IV SA 2300/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.) Asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezydent Miasta P. decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. powołując się na przepis art. 29 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1228) zobowiązał H. W. , zamieszkałego przy ul. [...] w P. , właściciela ww. działki do wykonania na jej terenie urządzeń zapobiegających szkodom tj. uniemożliwiających zalewanie wodami opadowymi, spływającymi z terenu działki przy ul. [...] , terenu sąsiedniej posesji przy ul. [...] poprzez zorganizowanie odpływu wód opadowych do kanału deszczowego zlokalizowanego w ulicy, w terminie do dnia 15.05.2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 16.01.2003 r. na wniosek A. W. , zamieszkałego przy ul. [...] stwierdzono, że teren działki przy ul. [...] został podwyższony w stosunku do działki sąsiedniej przy ul. [...]. Podwyższenie terenu działki wzdłuż ogrodzenia na granicy z działką przy ul. [...] jest zagospodarowaniem w sposób powodujący spływ wód deszczowych na działkę przy ul. [...], co zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 cyt ustawy jest zabronione. Spowodowało to konieczność podjęcia działań na skutek żądań A. W., zgłaszającego zalewanie jego działki wodami opadowymi. Zorganizowane ujęcie wód opadowych z terenu posesji przy ul. [...] do kanalizacji deszczowej w ulicy wyeliminuje możliwość wyrządzania szkód, jakie może poczynić niekontrolowany spływ wód na teren sąsiedni. Odwołanie od tej decyzji wniósł H. W.. W odwołaniu podnosi, że nie ma zagrożenia zalaniem wodami opadowymi posesji przy ul. [...] , bowiem działki rozgrodzone są potężnym betonowym parkanem uniemożliwiającym zalanie, gleba ma podłoże piaszczyste, przepuszczające wodę. Ponadto teren przylegający do posesji przy ul. [...] ma spadek wody w kierunku ulicy. Wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zmianę sposobu zapobiegania zalewaniu wodami opadowymi działki przy ul. [...] . Wskazane przez organ rozwiązanie jest w jego ocenie niezwykle drogie i trudne do wykonania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2003 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że podwyższenie terenu działki przy ul. [...] przez H. W. powoduje spływanie wód deszczowych na sąsiednią działkę. Powołując się na przepis art. 29 prawa wodnego, który zabrania właścicielowi gruntu zmiany stanu wody na gruncie, a zwłaszcza odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich organ ocenił, że w zaistniałej sytuacji faktycznej organ pierwszej instancji nie naruszył prawa uznając, że właściwym sposobem uniemożliwiającym zalewanie terenu sąsiedniego przez wody opadowe będzie wykonanie przez H. W. odpływu do kanalizacji deszczowej. Nałożenie na niego jako właściciela gruntu obowiązku wykonania odpływu jest zgodne z prawem. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł H. W.. W skardze zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę decyzji, a polegający na ustaleniu, że w wyniku podwyższenia terenu działki wody deszczowe spływają na działkę sąsiednią. W uzasadnieniu zarzutu podnosi, że wybudowany parkan na granicy działek całkowicie zabezpiecza przed osuwaniem się ziemi i powoduje, że nie jest możliwe zalewanie działki sąsiedniej. Powołał się na opinię techniczną sporządzoną przez inż. budownictwa, według której ściana oporowa na granicy działek zapobiega przelewaniu wód opadowych na działkę sąsiednią. Podnosząc powyższy zarzut wnosi o uchylenie decyzji w celu ponownego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Organy obu instancji nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy w stopniu umożliwiającym prawidłowe jej rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawną kwestionowanej decyzji organ wskazał art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne. Przepis ten zabrania właścicielowi gruntu zmiany stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej – ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, właściwy organ może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Organy ustaliły, że w wyniku podwyższenia przez H. W. terenu działki położonej przy ul. [...] wody opadowe spływają na działkę sąsiednią przy ul. [...] . Ustalenie powyższe, jak to wynika z motywów decyzji organu pierwszej instancji poczyniono na podstawie protokołu wizji przeprowadzonej w dniu 16.01.2003 r. Jest to jedyny dowód w sprawie, który w ocenie Sądu nie dawał podstaw do takich ustaleń. Oględziny były przeprowadzone tylko raz w porze zimowej i nie potwierdzają zalewania wodami opadowymi działki sąsiedniej w wyniku działań H. W. . Protokół stwierdza jedynie powołując się na oświadczenie H. W. , że teren działki został podwyższony przy granicy z działką sąsiednią w pasie od kilkudziesięciu cm do 1 metra szerokości. Nie wynika natomiast z oględzin, że owe podwyższenie zmienia kierunek odpływu wód opadowych z działki i że wody te wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie. Nie zostało też rozważone przez organy, czy możliwe jest zalewanie wodami opadowymi działki sąsiedniej w sytuacji, gdy działki rozgranicza podmurówka o wysokości 140 cm. Jako całkowicie dowolne należy ocenić stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że budowa ogrodzenia jest sprawą późniejszą w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji i że jest to próba zmniejszenia kosztów działań zapobiegających zalewaniu wodami opadowymi działki sąsiedniej. W czasie oględzin, co potwierdza protokół, podmurówka była już wykonana, a brak jest ustaleń, kiedy podwyższenie terenu miało miejsce. Według twierdzeń skarżącego było to wyrównanie terenu po wykonaniu robót związanych z budową. Nie jest też całkiem jasne, czy różnice w poziomie działek (według protokołu oględzin około 1 m) są wynikiem naturalnego ich ukształtowania, czy też wyłącznie podwyższenia terenu. W opinii technicznej sporządzonej przez inżyniera budownictwa lądowego na potrzeby innego postępowania administracyjnego, załączonej do skargi wynika, że fundamenty ogrodzenia (podmurówka) wykonane jako mur oporowy między działkami, ze względu na naturalny spadek terenu w kierunku rzeki [...], spełnia zadanie stabilizacyjne i zapobiega przelewaniu wód opadowych na działkę sąsiedzką. Słuszne są więc sugestie skarżącego, by organ dopuścił dowód z opinii biegłego w celu wypowiedzenia się, czy zaistniała sytuacja narusza gospodarkę wodną na przedmiotowym terenie. W tym stanie rzeczy wobec przeprowadzenia postępowania z naruszeniem art. 7 i 77 kpa bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. e i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1270) uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd oparł o przepis art. 152 cyt. ustawy.