IV SA 2149/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. i E. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. znak [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...], znak [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., umarzającej postępowanie w sprawie egzekucji nakazów, zawartych w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...], zobowiązującej E. S. do doprowadzenia wykonanych robót związanych z budową garażu przy ul. [...] w [...]. do stanu zgodnego z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...], umarzając postępowanie decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. wyżej opisaną, stwierdził, że inwestor przywrócił obiekt garażu do stanu zgodności z dokumentacją projektową. Nie ustosunkował się jednak do niewykonanego nakazu w zakresie obniżenia ścianek kolankowych poddasza. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja umarzająca postępowanie (wyżej opisana) jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stąd zachodzi konieczność jej wyeliminowania – stwierdzenie nieważności. Organ uznał, że doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem umorzono postępowanie mimo, że pominięto wyegzekwowanie obniżenia ścianek kolankowych poddasza o około 1m, do czego m.in. zobowiązywała decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1998 r. (wyżej opisana). Powyższą decyzję utrzymał w mocy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podzielił argumentację organu I instancji. Uznał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził nieważność decyzji – umarzającej postępowanie, która zapadła w okolicznościach, gdy nie został wykonany całkowicie nakaz obciążający inwestora. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego małżonkowie S. dochodzili uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...]. Skarżący podnieśli, że nakazana rozbiórka ścian kolankowych pociągałaby za sobą konieczność rozbiórki całego dachu nad garażem i jego ścian szczytowych z narażeniem inwestorów na znaczne koszty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko podkreślając, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1998 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 105 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych przyczyn niż podają to skarżący. W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyżej opisanej) Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowe dla sprawy postępowanie nieważnościowe stanowi tryb szczególny. Jego istotą była ocena prawna, czy kontrolowana decyzja w stopniu rażącym naruszyła prawo obowiązujące w chwili jej wydania. Należy wskazać, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie jest każde naruszenie prawa, a tylko takie w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Istotne znaczenie ma zawsze ocena skutków społeczno-ekonomicznych , jakie naruszenie prawa pociąga. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że w badanej decyzji umorzenie postępowania nastąpiło, gdy nie zostały wykonane wszystkie nakazy nałożone na inwestora. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wypowiedział się (podobnie jak organ I instancji, przyjmując jego argumentację), czy i jaki przepis prawa został naruszony, a w szczególności, czy to naruszenie prawa miało charakter rażącego naruszenia i z czego to wynika. Zaskarżona decyzja podlega w tych warunkach uchyleniu w trybie art. 145 § 1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 107 § 3 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Rozpoznając sprawę ponownie organ ma obowiązek wskazania, czy badana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1998 r., narusza prawo i czy to naruszenie ma charakter rażącego naruszenia prawa. Organ musi mieć na uwadze, że nie każde nawet oczywiste naruszenie prawa dyskredytuje decyzję w takim stopniu, że niezbędne jest jej eliminowanie, jak gdyby od początku nie została wydana. Nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Podkreślenia wymaga też to, że w postępowaniu przewidzianym w art. 156 kpa organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, nie ma proceduralnej możliwości poszerzania materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę poczynanie dodatkowych ustaleń faktycznych O kosztach Sąd orzekł w trybie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyżej opisanej).