IV SA 2152/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie WSA Anna Szymańska, Otylia Wierzbicka (spr.), Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. po rozpatrzeniu wniosku B. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia 19 lipca 2002 r. w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na składowanie fosfogipsów na gruntach przybrzeżnych [...] na składowisku w W. powołując się na art. 149 § 3 kpa w zw. z art. 145 § 1 kpa odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek o wznowienie postępowania stanowi podstawę do zajęcia przez organ stanowiska o wznowieniu danego postępowania lub odmowie wznowienia. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych zachodzi m. innymi w przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Żądający wznowienia postępowania B. P. nie był stroną postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. Postępowanie prowadzone w trybie art. 113 § 2 kpa o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści tej decyzji, jest postępowaniem incydentalnym w stosunku do postępowania zasadniczego. Skoro B. P. nie był stroną postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, tym samym nie może być stroną postępowania o wyjaśnienie treści decyzji udzielającej pozwolenia. Zaistniała więc przesłanka podmiotowa uzasadniająca odmowę wznowienia postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. P. W odwołaniu zarzuca obrazę art. 28 kpa oraz art. 30 ustawy z dnia 10 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wznowienie postępowania. W uzasadnieniu odwołania podnosi, że składowisko fosfogipsów na hałdzie zmieniło stosunki wodne na znacznym obszarze, w tym na jego gruntach. Jest stroną w innych postępowaniach dotyczących funkcjonowania hałdy, w tym w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z dnia [...].03. 1999 r. wydaną na podstawie art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska uchylonej wyrokiem NSA z dnia 9.11.2001 r. w sprawie IV SA 778/99. Powyższe zdaniem odwołującego się wskazuje, że nie ma podstaw do kwestionowania jego przymiotu jako strony w postępowaniu wznowieniowym. Minister Środowiska po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2003 r. powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 i 149 § 3 i art. 113 § 2 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił argumenty przytoczone przez organ pierwszej instancji wywodząc, że postanowienie wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji stanowi akt trwale złączony z decyzją. Postępowanie w sprawie wyjaśnienia treści decyzji obejmuje krąg osób uznanych za strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji. B. P. nie był stroną postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, nie jest więc także stroną w postępowaniu w sprawie wyjaśnienia treści decyzji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Środowiska wniósł B. P.. W skardze podnosi te same zarzuty co w odwołaniu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzutów podnosi, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. jest stroną postępowania co przesądził w wyroku z dnia 10 maja 2002 r. w sprawie IV SA 1124/00 NSA. Jeżeli zatem przyjęto, że ma on interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji, to należy również przyjąć, że ma interes prawny w postępowaniu w sprawie wyjaśnienia wątpliwości co do treści tej samej decyzji. Ocena prawna wyrażona w wyroku sądu wiąże organy również w innych postępowaniach odnoszących się do tej samej decyzji administracyjnej. Art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przemawiałby w ocenie skarżącego, za tak szeroko rozumianym związaniem, bowiem w przepisie mowa jest o związaniu organu poglądem prawnym wrażonym w wyroku i brak jest ograniczenia tego związania tylko do danej sprawy. Nadto zarzuca, że organ w sposób niedopuszczalny zawęził wykładnię art. 28 kpa przyjmując, że tylko osoba uczestnicząca jako strona w postępowaniu zakończonym decyzją może być stroną w postępowaniu w przedmiocie wyjaśnienia treści tej decyzji. Jest to wykładnia w ocenie skarżącego sprzeczna z treścią art. 145 § 1 pkt 4 kpa, który daje prawo żądania wznowienia postępowania stronie, która bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kontrolowane rozstrzygnięcie zostało wydane w postępowaniu wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzająca prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ono zapadło było dotknięte jedną z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 kpa. Organ który wydał decyzję ostateczną wznawia postępowanie z urzędu lub na wniosek, przy czym z żądaniem wznowienia może wystąpić tylko strona. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, że żądanie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie wyjaśnienia treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. udzielającej G. Zakładom [...] pozwolenia wodnoprawnego pochodzi od podmiotu nie będącego stroną w sprawie. B. P. żądający wznowienia postępowania nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. '.Wszczęte na wniosek strony G. Zakładów [...]postępowanie administracyjne oparte o przepis art. 113 § 2 kpa w sprawie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących treści powyższej decyzji z dnia [...] czerwca 1983 r. nie jest samodzielnym postępowaniem. Jest to postępowanie pozostające w bezpośrednim związku z postępowaniem zasadniczym zakończonym wspomnianą decyzją zaś wydane w tym postępowaniu postanowienie jest aktem "uzupełniającym" niejako decyzję. Postępowanie to obejmuje z natury rzeczy krąg osób będących stronami postępowania zasadniczego. Skoro skarżący B. P. nie był stroną postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, to nie był też stroną postępowania o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących treści decyzji. Nie będąc stroną nie został zawiadomiony o wszczęciu tego postępowania i nie doręczono mu zapadłego postanowienia. Zatem jako niewadliwe należy ocenić stanowisko organów, które uznały, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem wyjaśniającym treść decyzji pochodzi od osoby nie będącej stroną. W przypadku stwierdzenia niedopuszczalności wznowienia postępowania z powodu zaistnienia przesłanki podmiotowej organ stosownie do treści art. 149 § 3 kpa odmawia wznowienia postępowania. Przytoczony przez skarżącego argument, że został uznany za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 1983 r. nie podważa zajętego przez organ stanowiska. Postępowanie nieważnościowe jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym i stroną tego postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją ale każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W postępowaniu tym rozpoznawana jest przez organ nadzoru nowa sprawa w stosunku do sprawy załatwionej kwestionowaną decyzją. W postępowaniu zaś opartym o przepis art. 113 § 2 kpa organ, który wydał decyzję wyjaśnia na żądanie strony w drodze postanowienia wątpliwości co do treści wydanej decyzji. Wydane postanowienie jest rozstrzygnięciem w tej samej sprawie. Nie można więc podzielić stanowiska skarżącego, że stroną tego postępowania mogą być nie tylko osoby będące stronami postępowania zakończonego decyzją ale i inne podmioty nie biorące udziału w tym postępowaniu. Pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA w sprawie IV SA 1124/00 z dnia 10 maja 2002 r. wiąże organy tylko w tym postępowaniu na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu obrazy art. 30 ustawy o naczelnym sądzie administracyjnym, a nie jak sugeruje skarżący we wszystkich postępowaniach dotyczących tej decyzji. Postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. zostało wznowione jak to wynika z akt sprawy. Otwiera to drogę wszystkim podmiotom mającym interes prawny do udziału w tym postępowaniu. Nadto należy wskazać, że stosownie do treści art. 126 kpa do postanowień od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio art. 145-152 kpa z tym, że zamiast decyzji o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1 kpa wydaje się postanowienie. Organy w przedmiotowej sprawie z obrazą tego przepisu decyzją odmówiły wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem. Uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z powyższych względów na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 02. 153.1270) orzeczono jak w sentencji.