IV SA 2299/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-20
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Czesława Socha, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 1988 r. mogła zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów dotyczących lokalizacji szamb lub niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli te kwestie nie były przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności?Ratio decidendi
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczy wyłącznie oceny legalności samej decyzji i jej skutków prawnych, a nie poprzedzającego ją postępowania zwykłego. Zarzuty dotyczące lokalizacji szamb lub niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, które nie były bezpośrednio przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący W. R. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1988 r. udzielającej pozwolenia na budowę warsztatu ceramiczno-garncarskiego. Skarżący zarzucił, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, projektu technicznego (w tym lokalizacji szamb) oraz niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Halina Kuśmirek, Sędziowie NSA (del.) Czesława Socha (spr.), WSA Mirosława Kowalska, Protokolant D. Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 r. ( o nr [...]) – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138§1 pkt. 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania W. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. o nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] września 1988 r. o nr [...], udzielającej S. B. pozwolenia na budowę budynku warsztatu wyrobów ceramiczno-garncarskich na działce położonej w K. nr ewid. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że trafne jest stanowisko organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Inwestor spełnił obowiązki wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i organ nie mógł odmówić wydania takiej decyzji. Decyzja ta była zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jej wydania.
Skargę na powyższą decyzję złożył W. R. Zarzucił, że wydana decyzja jest sprzeczna z prawem. Domagał się jej uchylenia.
W uzasadnieniu podał, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Nadto projekt techniczny obejmujący plan zagospodarowania działki został sporządzony z naruszeniem przepisów wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Chodzi o to, że nie zostały spełnione warunki związane z lokalizacją szamb. Nieprawidłowość ta została już potwierdzona w innej sprawie, gdyż nakazano rozbiórkę szamb. Na etapie wydania pozwolenia na budowę doszło do rażącego naruszenia przepisów powyższego rozporządzenia. Brak rozpoznania pozostałych istotnych uchybień i naruszeń prawa w procesie wydawania pozwolenia na budowę powoduje kwestionowanie zaskarżonej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1, 2, 3, i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) – Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził wad, o których mowa w powyższym art. 145 ustawy i dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 tej ustawy.
Przedmiotem postępowania nieważnościowego opartego o treść art. 156 k.p.a. jest wyłącznie ustalenie i ocena czy kontrolowany akt administracyjny nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych enumeratywnie w §1 tego przepisu. Działając w granicach tego postępowania organ administracji nie może wydawać innych rozstrzygnięć niż te, które wynikają z oceny legalności kontrolowanego aktu.
W niniejszym postępowaniu przedmiotem badania przez organy nadzoru była decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] września 1988 r. o nr [...] udzielającej S. B. pozwolenia na budowę budynku warsztatu wyrobów ceramiczno-garncarskich na działce położonej w K. na działce [...].
Przedstawione we wniesionej skardze zarzuty uznać należy za nieuzasadnione skoro w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne a nie poprzedzające ją postępowanie zwykłe. Zarzuty skargi dotyczą w istocie oceny, że nie zachodziły podstawy do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę a o ile wydano takie pozwolenie, to z rażącym naruszeniem norm prawa materialnego.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.
Zasadnie stwierdził organ wydający zaskarżoną decyzję "brak wystąpienia tego rodzaju "kwalifikowanego" naruszenia prawa w odniesieniu do badanej decyzji".
Skarżący podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji upatrywali w braku zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. W skardze zaś rozszerzono zarzuty o wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości i usytuowanie inwestycji z naruszeniem przepisów.
Niewątpliwie uzyskanie pozwolenia na budowę w dacie wydania kwestionowanej decyzji wymagało zgodności z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego. Kwestionowana decyzja została wydana na podstawie art. 29 ust. 1, 2, 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawa budowlanego (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) oraz § 43 i 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1974 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. nr 8 poz. 48 ze zm.). przepis art. 3 tej ustawy wyraźnie określił, że obiekty budowlane mogły być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. O ile organ wydający kwestionowaną decyzję powołał się na §43 i 44 rozporządzenia, to też badał zgodność z planem. Powołał przy tym plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. oraz materiałami do planu szczegółowego wsi K. Plan ten dla działki [...] (przedmiotowej inwestycji) przewidywał symbol [...] tzn. przeznaczony pod projektowane tereny rzemiosła z prawem zabudowy mieszkaniowej a teren posiadał zgodę Wojewody [...] o przeznaczeniu na cele nierolnicze. Decyzja kwestionowana została poprzedzona decyzją Naczelnika Gminy [...] zezwoleniem na wyłączenie z produkcji rolnej tej działki. Oznacza to, że plan dopuszcza usytuowanie na tej działce spornej inwestycji. Z tego powodu trafnie organy przyjęły, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga zarzutów w tym zakresie już nie podnosi ale skoro był to podstawowy zarzut wszczynający niniejsze postępowanie to obowiązkiem Sądu było z urzędu sprawdzić czy dokonano trafnej oceny.
Sąd nie podzielił zarzutu skargi o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Zarzut ten wprawdzie nie był wcześniej podnoszony przez stronę skarżącą, to też z urzędu podlega ocenie. Decyzja ta została wydana przez Naczelnika Gminy [...] . Zgodnie z art. 29 ust. 4 cytowanego wyżej Prawa budowlanego (na podstawie której wydano też decyzję), był to organ właściwy do wydania kwestionowanego pozwolenia, zaś w niniejszym postępowaniu nieważnościowym Wojewoda [...] był też organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zgodnie z art. 157§1 k.p.a.
Nie mają znaczenia w niniejszym postępowaniu sprawy związane z lokalizacją szamb. Kwestionowana decyzja będąca przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu takiej inwestycji nie obejmuje. O ile inwestor w trakcie realizacji odstąpił od zatwierdzonego projektu, to zarzuty w tym zakresie należy kierować do kolejnych etapów inwestycyjnych, które podlegają samodzielnej ocenie.
Materiał sprawy wskazuje, że inwestor w późniejszym czasie otrzymał pozwolenia na kolejne inwestycje. Objęte są innymi pozwoleniami na budowę. Zgodność z prawem tych inwestycji objęta jest ewentualnym badaniem ale poza niniejszym postępowaniem.
Sąd w niniejszym postępowaniu zobligowany był jedynie do oceny zgodności z prawem budynku warsztatu wyrobów ceramiczno-garncarskich usytuowanego na działce nr [...]. uzależnienie lokalizacji szamb (co do których orzeczono rozbiórkę) jako mających wpływ na plan zagospodarowania działki i spornego warsztatu, bez sprecyzowania konkretnych zarzutów (podniesionych dopiero w skardze), mija się z istotą zagadnień objętych niniejszym postępowaniem. Zarzut w tej części dotyczy w istocie już samego postępowania związanego z dopuszczeniem do użytkowania, prawidłowego rozmieszczenia kolejnych inwestycji z późniejszych okresów oraz ewentualnego zmienionego sposobu użytkowania.
Do oceny przedmiotowej decyzji w świetle powyższego nie ma znaczenia jakie przeznaczenie mają inne działki. Jak już wyżej podkreślono postępowaniem niniejszym objęto tylko warsztat użytkowany na działce nr [...] i ocena organów jak i Sądu została ograniczona tylko do tego zagadnienia.
W związku z tym, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku a jednocześnie brak jest podstaw, które należałoby brać pod rozwagę z urzędu, Sąd na mocy art. 151 cytowanej wyżej ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związku z art. 97 ust. 1 ustawy cytowanej wyżej z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr153 poz. 1271 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło