IV SA 2172/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi T W na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2003 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki przebudowanej części budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W wyniku zawiadomienia E M w dniu (...) lutego 2002 r. została przeprowadzona kontrola na sąsiedniej działce stanowiącej własność M W. W wyniku kontroli stwierdzono, że M W na własnej działce budownictwa mieszkalnego, jednorodzinnego, typu wiejskiego (zagrodowego) nr ewid. (...) przy ul. (...) w (...) gm. (...) dokonał samowolnej dobudowy w 2000 r. jednego pomieszczenia do istniejącego budynku gospodarczego. E M złożyła zaś do akt oświadczenie, iż budynek ten nie był przebudowywany, lecz postawiony od fundamentów w 2000 r. Decyzją Nr (...) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) marca 2003 r.. wydaną na podstawie art. 48 prawa budowlanego, nakazano rozbiórkę przebudowanej w 2000 r. części istniejącego budynku gospodarczego bez wymaganego zgłoszenia. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ po analizie mapy geodezyjnej uznał, że przebudowana część budynku gospodarczego przed przebudową posiadała wymiary 5,00 x 5,00 m, a po przebudowie posiada wymiary zewnętrzne 3,80 x 5,00 m., dokonano zatem zmian wymiarów zewnętrznych budynku przez zmniejszenie jego szerokości o 1,20 m. Zdaniem organu inwestor naruszył art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż nie zgłosił zamiaru przebudowy budynku odpowiadającego dyspozycji powołanych przepisów. Od decyzji tej odwołanie złożył M W, oświadczając, że budynek ten był sukcesywnie budowany od 1997 r., a w 2000 r. położono jedynie tynki. Decyzją Nr (...) z dnia (...) maja 2003 r. (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia organu I instancji. Skargę na tę decyzję złożył T W - tytułując się jako Dyrektor (...) - w skardze zaś twierdzi, iż jest już właścicielem działek o pow. lha (...) i budynków, w tym działki ew. nr (...), na której położona jest dobudowana część budynku gospodarczego. Dodał, że jego ojciec M W - do którego były adresowane decyzje - cierpi na chorobę miażdżycową i był leczony psychiatrycznie. Nie zdawał sobie zatem sprawy ze skutków swoich oświadczeń składanych w sprawie. Do skargi dołączono akt notarialny i wypis z Księgi Wieczystej potwierdzających tę okoliczność, a nadto zaświadczenie PINB o nałożeniu na M W obowiązku dostarczenia inwentaryzacji budynku, która już została złożona w Inspektoracie i załączona do zaświadczenia. Z zaświadczenia oraz inwentaryzacji wynika, że istniejący budynek może być użytkowany jako kaplica z pomieszczeniami noclegowymi dla kilku osób. Organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach, nie odnosząc się jednak do oświadczenia zawartego w odwołaniu i nie wyjaśniając sprzeczności z oświadczeniem E M ani nie ustosunkował się do dołączonej dokumentacji. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem (...) stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w świetle konkretnej normy prawnej. Zastosowanie właściwego przepisu jest więc warunkowane prawidłowym przeprowadzeniem postępowania dowodowego. Ocena postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne w niniejszej sprawie prowadzi zaś do wniosku, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób określony przez art. 7 i 77 k.p.a. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Mając na uwadze skonfliktowanie sąsiadów występujących w sprawie, organy administracyjne powinny prowadzić czynności ze szczególną troską, zarówno o zgodne z prawem zbieranie dowodów jak i o ich ocenę. Kodeks postępowania administracyjnego wyznacza tryb uzyskiwania dowodów z dokumentów, oświadczeń stron czy zeznań świadków. Należy zatem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 76. § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Waloru takiego nie mają zatem dokumenty prywatne np. takie jak oświadczenia podpisane przez osoby fizyczne, które mogą być dowodem tylko tego, że twierdzenia w nich zawarte zostały wypowiedziane na piśmie. Natomiast walor dowodowy będzie miało oświadczenie strony złożone po myśli art.75 § 2 k.p.a., który przewiduje, iż organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Również zeznanie świadka złożone przed organem, pod rygorem odpowiedzialności karnej, posiada walor dowodowy i pozwala na skuteczną ocenę sytuacji faktycznej. Dopiero prawidłowo zebrane dowody, w stosunku do których umożliwiono stronom wypowiedzenie się na podstawie art. 81 k.p.a., tworzą całokształt materiału dowodowego. W przeciwnym przypadku okoliczność faktyczna nie może zostać uznana za udowodnioną, organ zaś nie może uznać, że orzeka na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zaniechania w zakresie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego naruszają przepisy proceduralne, co w sposób istotny może wpłynąć na końcowy wynik sprawy. Skoro zaś w oświadczeniach stron przyjętych do materiału dowodowego przez organ, z pominięciem powoływanych wyżej przepisów, pojawiają się sprzeczności co do daty samowoli, to kwestia ta musi zostać wyjaśniona jednoznacznie. Może ona bowiem mieć znaczenie przy stosowaniu innych przepisów prawa budowlanego. Ponadto, jak ujawniło się to przed Sądem, nieruchomość, na której wzniesiono obiekty będące przedmiotem postępowania, w dacie podejmowania przez organy administracji decyzji była już własnością innej osoby niż ta, do której kierowano nakazy rozbiórki. Niewyjaśnienie przez organy powyższych okoliczności narusza art. 7, 10, 77 oraz art. 80 i 81 k.p.a. co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.