IV SA 2233/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-01

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do nakazania wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem, zamiast orzekania przymusowej rozbiórki, gdy możliwe jest usunięcie zagrożeń na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.? Czy spory dotyczące naruszenia granic nieruchomości należą do kompetencji sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. W przypadku samowoli budowlanej, gdy możliwe jest usunięcie zagrożeń na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do orzekania przymusowej rozbiórki. Spory dotyczące naruszenia granic nieruchomości należą do kompetencji sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej wykonanie murowanej ściany od strony granicy działki sąsiedniej przy istniejącym budynku gospodarczym. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z modyfikacją terminu wykonania robót. Skarżący domagał się rozbiórki budynku gospodarczego, podnosząc zarzut naruszenia jego własności poprzez zajęcie części jego posesji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka(spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J G na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2003 r. nr (...) w przedmiocie nakazania określonych robót budowlanych skargę oddala. Decyzją z dnia (...) lipca 2000 r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) na podstawie art. 40, art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał J i I G zam. w (...) przy ul. (...)(...), wykonanie ściany od strony granicy działki sąsiedniej przy istniejącym budynku gospodarczym drewnianym o wym. 4,00 x 2,80 m, jako murowanej o grubości 25 cm – w terminie do dnia (...) września 2000 r. W uzasadnieniu podał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu (...) lipca 2000 r. wizji lokalnej ustalono, że na nieruchomości I i J G znajduje się budynek gospodarczy, drewniany o wymiarach 4,00 x 2,80 m z dachem jednospadowym, kryty papą ze spadkiem w kierunku własnej działki, przy granicy działki J G. Budynek istnieje około 26 lat. Zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 właściwy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy, decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, stanowi, iż ściana budynku gospodarczego usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki winna posiadać ścianę materiałów niepalnych bez otworów okiennych i drzwiowych. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2003 r. nr (...)(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania I i J G uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i wyznaczył termin do (...) czerwca 2003 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że w ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) słusznie nakazał I i J G wykonanie ściany murowanej budynku gospodarczego. Przedmiotowa ściana ma zwiększyć bezpieczeństwo pożarowe zarówno właścicieli budynku gospodarczego jak i właściciela działki sąsiedniej, a więc wykonanie jej powinno leżeć w interesie obydwu stron. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J G. Skarżący podniósł, że przedmiotowa komórka postawiona jest bez planu budowlanego i zajmuje 60 cm jego posesji na długości 4 m, tj. tyle co posiada komórka. Natomiast płot murowany za komórką zajmuje jeszcze 20 cm i w sumie o 80 cm zwężona będzie posesja skarżącego. Dlatego kategorycznie domaga się rozbiórki komórki (budynku gospodarczego). W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że zarzut wybudowania obiektu budowlanego częściowo na działce skarżącego pozostaje bez wpływu na treść podjętej decyzji, gdyż sprawy dotyczące naruszenia własności nie należą do kompetencji organów budowlanych, a sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.). Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z (...) lipca 2000 r. nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i to zarówno procesowego jak i materialnego. Z przedstawionych akt wynika, że sporny obiekt został zrealizowany przed dniem (...) stycznia 1995 r., a zatem dla likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej miały zastosowanie w związku z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) uprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budwlane, które organ prawidłowo zastosował. Przepisy ostatniej z wymienionych ustaw w przypadku samowoli budowlaej nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki, lecz dozwalały na legalizację tak wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przesłanki przewidziane w art. 37 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane, ażeby samowolna realizacja obiektu nastąpiła przy istnieniu przesłanek określonych w tym przepisie stąd organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw dla orzekania przymusowej rozbiórki, a mógł na podstawie art. 40 ustawy z 24 października 1974 r. nakazać wykonanie robót doprowadzających budynek do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), ściana budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki winna posiadać ścianę z materiałów niepalnych bez otworów okiennych i drzwiowych. Dlatego też decyzja organu nadzoru I instancji nakazująca inwestorom wykonanie ściany od strony działki sąsiedniej przy istniejącym budynku gospodarczym, drewnianym jako murowanej o grubości 25 cm jest zgodna z prawem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W wypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (np.: wyrok NSA z 17 kwietnia 1989 r. sygn.lakt IV SA 83/89 ONSA 1989/1/38). Zarzuty skarżacego sprowadzają się do naruszenia własności jego nieruchomości poprzez wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego częściowo (60 cm) na jego działce. Trafnie organ administracji ocenił w motywach decyzji, że sprawy dotyczące przekroczenia granic przy realizacji obiektów budowlanych w tym również ogrodzeń podlegają rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym. Oddalenie skargi przez sąd administracyjny nie udaremnia wystąpienia przez skarżącego do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zaistniałego sporu. Z tych przyczyn wobec niezasadności zarzutów skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło