IV SA 2150/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur ( spr.) Sędzia NSA Otylia Wierzbicka asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Agnieszka Foks - Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia opuszczonego gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. M. kwotę 111 (sto jedenaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. nr GG [...] Wojewoda [...] i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku J. M. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lutego 1965 r. nr [...] w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonej nieruchomości położonej w L. stanowiącej własność E. M.. W uzasadnieniu decyzji podano, iż wskazani przez wnioskodawcę świadkowie nie potrafili określić, kto wydzierżawiał przedmiotowe gospodarstwo, natomiast z informacji Urzędu Gminy w K. wie wynika, iż gospodarstwo było wydzierżawione w latach 1959 - 1965 przez Gromadzką Radę Narodową w L. i w związku z powyższym gospodarstwo E. M. położone w L. spełniało warunki gospodarstwa opuszczonego zgodnie z treścią § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych / Dz.U. Nr 39, poz. 198 /. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpoznaniu odwołania J. M. od powyższej decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż gospodarstwo rolne położone w L. o pow. 7,33 ha E. M. uprawiał do 1959 r., O_, - następnie wraz z rodziną wyjechał do J. powiat L. woj. [...] i do sierpnia 1960 r. gospodarstwo nie było poddawane żadnym zabiegom agrotechnicznym. Następnie w 1960 r. Wydział Rolnictwa i Leśnictwa przy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej polecił wydzierżawić opuszczone gospodarstwo innym użytkownikom, z którymi Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w L. zawierało umowy dzierżawy. W związku z powyższym decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lutego 1965 r. jest prawidłowa. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniósł J. M. zarzucając, iż gospodarstwo rolne jego ojca E. M. nie mogło być uznane za opuszczone, ponieważ do końca 1959 r. ojciec mieszkał w tym gospodarstwie a od wiosny 1960 r. uprawiali je dzierżawcy za zgodą ojca. Ponadto podniósł naruszenie przez orzekające organy art. 5 kc, 10 k.p.a. i nie zawiadomienie strony o toczącym się postępowaniu i nie doręczenie decyzji o przejęciu gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest zasadna. Sprawa niniejsza nie została, bowiem wyjaśniona w stopniu pozwalającym na jej prawidłowe rozstrzygnięcie. Materialnoprawną podstawę orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej -Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w G., z dnia [...] lutego 1965 r., stanowił art. 2 ustawy z dnia 13.07.1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, w brzmieniu nadanym ustawąz dnia 15.07.1961 r. zmieniającą ustawę z dnia 13.07.1957 r. (...) (Dz. U. Nr 32, poz. 161) - uchylony w 1982 r. ustawąz dnia 26.03.1982 r. - o ochronie gruntów rolnych i leśnych (art. 51). Stosownie do jego treści "gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu (...), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r. oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogą być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie za niezbędne". W art. 3 ust. 2 cyt. ustawy zawarta została delegacja upoważniająca Radę Ministrów do wydania rozporządzenia ustalającego warunki, w jakich gospodarstwa rolne uważane są za opuszczone przez właściciela. Wykonując tę delegację Rada Ministrów wydała w dniu 5 sierpnia 1961 r. rozporządzenie w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych. Zgodnie z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia "za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela, użytkownika albo dzierżawcę". W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż E. M. pod koniec 1959 r. lub na początku 1960 r. wraz z rodziną wyprowadził się z gospodarstwa rolnego położonego w L. i zamieszkał w J. pow. L.. Praktycznie bezspornym również jest, iż przedmiotowe gospodarstwo po jego wyprowadzeniu było uprawiane przez innych użytkowników - dzierżawców. Dowolne jest przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wydzierżawiającym przedmiotowe gospodarstwo rolne było Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w L. z uwagi na jego porzucenie przez E. M.. Organy powołują się na pismo wójta Gminy K. z dnia [...] maja 1999 r., z którego ma wynikać powyższe ustalenie. Jednakże w aktach sprawy znajduje się również pismo tegoż wójta gminy K. z dnia [...] lipca 1991 r., z którego wynika, że niewiadomo, kto był dzierżawcą. Tych wątpliwości organy nie wyjaśniły a ponadto wnioskodawcy w swoich pismach informowali o złożonej przez matkę, w 1976 r. umowie dzierżawy potwierdzonej notarialnie a zawartej z W. K. przez ich ojca, która miała zaginąć. Zeznania świadków znajdujące się w aktach sprawy są lakoniczne, ale również nie dają podstawy do przyjęcia, iż gospodarstwo zostało opuszczone a potwierdzają fakt dzierżawy. Wyjaśnienia wymaga również fakt podnoszony przez skarżącego nie doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 1965 r. wobec znajdującego się w aktach dowodu jej doręczenia, na którym widnieje podpis M. oraz stempel Urzędu pocztowego J. z datą 15 luty 1965 r. Po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego organ administracji wyczerpująco zbierze i rozpatrzy całość zebranego materiału dowodowego mając na uwadze treść art. 7 i art. 77 k.p.a. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. 153 w/w ustawy przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy.