IV SA 228/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie SNSA Bogusław Oraczewski, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2004 r. sprawy ze skargi R. . na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalność środka odwoławczego oddala skargę Pismem z dnia 27 października 1999 roku, Nr [...] Zarząd Dróg Miejskich w [...] wezwał PHP R. należące do R.S. do usunięcia w terminie do dnia 03 listopada 1999 roku pawilonu umieszczonego w pasie drogi ul. [...]. W odpowiedzi na powyższe pismo R.S. zwrócił się do Zarządu Dróg miejskich w [...] pismem z dnia 28 kwietnia 2000 roku do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania stosownej decyzji. Wobec nie wszczęcia postępowania administracyjnego i nie wydania decyzji w dniu 21 lipca 2000 roku R.S. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie w trybie art.37§1 kpa na nie załatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2000 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zobowiązało Zarząd Dróg Miejskich w [...] do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w terminie do dnia 20 września 2000 roku. Decyzja z dnia [...] października 2000 roku Nr [...] Zarząd Dróg Miejskich w [...] pozostawił wniosek R. S. z dnia 28 kwietnia 2000 roku bez rozpoznania W uzasadnieniu swojej decyzji Zarząd Dróg Miejskich w [...] stwierdził, że R. S. nie sprecyzował swego wniosku z dnia 28 kwietnia 2000 roku, pomimo wysłania do niego w tym celu stosownych pism. Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. S. podnosząc zarzut, że wymagane dokumenty przesłał do Zarządu Dróg Miejskich w [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2001 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Pismem z dnia 30 lipca 2001 roku Zarząd Dróg Miejskich w [...] wezwał R.S. do sprecyzowania wniosku z dnia 28 kwietnia 2000 roku. Pismem z dnia [...] września 2001 roku Nr [...] Zarząd Dróg Miejskich w [...] poinformował R. S., że wobec nie sprecyzowania wniosku z dnia 28 kwietnia 2000 roku i nie usunięcia braków wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania. Pismem z dnia 06 października 2001 roku R.S. złożył zażalenie na pismo Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] września 2001 roku, które nazwał postanowieniem. Pismem z dnia 19 października 2001 roku, Nr [...] Zarząd Dróg Miejskich w [...] poinformował R. S., że pismo z dnia [...] września 2001 roku nie było postanowieniem i nie przysługuje na nie zażalenie. Pismem z dnia 02 listopada 2001 roku R. S. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na nie załatwienie przez Zarząd Dróg Miejskich w [...] w terminie i nie wydanie decyzji administracyjnej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie w sprawie zażalenia na bezczynność wszczętej wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2000 roku złożonym przez R. S. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że postępowanie w sprawie zostało zakończone poprzez wydanie pisma z dnia [...] września 2001 roku, a zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 08 czerwca 2000 roku, sygn. akt III ZP 11/00 (OSNAP 2000/19/702) pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art.64 kpa podania o wszczęcie postępowania nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] strona w taki wypadku może złożyć ponownie wniosek, który spowoduje wszczęcie ponownego postępowania administracyjnego. R. S. pouczony został o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Pismem z dnia 09 stycznia 2002 roku R. S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2001 roku błędnie nadano formę decyzji i błędnie pouczono skarżącego możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Przepisy kpa nie przewidują bowiem prawa zażalenia na postanowienie uznające za bezzasadną skargę na nie załatwienie sprawy we właściwym terminie. Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył R.S. podnosząc zarzut, że skarżone postanowienie całkowicie zmienia treść decyzji i narusza art.113§1 kpa. Zdaniem skarżącego błędna decyzja winna być unieważniona. Nadto podniósł zarzut, że treść zaskarżonego postanowienia nie wskazuje by Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało jego argumenty odnoszące się do bezczynności organu administracji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Podzielić należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż niedopuszczalne jest wniesienie środka odwoławczego o rozstrzygnięcia organu administracji publicznej wydanego w wyniku rozpoznania skargi na bezczynność przewidzianej w art.37§1 kpa. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznawało zażalenie R. S. na bezczynność Zarządu Dróg Miejskich w [...], który to organ zdaniem skarżącego nie wydawał decyzji w jego sprawie. Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadło w formie decyzji z dnia [...] grudnia 2001 roku, Nr [...]. Była to forma rozstrzygnięcia błędna, gdyż w wyniku rozpoznania zażalenia na bezczynność organu winno być wydane orzeczenie w formie postanowienia. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 roku, sygn. akt IV SA 1866/00 (ONSA 2002/4/144) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "stanowisku organu wyższego stopnia, wydawanemu w trybie art. 37 k.p.a., należy nadać formę postanowienia". Skarżący został po wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2001 roku, Nr [...] został pouczony, że przysługuje mu środek odwoławczy w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Było to pouczenie błędne. Od rozstrzygnięć wydawanych w trybie art.37§1 kpa odwołanie nie przysługuje. W postanowieniu z dnia 12 lutego 2002 roku, sygn. akt II SA/Gd 3920/01, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "na postanowienie organu administracji wyznaczające w trybie art. 37 § 2 k.p.a. dodatkowy termin załatwienia sprawy nie służy zażalenie (por. art. 141 § 1 k.p.a.). W konsekwencji przyjąć należy, że skarga na takie postanowienie jako niedopuszczalna, na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 pkt.2 cyt. ustawy o NSA, podlega odrzuceniu". Również w wyroku z dnia 13 marca 2001 roku, sygn. akt I SAB 246/00 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na postanowienie wydane w ramach art. 37 § 2 kpa nie służy zażalenie, gdyż nie kończy ono postępowania w sprawie ani też nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego błędne pouczenie strony, że przysługuje jej środek odwoławczy nie może powodować, iż strona postępowania może taki środek wnieść gdy przepis prawa tego nie przewiduje. Osobie, która wyczerpała tryb postępowania przed organami administracji publicznej w sprawie bezczynności przysługuje samoistna skarga do sądu administracyjnego bezczynność. W wyroku z dnia 24 maja 2001roku, sygn. akt IV SA 572/99 (ONSA 2002/3/116) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a." Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art.113§1 kpa jest chybiony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie nie wydawało orzeczenia w przedmiocie sprostowania własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2001 roku, Nr [...]. stwierdziło jedynie, że orzeczenie zapadło w nieodpowiedniej formie. Raz jeszcze podkreślić należy, że nadanie orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania skargi na bezczynność organu administracji publicznej było błędem. Niezależnie jednak od tego w jakiej formie zostało ono wydane nie przysługiwał od niego środek odwoławczy. Jeśli mimo to środek odwoławczy od takiego orzeczenia wpłynął to Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło zajmować się merytoryczną ocena argumentów skarżącego dotyczących bezczynności organu tylko kwestią dopuszczalności wniesienia takiego środka. Tego też właśnie dotyczy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2002 roku Nr [...]. Kwestia stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2001 roku, Nr [...] może być rozpoznana tylko w odrębnym postępowaniu w trybie przewidzianym w kpa. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.