IV SA 2268/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członkom spółdzielni mieszkaniowej, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, jeśli naruszony został ich indywidualny interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego, w szczególności dotyczących warunków technicznych budynków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć generalnie członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, to istnieją dopuszczalne wyjątki. Taki wyjątek zachodzi, gdy członek spółdzielni wykaże, że w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes. W niniejszej sprawie naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych budynków (nasłonecznienia) skutkowało naruszeniem indywidualnych interesów prawnych członków spółdzielni, co uzasadniało przyznanie im statusu strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody umarzającej postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ umorzył postępowanie, powołując się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym członkom spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony. Skarżący, będący członkami spółdzielni, nie zgadzali się z tym rozstrzygnięciem, wskazując na naruszenie ich interesu związanego z zacienieniem ich lokalu mieszkalnego. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, uznając skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., na wniosek – S. Sp. z o.o., zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. P. w W., na terenie działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...].
Od powyższej decyzji złożyli odwołanie Ł. i W. P. członkowie Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej P. w W. posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. P. w W.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że członkom spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje w postępowaniu administracyjnym przymiot strony.
W.P. na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem. Jak pisze w skardze, jego mieszkanie mieszczące się na parterze, będzie tym bardziej narażone na zacienie spowodowane projektowaną budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. w W., na dowód czego załącza "wykres zacienienia budynku P.".
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymuje swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga jest uzasadniona.
Zgadzając się z generalną linią orzecznictwa, że w postępowaniu administracyjnym członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony, wskazać jednak trzeba, że mogą zaistnieć pewne dopuszczalne wyjątki od tej zasady. Wyjątkiem takim jest sytuacja, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03.07.2001 r. sygn. akt IV SA 1610/99, leź nr 53445). W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z takim przypadkiem. Należy przypomnieć, że pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. w W., wymagało wcześniejszej zgody na odstępstwo od przepisów § 13 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140). Projektowane usytuowanie w/w budynku przy ul. P. naruszyło odległości od budynku przy ul. P., o których mowa w § 13 w/w rozporządzenia. W związku z czym w sześciu lokalach mieszkalnych w budynku przy ul. P., w tym w lokalu należącym do Ł. i W.P., położonym na parterze, miało nastąpić ograniczenie czasu nasłonecznienia, przewidzianego w § 60 ust. 1 w/w rozporządzenia. Powyższy fakt wskazuje na to, że Ł. i W.P. w niniejszej sprawie mają przymiot strony, bowiem został naruszony ich własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego.
Zarząd Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej, której skarżący są członkami, zawarł z inwestorem stosowne porozumienie, wyrażając tym samym zgodę na usytuowanie budynku z odstępstwem od § 13 w/w rozporządzenia, tym samym godząc się, że lokale mieszkalne należące do sześciu członków Spółdzielni, nie będą spełniały norm nasłonecznienia określonych w § 60 ust. 1 rozporządzenia, nie zmienia to jednak faktu, że indywidualne interesy prawne tych sześciu członków Spółdzielni zostały naruszone. W takiej sytuacji nie można pozbawiać członków Spółdzielni, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do lokali mieszkalnych, prawa ochrony ich uzasadnionych indywidualnych interesów prawnych, a do tego prowadziłaby odmowa uznania ich udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego, Prezydent [...] odmówił wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów § 13 i § 60 ust. 1 w/w rozporządzenia. W konsekwencji tego, Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. P. w W.
Następnie Wojewoda [...] jako organ drugiej instancji (chociaż na w/w postanowienie nie służyło zażalenie) postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. uchylił w całości postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów § 13 i § 60 ust. 1 rozporządzenia M.G.P. i B. z dnia 14 grudnia 1994 r., polegające na dopuszczeniu lokalizacji nowoprojektowanego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. P. w W. w odległości mniejszej niż określone w/w rozporządzeniu.
Konsekwencją tego było uchylenie w/w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Prezydent [...] ponownie rozpatrując sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. P. w W. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania S. i N. M., decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawach:
– 7/IV SA 485/03 - stwierdzono nieważność postanowienia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r.
– 7/IV SA 829/03 - uchylono decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r.
– 7/IV SA 2252/03 - uchylono decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło