciech Mazur, Wanda Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które zostało wszczęte w celu naprawienia błędu organu co do terminu wniesienia odwołania, jest zgodne z prawem, jeśli organ nie rozpoznał merytorycznie odwołania wniesionego w terminie?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ organ nie rozpoznał merytorycznie odwołania wniesionego w terminie, a zamiast tego umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Postępowanie to zostało wszczęte w celu naprawienia błędu organu co do terminu wniesienia odwołania. Sąd uznał, że takie postępowanie stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ organ powinien był rozpatrzyć odwołanie merytorycznie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wcześniej SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy O. w sprawie warunków zabudowy. Strona skarżąca zarzuciła, że SKO nie ustosunkowało się merytorycznie do wniesionego w terminie odwołania i starało się naprawić popełnione błędy poprzez kolejne postanowienia. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie o umorzeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2003 r. oraz poprzedzających go postanowień z dnia [...] kwietnia 2003 r. i [...] lutego 2003 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maria Rzążewska, sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Agata Krysztofiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzających go postanowień z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] i z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] stycznia 2003 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] położonej w O. ul. [...] na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 i 125 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podano, że odwołujący się uchybił terminowi do wniesienia odwołania, ponieważ decyzja została doręczona w dniu 23 stycznia 2003 r. a odwołanie wniesiono bezpośrednio w siedzibie organu I instancji w dniu 7 lutego 2003 r. a więc po upływie ustawowego 14-to dniowego terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest ostateczne w administracyjnym toku instancji.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. na podstawie art. art. 147, 149 §1, 150§lw zw. z art. 145 § 1 k.p.a. wznowiło na żądanie strony postępowanie zakończone w/w postanowieniem i zostało ono podpisane przez przewodniczącego SKO w O.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. na podstawie art. art. 105, 150§3, 127§ 3 w zw. z art. 126 k.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miał uprawnień do wznowienia postępowania z uwagi na treść art. art. 18 i 19 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych / tj. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm. /, gdyż uprawnionym organem było Kolegium w składzie trzyosobowym. Ponadto w przedmiotowej sprawie w ogóle nie można było wznowić postępowania, ponieważ postanowienie z dnia 27 lutego 2003 r. wydane na podstawie art. 134 k.p.a. było ostateczne a wznowienie postępowania mając na uwadze treść art. art. 126, 145-152 dotyczy postanowień, od których przysługuje zażalenie. Wobec braku podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu wniosku M. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy w/w postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podtrzymało swoją dotychczasową argumentację przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2003 r. i podało, iż postanowienie z dnia [...] lutego 2003 r. mogło ulec weryfikacji jedynie przez wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie złożył M. Z. zarzucając, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie ustosunkowało się merytorycznie do wniesionego w terminie odwołania, a wydając kolejne postanowienia starało się naprawić popełnione błędy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoją dotychczasową argumentację, iż jedyna drogą weryfikacji postanowienia z dnia [...] lutego 2003 r. było wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.
Skarga jest zasadna.
Należy się zgodzić z organem administracyjnym orzekającym w niniejszym postępowaniu, że brak jest podstaw prawnych do wzruszenia postanowienia z dnia [...] lutego 2003 r. na podstawie przepisów art. 145-152 k.p.a. / por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2001 r. sygn. akt SA/Sz 1723/99 opublik. LEX nr 48962 /. Dlatego też nieprawidłowe nie tylko z powyższych względów było postanowienie z dnia [...] marca 2003 r. podpisane wyłącznie przez Prezesa Kolegium. W następnym stadium postępowania organ administracyjny starając się naprawić popełnione błędy natury formalnej podejmuje również nieprawidłowe decyzje, gdyż jedynym sensownym zakończeniem przedmiotowego postępowania byłoby wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności postanowień z dnia [...] lutego 2003 r. i [...] marca 2003 r. jako rażąco naruszających prawo i rozpatrzenie wniesionego w terminie odwołania skarżącego, co nie budzi wątpliwości wobec złożonego przez skarżącego dowodu nadania odwołania.
Organ orzekający wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania z art. 134 k.p.a. ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a., w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i art. 77 k.p.a. W przedmiotowym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie przeprowadziło żadnego postępowania w tym względzie, co spowodowało wydanie późniejszych nieprawidłowych postanowień. Już informacja zawarta w piśmie skarżącego z dnia 7 marca 2003 r. powinna stanowić sygnał dla organu orzekającego o nieprawidłowości postanowienia z dnia [...] lutego 2003 r. i należało je wyeliminować z obiegu prawnego a nie wszczynać postępowanie, które doprowadziło w ostateczności do konkluzji, iż jedyną drogą do weryfikacji przedmiotowego postanowienia jest skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oczywiście o takim środku skarżący został pouczony, jednakże jego zdaniem organ powinien naprawić uczyniony błąd niestaranności i zaniedbania i rozpatrzeć jego odwołanie wniesione w terminie.
Potraktowanie pisma skarżącego z dnia 7 marca 2003 r. jako wniosku o wznowienie postępowania było całkowicie niezasadne, bardziej racjonalną decyzją, jeżeli organ chciał naprawić swój błąd, byłoby potraktowanie pisma jako skargi do NSA zgodnie z zawartym pouczeniem i naprawienie błędu na podstawie art. 38 ust. 2 nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm. /. Aktualnie taką możliwość przewiduje art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, iż w przedmiotowym postępowaniu nastąpiło rażące naruszenie w/w przepisów postępowania skutkujące odmową rozpatrzenia wniesionego w terminie odwołania a tym samym wyczerpanie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 a mianowicie rażącego naruszenia prawa.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzających go postanowień z dnia [...] kwietnia 2003 r. i [...] lutego 2003 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. 153 w/w ustawy przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło