IV SA 2295/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Cysek (spr.), Sędziowie NSA J. Kabat-Rembelska, WSA M. Małaszewska-Litwiniec, Protokolant A. Dobrowolski, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę Zaskarżonym do sądu administracyjnego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wyniku rozpatrzenia zażalenia I. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. - odmawiające I. S. wydania zaświadczenia potwierdzającego, że część majątku ziemskiego "K." (tj. dom mieszkalny z parkiem) nie podlegała działaniu art. 2 ust.l lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 4 poz. 17 ze zm.) - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podniósł, iż niemożliwe w sprawie - w świetle uregulowań art.217 i 218 kpa - było wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że część przedmiotowej nieruchomości ziemskiej nie podlegała pod działanie wskazanego przepisu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wydanie przez organ administracji publicznej na żądanie strony zaświadczenia może bowiem nastąpić tylko wtedy, gdy dotyczy ono potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, wynikających z ewidencji rejestrów, bądź innych danych którymi dysponuje organ. Rozstrzyganie zaś sporów co do tego, czy dana nieruchomość podlegała art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy wymaga dokonania oceny prawnej i nie może nastąpić w formie zaświadczenia - jak "żądała tego skarżąca". W tym zakresie otwarty jest dla skarżącej tryb określony "w § 5, 6 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r." Według rozstrzygającego organu kompetencje wojewody do orzekania w powyższej kwestii "sprowadzają się tylko do zagadnienia dotyczącego całej nieruchomości a nie jej poszczególnych części składowych..." W złożonej skardze I. S. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu: 1) naruszenie prawa procesowego a w szczególności art. 7, 8, 9, i 124 § 1 kpa, 2) naruszenie prawa "procesowego" poprzez błędną wykładnię § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1995 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.). Strona skarżąca przyznaje, iż wszczynając postępowanie domagała się wydania zaświadczenia stwierdzającego, iż część przedmiotowej nieruchomości nie podlegała pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Mimo jednak użycia słowa "zaświadczenie" intencje skarżącej były jednoznaczne, chodziło bowiem o wydanie orzeczenia dotyczącego "utraconego majątku", a słowo zaświadczenie w zamyśle skarżącej najlepiej oddawało istotę oczekiwanego aktu. Organy obu instancji podeszły zaś do sprawy formalistycznie i nie dokonały wyjaśnienia rzeczywistej woli i intencji skarżącej. W efekcie naruszone zostały art. 7, 8 i 9 kpa, co uzasadnia konieczność wyeliminowania postanowień organów obu instancji z obrotu prawnego. Wbrew art. 124 § 1 kpa zaskarżone postanowienie nie zawiera pouczenia, czy na postanowienie to służy skarga do sądu administracyjnego. Według skarżącej skarga w konkretnym przypadku przysługuje. Błędne są też wywody zaskarżonego postanowienia dotyczące granic orzekania na gruncie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 6 września 1944 r. Gdyby bowiem podzielić pogląd Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, niemożliwe byłoby w ogóle wydanie decyzji rozstrzygającej o tym, czy nieruchomość nie podlegała uregulowaniom powoływanego już dekretu. Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, albowiem wydanie zaskarżonego w sprawie postanowienia nie zostało obarczone tego rodzaju uchybieniami, które uzasadniłoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a zaakceptowane w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygniecie ostatecznie odpowiada prawu. Zgodzić się należy, iż postępowanie organów administracji publicznej w niniejszej sprawie naruszyło normy procedury administracyjnej. Zauważyć jednak należy, iż w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) uchybienia tego rodzaju powodują konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego tylko wówczas, jeżeli mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie może być natomiast kwestionowane, że realizacja zgłoszonych przez skarżącą oczekiwań nie mogła nastąpić poprzez wydanie zaświadczenia w rozumieniu art. 217, 218 kpa i stąd rozstrzygnięcie o odmowie wydania zaświadczenia odpowiada prawu. Wprawdzie informacja zawarta w zaskarżonym postanowieniu, o tym w jakim trybie i formie skarżąca może dochodzić swoich racji co do podpadania części wskazanej nieruchomości pod uregulowanie art.2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz.U Nr 4 poz. 17 ze zm.) została przekazana skarżącej z oczywistą zwłoką i biorąc pod uwagę motywy wydania zaskarżonego postanowienia w sposób nieuzasadniony postępowanie w sprawie było przedłużane, ale nie zmienia to faktu, iż mimo uchybień proceduralnych trafność orzeczenia o odmowie wydania w sprawie zaświadczenia nie może być podważona. Do tej kwestii sprowadza się zaś w istocie znaczenie zaskarżonego postanowienia. Zgodzić się należy również, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które winno się ograniczyć do wywodów co do braku podstaw prawnych do wydania zaświadczenia w rozumieniu art. 217 i 218 kpa Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zupełnie zbędnie zawarł dywagacje na temat granic orzekania /Wojewody na gruncie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 5 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. Nr 10 poz. 51 ze zm.). Sąd podziela uwagę strony skarżącej, iż wypowiedziany w tym zakresie pogląd Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest błędny. 0. dopuszczalności orzekania w trybie § 5 powołanego rozporządzenia również co do wydzielonej części nieruchomości ziemskiej (np. domu i parku) świadczy ukształtowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. 1. ta jednak usterka (uzasadnienia a nie rozstrzygnięcia) nie może ważyć o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazany pogląd Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi został zaprezentowany niejako poza granicami rozstrzyganej przez ten organ sprawy i nie będzie mógł on mieć mocy wiążącej przy wydawaniu decyzji na podstawie § 5 powołanego rozporządzenia. Oczywiście kontroli instancyjnej i sądowej podlegała będzie przyszła decyzja wydana w trybie tego przepisu. Z przedstawionych akt (pismo Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r.) wynika, iż toczy się obecnie postępowanie o wydanie decyzji, że część przedmiotowej nieruchomości nie podlegała art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na wynik niniejszej sprawy nie miało też wpływu uchybienie, polegające na braku zawarcia w zaskarżonym postanowieniu pouczenia, że może być ono zaskarżone do sądu administracyjnego. W sprawie złożono bowiem mimo braku pouczenia skargę i Sąd ją rozpoznał, podzielając pogląd o jej dopuszczalności (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2000 r. I SA / Ka 1265/99 Lex nr 45541). Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.