IV SA 2171/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W G na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2003r. nr (...) w przedmiocie Nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 7/IV SA 2171/03 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...), decyzją nr (...) z dnia (...) stycznia 2001 r., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn.zm.), nakazał W G dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego na działce położonej we wsi (...)(...), Gm. (...). Organ ustalił, iż inwestor W G wybudował budynek gospodarczy o wymiarach 7,30x5,50m na podstawie zgłoszenia złożonego w Urzędzie Gminy (...) w dniu (...) lipca 2000r. Budynek zlokalizowany jest przy granicy z działką sąsiada. Rozpiętość ścian wewnątrz budynku wynosi 7,10 x 5,20m co jest niezgodne z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo budowlane. Na powyższy obiekt wymagane jest pozwolenie na budowę,w związku z tym inwestor naruszył art. 28 ww. ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W G. Podniósł, iż budynek gospodarczy wykonał dobudowując do dwóch istniejących ścian, tj. ogrodzenia i istniejącego budynku gospodarczego, dwie ściany. Oznacza to, iż wybudował budynek o powierzchni 20m2. a nie ponad 35m2, jak wynika z obrysu budynku. Nie są też prawdą twierdzenia sąsiadki, iż nowopowstały budynek zasłania jej światło dzienne. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzór budowlanego decyzją z dnia (...) kwietnia 2003r. nr (...) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, iż nastąpiło naruszenie § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. Dz.U z 1999r. nr 15, poz. 140) oraz art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor wybudował obiekt nie podlegający zgłoszeniu, lecz wymagający pozwolenia na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W G zarzucił, iż wnioskodawczyni prowadzonego postępowania A O nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest właścicielką sąsiedniej działki. Skarżący również nie jest właścicielem działki, właścicielem jest jego syn. .W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych przyczyn aniżeli zarzuty w niej podniesione. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W toku postępowania przed organem I instancji, w trakcie oględzin przedmiotowego obiektu z udziałem strony ( protokół z dnia (...) stycznia 2001 r.) zostały poczynione ustalenia, z których wynikało, iż budynek został wybudowany w grudniu 2000r. na podstawie zgłoszenia złożonego przez J G w Urzędzie Gminy (...) w dniu (...) lipca 2000r. Budynek został wybudowany w ten sposób, że tylną ścianę budynku stanowiło istniejące ogrodzenie murowane, podwyższone przez inwestora do wysokości 3m, zaś jedną ze ścian szczytowych stanowiła ściana istniejącego budynku gospodarczego. Podstawą prawną rozstrzygnięcia, wskazaną przez organy, był art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.). Przepis ten nakazuje wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W niniejszej sprawie budowa przedmiotowego obiektu została zgłoszona do właściwego organu, zaś jej rozpoczęcie nastąpiło, po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia. Organy orzekające w sprawie pominęły tę okoliczność, tymczasem ustalenia dotyczące skuteczności zgłoszenia mogły mieć istotny wpływ na możliwość stosowania w sprawie art. 48 Prawa budowlanego. Ograniczenie się organów obu instancji do ustalenia braku pozwolenia na budowę i rozstrzygnięcie sprawy według art. 48 zawierającego obligatoryjny nakaz rozbiórki samowoli budowlanej bez wyjaśnienia okoliczności z art. 29 i 30 Prawa budowlanego stanowi o braku dostatecznego wyjaśnienia sprany do merytorycznego orzekania. Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego powinien ponadto stosownie do art. 52 ustawy Prawo budowlane, ustalić w sposób bezsporny do kogo powinna być skierowana decyzja w niniejszej sprawie. Z treści zgłoszenia budowy można wywieść, iż inwestorem oraz właścicielem gruntu jest J G, natomiast decyzja została skierowana do W G. Organy nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń, w szczególności nie wyjaśniły w jakim charakterze brał udział w postępowaniu W G. Po dokonaniu powyższych ustaleń organy winny wziąć pod uwagę również fakt, iż nie można nakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z zasadą zawartą w przepisie art. 48 lub 51 ust. 1 pkt 1, można nakazać rozbiórkę tylko w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa. Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, kiedy nie do końca jest jasny i jednoznaczny stan faktyczny sprawy. W wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2000r., sygn. akt IV SA 394/98, publik. OSP 2001/7-8/10, Sąd wyraził pogląd, iż zgodnie z zasadą zawartą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) można nakazać rozbiórkę w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten ma charakter restytucyjny, a nie represyjny (karzący z nawiązką ponad to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa), istotą jego jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu. Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia również konstrukcja art. 51 prawa budowlanego. Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).