IV SA 2276/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA O. Wierzbicka Sędzia asesor WSA T.Wykowski NSA T. Cysek (spr.) Protokolant A. Foks-Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2004 r. sprawy ze skargi T.Z. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz T. Z. 10 (dziesięć) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do sądu administracyjnego postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. Minister Środowiska stwierdził niedopuszczalność zażalenia T. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. stanowiącej pozwolenie wodnoprawne udzielone [...] Zakładom Nawozów Fosforowych [...]" na składowanie fosfogipsu na gruntach przybrzeżnych [...] na składowisku w W.. W uzasadnieniu rozstrzygający organ podniósł, że T. Z. zażaleniem z dnia 17 marca 2003 r. wniósł zastrzeżenia do wskazanego postanowienia Wojewody [...], twierdząc, iż stanowi ono jego zdaniem niedopuszczalne uzupełnienie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 1983 r. W ocenie Ministra Środowiska złożone przez T.Z. zażalenie jest niedopuszczalne, skoro nie brał on udziału, jako strona w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 1983 r. i nie podnosi on zaskarżając postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. naruszenia jego "interesu prawnego lub obowiązku". W złożonej skardze T.Z. wniósł o uchylenie opisanego postanowienia Ministra Środowiska. Według skarżącego pomijanie jego udziału jako strony w postępowaniach prowadzonych przez organy wojewódzkie i naczelny pozbawiało go możliwości obrony jego praw. W szczególności postanowienie organu I instancji dokonując wykładni pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 1983 r. w istocie rozszerzyło treść tego pozwolenia, prowadząc do większego jeszcze zatrucia otoczenia składowiska fosfogipsu, w którym skarżący ma swe gospodarstwo. Odpowiadając na skargę Minister Środowiska podniósł, iż zażalenie T.Z. wpłynęło w dacie kiedy postanowienie Wojewody [...] było już ostateczne i nie mogło być kwestionowane w ramach "zwykłych środków odwoławczych". W tej sytuacji niedopuszczalne było przeprowadzenie przez organ II instancji merytorycznej oceny stanowiska Wojewody [...] zaprezentowanego w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska z niżej podanych przyczyn. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten z mocy art. 144 kpa ma odpowiednie zastosowanie także do zażaleń. Z brzmienia art. 134 kpa wynika, że w ramach postępowania wstępnego organ II instancji może podjąć dwa różniące się co do istoty i mające odmienne przesłanki zastosowania rozstrzygnięcia orzekające o przeszkodach do merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia. W ocenie sądu stanowisko prezentowane w niniejszej sprawie przez Ministra Środowiska wskazuje na brak dostrzegania odrębności tych dwu rodzajów rozstrzygnięć dopuszczalnych na gruncie art. 134 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji stwierdził bowiem niedopuszczalność zażalenia motywowaną brakiem przyznania T.Z. statusu strony. Natomiast w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie wskazał na złożenie zażalenia z uchybieniem terminu, która to kwestia nie była w ogóle badana przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. O wartości zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu świadczy wyłącznie jego treść ( w tym treść sporządzonego uzasadnienia), a nie późniejsze wypowiedzi organu administracji publicznej, który go wydał. To bowiem z zaskarżonego aktu strona winna czerpać wszechstronną i wyczerpującą wiedzę o swojej sytuacji prawnej określonej przez rozstrzygający organ. Pogląd Ministra Środowiska wyrażony w treści zaskarżonego postanowienia sprowadzający się w istocie do podważenia statusu strony T. Z. w konkretnym postępowaniu związanym z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 1983 r. zupełnie nie przystaje do stanowiska tego organu w innych postępowaniach dotyczących także wymienionego pozwolenia i szeroko rozumianej sprawy składowania fosfogipsu w W. W szczególności w decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. ([...]) Minister Środowiska "po przeanalizowaniu dokumentów i biorąc pod uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego" uznał, że T.Z. przynależny jest status strony i uchylił ( w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) swe decyzje o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek T.Z. postępowania nadzorczego. Ponadto, jak także wynika ze znanych sądowi z urzędu akt IV SA 516 i 517/03 skarżący przedstawił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. o wznowieniu postępowania na wniosek T.Z. w związku z pominięciem go jako strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. Wprawdzie podniesiona weryfikacja poglądu Ministra Środowiska co do statusu strony T. Z. ograniczała się do toku postępowania nadzorczego, ale przecież w jego podłożu nie miało leżeć przekonanie, że kwestia zgody na składowanie fosfogipsu w W. wkraczała w zakres interesu prawnego skarżącego. W tej sytuacji nie ma racjonalnego powodu, aby odmawiać skarżącemu możliwości obrony całokształtu jego uprawnień związanych z wydaniem konkretnego pozwolenia, które winno być realizowane także na drodze kwestionowania trafności dokonanej przez organ wojewódzki wykładni tej decyzji. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271).