IV SA 2131/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej, wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego dotyczącego planu zagospodarowania przestrzennego, narusza przepisy postępowania administracyjnego i prawa materialnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 77 kpa), co doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Uzasadnienia decyzji nie spełniały wymogów art. 107 § 3 kpa. Kluczowe naruszenie polegało na oparciu rozstrzygnięcia na niepełnej informacji dotyczącej planu zagospodarowania przestrzennego, bez dołączenia wypisu i opisu planu, co uniemożliwiło weryfikację przeznaczenia działki i prawidłowe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego zrealizowanego bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, wskazując na brak pozwolenia i położenie obiektu na terenie rolnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że budynek służy do przechowywania płodów rolnych i narzędzi. W trakcie postępowania sądowego skarżący poinformował o dokonaniu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd (spr.), Izabela Ostrowska, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A Os na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2003 r. Nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Nr (...) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...).12.2001r, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w myśl art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i na podstawie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego, po rozpatrzeniu sprawy A. O. dotyczącej samowoli budowlanej budynku gospodarczego (o wymiarach 5m na 7 m) zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] we wsi [...]. gm. [...], nakazał rozbiórkę (demontaż) przedmiotowego budynku gospodarczego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podczas wizji lokalnej w sprawie prawidłowości zabudowy działki nr ewid. [...] we wsi [...], będącej własnością A. O. stwierdzono, że na przedmiotowej działce wybudowano budynek gospodarczy o konstrukcji drewniano-murowanej parterowy, niepodpiwniczony o wymiarach 5m na 7 m bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor oświadczył, iż obiekt zrealizowano w [...] r., zgodnie z informacją Urzędu Miejskiego w [...], działka nr ewid. [...] oznaczona jest w Planach Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] jako teren rolny. W ocenie organu działanie inwestora jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) odwołanie wniósł A. O., wnosząc o uchylenie i o wydanie nowej decyzji o zalegalizowaniu budowli. Skarżący wskazał, że przedmiotowy budynek służy do przechowywania płodów rolnych i narzędzi, ma również doprowadzoną wodę z sieci wodociągowej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] we wsi [...] zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że argumenty podnoszone w odwołaniu A. O. nie mogą skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji. Organ odwoławczy ustalił, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowej sprawie. Od decyzji organu II instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. O. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] listopada 2003 r. skarżący powiadomił, że dokonał rozbiórki przedmiotowego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem [...] stycznia 2003 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na mocy przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Ponadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Organ jest także zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany w przepisach kpa. Podkreślić także trzeba, ze istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ ten orzeka w postępowaniu odwoławczym merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy jest tak samo, jak organ I instancji związany przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. Ma również możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i materialnego i to w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że wzniesiony w [...] r. przez inwestora budynek gospodarczy został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i że znajduje się on na działce, która zgodnie z informacją Urzędu Miejskiego w [...] (działka nr [...]) oznaczona jest w planach zagospodarowania przestrzennego gminy [...] jako teren rolny. W protokole kontroli sporządzonym na podstawie wizji w dniu [...].11.2001 r. znajduje się opis trzech budynków gospodarczych, w których jeden jest przedmiotem niniejszego postępowania. W piśmie skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] inwestor wyjaśnił, że przedmiotowy budynek gospodarczy o wym. 5m x 7m wybudowany został w [...] r., jako służący do składowania płodów rolnych, sprzętu i narzędzi. Skoro zakończenie realizacji obiektu bez pozwolenia na budowę, nastąpiło przed [...] stycznia 1995 r., a więc przed dniem wejścia w życie przepisów prawa budowlanego z [...] r., konsekwencje samowoli budowlanej inwestor ponosi według stosowanych odpowiednio przepisów prawa budowlanego z 1974 r. Trafnie wiec organy zastosowały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, a w szczególności art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy m.in. znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Organy obu instancji w zakresie przeznaczenia działki nr [...] we wsi [...] oparły się na informacji uzyskanej z Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Przestrzennej uzyskanej w dniu [...].12.2001 r. Z informacji tej wynika, że zgodnie z obowiązującym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1988 r. nr [...], aktualizacja planu zatwierdzona uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 1992 r. nr [...], działka o nr ewid. [...] we wsi [...] położona jest na terenie oznaczonym w w/w planie jako teren rolny. W odniesieniu do tego planu brak w aktach sprawy wypisu i opisu, który można byłoby zidentyfikować z przedmiotową działką. Wskazane wyżej uchybienie stanowi naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy Prawo budowlane z 1974 r., mające wpływ na wynik sprawy. Brak stosownego wypisu uniemożliwia weryfikację informacji w przedmiocie planu uzyskaną z Urzędu Miejskiego w [...], a w szczególności wykluczenie, czy przedmiotowa działka nie znajduje się na terenie przewidującym zabudowę siedliskową we wsi [...]. Z zawiadomienia sąsiada z dnia [...].11.2001 r., które zainicjowało wszczęcie postępowania administracyjnego wynika, że działka jest zlokalizowana przy zabudowaniach. Tak więc materiał dowodowy będący podstawą rozpatrzenia sprawy przez organy nadzoru budowlanego należy uznać za niepełny i uniemożliwiający sądową kontrolę, co do prawidłowości podjętych decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji po dołączeniu wypisu i opisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie zakończenia budowy, mógłby dopiero rozważyć zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wobec zawiadomienia inwestora z dnia [...].11.2003 r., że budynek rozebrał i stwierdzenia, że decyzja została wykonana będą zachodziły nowe okoliczności, które organ weźmie pod uwagę z urzędu. Mając na względzie powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło