IV SA 2268/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członkom spółdzielni mieszkaniowej, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, jeśli naruszony został ich indywidualny interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego, w szczególności dotyczących warunków technicznych budynków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć generalnie członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, to istnieją dopuszczalne wyjątki. Taki wyjątek zachodzi, gdy członek spółdzielni wykaże, że w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes. W niniejszej sprawie naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych budynków (nasłonecznienia) skutkowało naruszeniem indywidualnych interesów prawnych członków spółdzielni, co uzasadniało przyznanie im statusu strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody umarzającej postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ umorzył postępowanie, powołując się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym członkom spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony. Skarżący, będący członkami spółdzielni, nie zgadzali się z tym rozstrzygnięciem, wskazując na naruszenie ich interesu związanego z zacienieniem ich lokalu mieszkalnego. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, uznając skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., na wniosek – S. Sp. z o.o., zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. P. w W., na terenie działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...]. Od powyższej decyzji złożyli odwołanie Ł. i W. P. członkowie Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej P. w W. posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. P. w W. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że członkom spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje w postępowaniu administracyjnym przymiot strony. W.P. na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem. Jak pisze w skardze, jego mieszkanie mieszczące się na parterze, będzie tym bardziej narażone na zacienie spowodowane projektowaną budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. w W., na dowód czego załącza "wykres zacienienia budynku P.". Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymuje swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest uzasadniona. Zgadzając się z generalną linią orzecznictwa, że w postępowaniu administracyjnym członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony, wskazać jednak trzeba, że mogą zaistnieć pewne dopuszczalne wyjątki od tej zasady. Wyjątkiem takim jest sytuacja, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03.07.2001 r. sygn. akt IV SA 1610/99, leź nr 53445). W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z takim przypadkiem. Należy przypomnieć, że pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. w W., wymagało wcześniejszej zgody na odstępstwo od przepisów § 13 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140). Projektowane usytuowanie w/w budynku przy ul. P. naruszyło odległości od budynku przy ul. P., o których mowa w § 13 w/w rozporządzenia. W związku z czym w sześciu lokalach mieszkalnych w budynku przy ul. P., w tym w lokalu należącym do Ł. i W.P., położonym na parterze, miało nastąpić ograniczenie czasu nasłonecznienia, przewidzianego w § 60 ust. 1 w/w rozporządzenia. Powyższy fakt wskazuje na to, że Ł. i W.P. w niniejszej sprawie mają przymiot strony, bowiem został naruszony ich własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego. Zarząd Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej, której skarżący są członkami, zawarł z inwestorem stosowne porozumienie, wyrażając tym samym zgodę na usytuowanie budynku z odstępstwem od § 13 w/w rozporządzenia, tym samym godząc się, że lokale mieszkalne należące do sześciu członków Spółdzielni, nie będą spełniały norm nasłonecznienia określonych w § 60 ust. 1 rozporządzenia, nie zmienia to jednak faktu, że indywidualne interesy prawne tych sześciu członków Spółdzielni zostały naruszone. W takiej sytuacji nie można pozbawiać członków Spółdzielni, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do lokali mieszkalnych, prawa ochrony ich uzasadnionych indywidualnych interesów prawnych, a do tego prowadziłaby odmowa uznania ich udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego, Prezydent [...] odmówił wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów § 13 i § 60 ust. 1 w/w rozporządzenia. W konsekwencji tego, Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. w W. Następnie Wojewoda [...] jako organ drugiej instancji (chociaż na w/w postanowienie nie służyło zażalenie) postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. uchylił w całości postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów § 13 i § 60 ust. 1 rozporządzenia M.G.P. i B. z dnia 14 grudnia 1994 r., polegające na dopuszczeniu lokalizacji nowoprojektowanego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. P. w W. w odległości mniejszej niż określone w/w rozporządzeniu. Konsekwencją tego było uchylenie w/w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prezydent [...] ponownie rozpatrując sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. P. w W. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania S. i N. M., decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawach: – 7/IV SA 485/03 - stwierdzono nieważność postanowienia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. – 7/IV SA 829/03 - uchylono decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. – 7/IV SA 2252/03 - uchylono decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło