IV SA 2136/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia NSA K. Borkowska (spr.), Asesor WSA B. Cieśla, Protokolant M. Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. J. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Postanowieniem z dnia [...] listopada 2001 r. Starosta Powiatu W. "nałożył na R. J. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku opróżnienia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2000 r.". Jako podstawę prawną postanowienia wskazał art. 116 pkt 1, art. 119 § 1 i art. 121 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu w/w postanowienia wyjaśnił, że wynikający z decyzji z dnia [...].12.2000 r. obowiązek nie został wykonany. Na powyższe postanowienie złożył zażalenie R. J. Wnosząc o jego uchylenie podniósł, że zawierająca obowiązek opróżnienia lokalu decyzja została skierowana do nieuprawnionej osoby. Nie został bowiem "w jednoznaczny sposób ustalony stan prawny budynku". Podniósł też, że nawet gdyby chciał w/w obowiązek wykonać, to nie została mu doręczona "klauzula wykonalności" do decyzji nr [...]". Postanowieniem z dnia [...].05.2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu zażalenia – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia stwierdził, że wobec nie wykonania przez odwołującego się obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...]./12.2000 r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].09.2001 r. "wystawił tytuł wykonawczy" i przekazał sprawę do postępowania egzekucyjnego. Poza sporem jest, że określony w decyzji z dnia [...].12.2000 r. obowiązek nie został wykonany. W tej sytuacji zasadnym było wymierzenie grzywny w kwocie 5.000 zł. Na powyższe postanowienie ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił R. J. Wnosząc o uchylenie w/w postanowienia, podniósł zarzuty zawarte w uprzednio złożonym zażaleniu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Rozpoznając złożoną przez R. J. skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...].05.2003 r. Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa. 1. Stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia art. 119 cyt. ustawy reguluje sytuacje, w których organy egzekucyjne mogą stosować grzywnę w celu przymuszenia. Stosownie do jego brzmienia "grzywnę w celu przymuszenia nakłada się gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania obowiązku albo obowiązku wykonania czynności w szczególności takiej, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego". Decyzją ostateczną z dnia [...].12.2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – na podstawie art. 68 Prawa budowlanego- nakazał współwłaścicielom– w tym R. J. – budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w W., opróżnienie w/w budynku oraz zarządził uzgodnienie strefy zagrożenia, umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania budynku, jak również wykonania doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób trzecich do strefy zagrożonej. Stosując w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego środki przymuszające do wykonania określonego w decyzji obowiązku, organy egzekucyjne winny wykazać, że zastosowanie ich w danej sytuacji było zasadne. Istota postępowania egzekucyjnego polega bowiem na doprowadzeniu zobowiązanych do wykonania nałożonych na nich obowiązków. Wydając postanowienie o ukaraniu grzywną organy egzekucyjne winny zatem ustalić, czy nakaz opróżnienia przez lokatorów budynku przy ul. [...] nie został już wykonany. Niedopuszczalnym jest bowiem stosowanie środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany (art. 7 § 3 cyt, ustawy). Jeśli więc lokatorzy zamieszkujący w w/w budynku wyprowadzili się i budynek został opróżniony, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny winien umorzyć toczące się postępowanie egzekucyjne na zasadzie art. 59 § 1 kpa. W niniejszej sprawie ta podstawowa dla zastosowania środka egzekucyjnego kwestia nie została wyjaśniona. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, iż w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia obowiązek opróżnienia budynku nie został wykonany. Tym bardziej, że z pisma R. J. i M. J. (k.105) wynika, iż lokatorzy opuścili przedmiotowy budynek "nie wiadomo kiedy". Skoro więc z akt sprawy nie wynika w jednoznaczny sposób, czy postanowienie o ukaraniu grzywną w celu przymuszenia – będące środkiem zmierzającym do wykonania obowiązku – wydane zostało przed, czy po wykonaniu obowiązku, już tylko z tej przyczyny zaskarżone postanowienie, jako wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa a także art. 119 § 1 cyt. ustawy podlega uchyleniu. 2. niezależnie od powyższego z uwagi na fakt, że skierowany do skarżącego nakaz opróżnienia budynku zagrożonego zawaleniem dotyczył lokatorów zajmujących lokale na podstawie decyzji administracyjnej należało rozważyć, czy w niniejszej sprawie nie zachodzi niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym nałożonym na skarżącego (art. 59 § 1 pkt 5 cyt. ustawy). Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).