IV SA 219/03

WyrokWSA w Warszawie2004-04-21

Skład orzekający: Sędzia NSA T. Kobylecka, Asesor WSA W. Zielińska - Baran, Sędzia NSA T. Cysek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa, poprzez pominięcie rozważań dotyczących wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w tym zastrzeżeń skarżącego co do kwalifikacji terenu i oceny operatów szacunkowych, a także poprzez zwłokę w wydaniu decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy pominął rozważenie uwag skarżącego dotyczących wysokości opłaty, w szczególności w zakresie kwalifikacji terenu, nie dokonał oceny operatów szacunkowych i nie ustosunkował się do zastrzeżeń skarżącego w uzasadnieniu decyzji. Zwłoka w wydaniu decyzji, choć sama w sobie nie powoduje nielegalności opłaty, jeśli nie upłynął termin wskazany w art. 36 ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymały w mocy decyzje Burmistrza Gminy P. ustalające jednorazowe opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Opłaty te zostały naliczone w związku ze zmianą przeznaczenia działek z terenów rolnych na tereny zabudowy mieszkaniowej i usług nieuciążliwych. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące niezgodności art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z Konstytucją, opóźnienia w wydaniu decyzji oraz kwestionował wysokość opłaty ze względu na błędną kwalifikację terenu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i orzeczono, że nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Kobylecka Asesor WSA W. Zielińska - Baran Sędzia NSA T. Cysek ( spr.) Protokolant Grażyna Dalba po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżone decyzje; 2. orzeka, iż zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S. 316 (trzysta szesnaście) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonymi do sądu administracyjnego decyzjami z dnia [...] listopada 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Nr [...] i Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy P. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...], Nr [...] ustalające jednorazowe opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości odpowiednio: * co do działki nr [...] we wsi J., o powierzchni 1000 m2 , na kwotę 5250 złotych * co do działki nr [...] we wsi J. o powierzchni 1000 m2, na kwotę 5250 złotych Z uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, że obie działki sprzedano dnia [...] stycznia 2001 r. Nieruchomości te zaś zmieniły przeznaczenie w nowym planie zagospodarowania przestrzennego (w stosunku do dotychczas obowiązującego) z terenu upraw rolniczych na teren zabudowy mieszkaniowej i usług nieuciążliwych (30 MNU). § 25 uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia [...] maja 1999 r. w sprawie uchwalenia nowego planu ustalił 30% współczynnik do wyliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany przeznaczenia w nowym planie zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu odwoławczego ustalenie jednorazowych opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, który ustalał rzeczoznawca majątkowy odpowiada treści art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r. Nr - 15 poz. 139 ze zm.)-zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym . Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 36 art. 9 powołanego aktu prawnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż wprawdzie przepis ten zobowiązuje właściwy organ administracji publicznej do jak najszybszego ustalenia opłaty od chwili powzięcia wiadomości o sprzedaży nieruchomości, nie określa jednak terminu wydania stosownej decyzji. Wszczęcie postępowania po upływie roku od dnia sprzedaży nieruchomości wskazuje na zbyt wolne działanie organu I instancji, co nie oznacza jednak aby jego decyzje naruszały prawo. W zaskarżonej skardze A. S. podniósł, iż przytoczone w zaskarżonych decyzjach, jako podstawa prawna rozstrzygnięcia uregulowania art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym są niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zwracał uwagę na sprzeczność między art. 6,7,8 i 9 tego artykułu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie skarżącego nawet tolerancyjne podejście do sprawy nie zezwalałoby na opóźnienie w jej załatwieniu przez organ więcej niż trzymiesięczne. Tymczasem w przedmiotowych sprawach decyzje zamiast w kwietniu 2001 r. doręczone zostały w październiku 2002 r. Ponadto skarżący wskazuje, iż kwestionował w sprawach wysokość opłaty, co przemilczał organ odwoławczy wydając zaskarżone decyzje. Zarzut ten wziął się z faktu, iż skarżący twierdził, że jego działka stanowi obszar oznaczony w planie symbol 29 MN, a nie 30 MNU. Ma to zaś znaczenie z uwagi na ustalenie w uchwale o nowym planie zróżnicowanych współczynników procentowych z tytułu wzrostu wartości dla obu tych obszarów ( 20 % i 30 %). Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji z niżej podanych powodów. Przede wszystkim wypada zauważyć, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Jego obowiązkiem jest także zajęcie stanowiska co do wszystkich uwag, wniosków i zarzutów zgłaszanych przez strony w trakcie postępowania i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydawanej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zapadły z naruszeniem art. art. 7,8,11,77 § 1 i 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż organ odwoławczy zupełnie pominął rozważenie jego uwag co do wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w szczególności wobec podniesionych zastrzeżeń w zakresie kwalifikacji terenu, na którym znajdują się obie działki. Te zastrzeżenia skarżący formułował biorąc pod uwagę treść wydanych na jego rzecz decyzji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] listopada 1999 r. dla obu jego działek, wskazując, że znajdują się one na terenie 29 MN (i 3 KUD), a nie 30 MNU, jak to przyjęto w zaskarżonych decyzjach. Wprawdzie same zapisy zawarte w uzasadnieniach decyzji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania, nie przesądzają jeszcze jakie w istocie jest przeznaczenie określonego obszaru i nie wiążą organu orzekającego w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ale obowiązkiem tego organu jest dokonanie ustaleń na podstawie nie budzących wątpliwości wypisu i wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustosunkowanie się do zastrzeżeń skarżącego. Z załączonych akt administracyjnych wynika, że znajduje się w nich sporządzona niestarannie kserokopia mapki oznaczonej jako załącznik do "wypisu ·" z dnia 15 kwietnia 2002 r. , ale jest ona pozbawiona niezbędnej legendy ( zwłaszcza w zakresie zastosowanych w niej linii). Zgodzić się też należy , iż skarżący miał prawo oczekiwać wyjaśnienia skąd się wzięły tak rozbieżne interpretacje zapisów planu dokonywane przecież przez ten sam organ administracji publicznej ( choć w różnych sprawach). Lakoniczna treść uzasadnień zaskarżonych decyzji zupełnie pominęła potrzebę odniesienia się do omówionych kwestii. Organ odwoławczy nie dokonał też wbrew wymogom art. 77 § 1 kpa jakiejkolwiek oceny sporządzonych w sprawie operatów szacunkowych. Sam fakt, że sporządził je rzeczoznawca majątkowy nie zwalniał od wymogu analizy wartości tego dowodu. Nie ulega wątpliwości, iż zwłoka w wydawaniu decyzji majątkowych opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w sposób oczywisty narusza art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skutkiem tego naruszenia mogą być np. problemy w ustaleniu wzrostu wartości nieruchomości oraz komplikacje w sytuacji obciążanego zbyt późno podmiotu. Zgodzić się jednak należy, iż przeszkodą do ustalenia przedmiotowych opłat byłby jedynie upływ 5 lat od dnia wejścia w życie planu (art. 36 ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Samo opóźnienie w wydaniu decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie powoduje, o ile nie upłynął jeszcze termin wskazany art. 36 ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nielegalności ustalonej opłaty. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło