IV SA 2288/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-26

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie budynków mieszkalnych i magazynowo-biurowych jest zasadne, gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące naruszenia jego prawa własności, a zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający do oceny tych zarzutów?
Ratio decidendi
Postępowanie organu nadzoru budowlanego było wadliwe z powodu braku należytego wyjaśnienia sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Pobieżne oględziny bez dokumentacji graficznej uniemożliwiły ocenę zarzutów skarżącego dotyczących usytuowania budynków, ich wpływu na sąsiednią nieruchomość oraz zgodności z przepisami. Brak podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdyż nawet brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania nie czynił postępowania bezprzedmiotowym, a jedynie bezzasadnym.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące usytuowania budynków B. C. w ostrej granicy z jego posesją, naruszenia jego prawa własności, zacienienia nieruchomości, obecności okien od strony jego posesji oraz szamba blisko granicy. Organy administracji uznały, że budynki zostały wybudowane i są użytkowane zgodnie z pozwoleniami, a postępowanie umorzono.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr ew. [...] i budynku magazynowo-biurowego na działce nr ew. [...] położonych przy ulicy [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał , iż po przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2000 r. oględzinach ustalił , że B. C. wybudował na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...] budynek mieszkalny na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 1981 r. o pozwoleniu na budowę a w dniu [...] lutego 1987 r. zgłosił ten obiekt do użytkowania . Nadto organ ustalił ,że B. C. posiada decyzję z dnia [...] listopada 1996 r. o zmianie sposobu użytkowania wybudowanego budynku garażowego na budynek o przeznaczeniu magazynowo - biurowym . Od tych decyzji skarżący A. P. nie składał odwołań . W świetle tych ustaleń organ uznał ,że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane i są użytkowane zgodnie z pozwoleniami . Poza tym nie stwierdzono prowadzenia przy tych budynkach żadnych dodatkowych robót. Odwołanie od decyzji umarzającej postępowanie złożył A. P. podnosząc, że budynek B. C. wybudowany został w ostrej granicy bez jego zgody z kominem i kratkami wentylacyjnymi w ścianie . W budynku prowadzona była działalność gospodarcza naprawy samochodów , uciążliwa z uwagi na hałas . Budynek ten zasłania dostęp światła . Poza tym ponowił zarzut, iż nigdy nie otrzymał żadnych decyzji potwierdzających legalność ich budowy . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy . W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji w toku oględzin ustalił ,że wszystkie obiekty znajdujące się na nieruchomości wybudowane zostały zgodnie z zatwierdzonymi projektami zagospodarowania działki i projektami budowlanymi . W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie budynków B. C. położonych w [...] przy ulicy [...]. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył A. P. wnosząc o jej uchylenie . W skardze roc:;;:5: wewnętrzną sprzeczność i brak właściwej interpretacji przepisów z pominie; :err " interpretacji celowościowej " oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie okoliczności , że skarżącemu nie doręczono nigdy decyzji o których pisał organ . Wskazał ,że budynek mieszkalny jest oddalony od działki skarżącego o ok. 3 metry o przyjęciu budynku do użytkowania nie został powiadomiony . W roku 1996 za budynkiem mieszkalnym został dobudowany budynek magazynowo- biurowy w ostrej granicy na długości ok. 30 m . Ponowił zarzut, że użytkowanie budynków jest niezgodne z przepisami i narusza jego prawo własności . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna . Postępowanie organu nadzoru budowlanego w tej sprawie wszczęte zostało na wniosek A. P. , który wskazywał nieprawidłowości co do usytuowania budynków na nieruchomości B. C. w granicy z jego posesją , odprowadzanie wód opadowych na jego działkę , sprawę kratek wentylacyjnych . Ponadto powoływał się na zacienienie jego nieruchomości , istnienie okien od strony jego posesji w budynku B. C. oraz szamba usytuowanego blisko granicy . W toku postępowania organ przeprowadził oględziny i ustalił , że na działce B. C. istnieje budynek mieszkalny , który został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 1981 r. przyjęty z dniem [...] lutego 1987 r. do użytkowania . Budynek został usytuowany zgodnie z zatwierdzonym projektem . Ponadto organ ustalił ,że posiada pozwolenie na budowę budynku biurowo- socjalnego z dnia [...] września 1994 r. Obiekt ten został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym poza jedną stwierdzoną nieprawidłowością . Nadto posiada on decyzję z dnia [...] listopada 1996 r. , która pozwala na zmianę sposobu użytkowania wybudowanego budynku garażowego na budynek o przeznaczeniu magazynowo - biurowym . Jednocześnie organ w protokole oględzin zamieścił nakaz usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości oraz zgłoszenia części budynku biurowo - socjalnego do użytkowania . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopiero w piśmie przekazującym odwołanie A. P. do organu II instancji odniósł się do zarzutów zacienienia oraz kratek wentylacyjnych. Dokonując kontroli niniejszej decyzji trzeba przede wszystkim zauważyć, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dotknięte było wadą braku należytego wyjaśnienia sprawy , wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego . Z przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Tymczasem oględziny przeprowadzone przez organ I instancji wyczerpujące w istocie całe postępowanie dowodowe zostały wykonane pobieżnie co dokumentuje protokół z oględzin . Pomijając okoliczność jego niedostatecznej czytelności a co za tym idzie niemożności ustalenia jakie nieprawidłowości organ ujawnił w toku oględzin i jakie nakazał usunąć w terminie 7 dni , to przede wszystkim nie sporządzono dokumentacji graficznej ( szkicu ) , która wskazywałaby na usytuowanie budynków , ich kształt , wzajemne odległości od siebie i granicy oraz ilość i rodzaj tych obiektów . Niniejsza dokumentacja jest niezbędna wobec ustalenia , że na nieruchomości B. C. znajduje się kilka budynków, mają one różne przeznaczenie , są różnie nazywane przez strony . Zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie pozwala na ocenę zarzutów formułowanych przez skarżącego choćby ze względu na niemożność ustalenia jakich budynków dotyczą konkretne zarzuty . Organ I instancji poprzestał na ustaleniu , że budynki zostały zbudowane zgodnie z decyzjami o pozwoleniu na budowę oraz pozwoleniem na zmianę sposobu użytkowania . Jednak nie załączył kopii tych decyzji do akt a dodatkowo nie jest wiadomym czy wszystkie budynki znajdujące się na nieruchomości B. C. były objęte postępowaniem . Poza tym w obliczu tak zgromadzonego materiału dowodowego brak było podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na mocy art. 105 § 1 kpa . Ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku A. P. nie czynił prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznaczał jedynie bezzasadność jego żądania (patrz wyrok NSA z dnia 10.01.1988 r., SA/Wr 957/88, ONS 1999, nr 1, poz 44). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie -dotyczącej wadliwego usytuowania budynków oraz ich realizacji w sposób odbiegający od warunków pozwolenia na budowę - nie było podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Dlatego gołosłowne stwierdzenie organu, że "wszystkie obiekty znajdujące się na nieruchomości wybudowane są zgodnie z zatwierdzonymi projektami zagospodarowania działki i projektami budowlanymi "jest niewystarczające. Należało w pisemnych motywach decyzji ocenić - w oparciu o konkretną decyzję oraz projekt budowlany - odpowiednie zarzuty skarżącego .Dopiero tak zgromadzony materiał pozwoli na dokonanie stosownej jego oceny. W tej sytuacji wobec naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło